Research Article

Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz

Volume: 10 Number: 3 September 27, 2026
TR EN

Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz

Abstract

Çalışmamızda mobil para hesap sahipliğini belirleyen faktörler, Dünya Bankası tarafından sağlanan en güncel (2024 yılına ilişkin) Global Findex Database mikro verileri kullanılarak, Türkiye, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan’dan oluşan altı ülkelik bir örneklem için incelenmektedir. Sonuçlarımız, genel hatlarıyla, kadınların mobil para hesabı sahibi olma olasılığının daha düşük olduğunu, bireylerin yaşlandıkça mobil para hesap sahipliği olasılığının azaldığını ve özellikle ileri yaş gruplarında bu olasılıktaki azalışın daha belirgin olduğunu göstermektedir. Bunlara ek olarak sonuçlarımız, yükseköğretim eğitim seviyesinin, yüksek gelir seviyelerinin, kentte yaşamanın, işgücünde bulunmanın, banka hesabı sahibi olmanın ve akıllı telefon kullanmanın mobil para hesap sahibi olma olasılığını ayrı ayrı artırdıklarına işaret etmektedir. Bu sonuçlarımız, ülkeler özelindeki birtakım sonuçlarımızla benzerlik göstermemektedir. Bu durum, mobil hesap sahipliğini etkileyen faktörlerin ülke bağlamına duyarlı olduğu ve ülkeler özelindeki dinamiklerin göz önünde tutularak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Hem genel örneklemimiz hem de ülkeler özelindeki sonuçlarımız, güçlü bir şekilde ve Sahra Altı Afrika literatüründeki ikame edici bulgunun aksine, mobil para ekosisteminin geleneksel bankacılığı tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bulunmamaktadır.

Project Number

Bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bulunmamaktadır.

Thanks

Bulunmamaktadır.

References

  1. Afawubo, K., Couchoro, M. K., Agbaglah, M., & Gbandi, T. (2020). Mobile money adoption and households’ vulnerability to shocks: Evidence from Togo. Applied Economics, 52(10), 1141-1162. https://doi.org/10.1080/00036846.2019.1659496
  2. Aker, J. C. (2023). Fintech for rural markets in Sub-Saharan Africa. In T. Madon, A. J. Gadgil, L. R. Anderson, L. Casaburi, K. Lee, & A. Rezaee (Eds.), Introduction to development engineering: A framework with applications from the field (pp. 247–264). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-86065-3_10
  3. Atta-Aidoo, J., Bizoza, S., Saleh, A. O., & Matthew, E. C. (2023). Financial inclusion choices in post-conflict and fragile states of Africa: The case of Burundi. Cogent Social Sciences, 9(1), 2216996. https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2216996
  4. Ba, K., & Dieng, S. A.. (2025). Digital financial inclusion: Socioeconomic and demographic factors of access and usage in Senegal. African Development Review. 37(2): e70015. https://doi.org/10.1111/1467-8268.70015
  5. Chowdhury, M. A. M., Labib, T., Hossain, A., Hossain, M. B., Rengasamy, D., &Atiullah, M. (2026). Socio-economic determinants of digital financial inclusion in SAARC countries. International Journal of Sociology and Social Policy, 46(13-14), 1-19. https://doi.org/10.1108/IJSSP-01-2025-0071
  6. Coulibaly, S. S. (2022). An analysis of the factors affecting the financial inclusion in Côte d'Ivoire. International Journal of Finance & Banking Studies, 11(1), 69-84. https://doi.org/10.20525/ijfbs.v11i1.1539
  7. Davis, F. (1989). Perceived Usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
  8. Demirguc-Kunt, A., Klapper, L., Singer, D., Ansar, S., & Hess, J. (2018). The Global Findex Database 2017: Measuring financial inclusion and the fintech revolution. World Bank Publications. https://documents1.worldbank.org/curated/en/332881525873182837/pdf/126033-PUB-PUBLIC-pubdate-4-19-2018.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Developmental Economy - Micro

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 27, 2026

Submission Date

March 19, 2026

Acceptance Date

August 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 3

APA
Ertuğrul, M. (2026). Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz. Politik Ekonomik Kuram, 10(3), 993-1018. https://doi.org/10.30586/pek.1913046
AMA
1.Ertuğrul M. Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10(3):993-1018. doi:10.30586/pek.1913046
Chicago
Ertuğrul, Melik. 2026. “Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa Ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz”. Politik Ekonomik Kuram 10 (3): 993-1018. https://doi.org/10.30586/pek.1913046.
EndNote
Ertuğrul M (September 1, 2026) Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz. Politik Ekonomik Kuram 10 3 993–1018.
IEEE
[1]M. Ertuğrul, “Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 10, no. 3, pp. 993–1018, Sept. 2026, doi: 10.30586/pek.1913046.
ISNAD
Ertuğrul, Melik. “Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa Ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz”. Politik Ekonomik Kuram 10/3 (September 1, 2026): 993-1018. https://doi.org/10.30586/pek.1913046.
JAMA
1.Ertuğrul M. Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10:993–1018.
MLA
Ertuğrul, Melik. “Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa Ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 10, no. 3, Sept. 2026, pp. 993-1018, doi:10.30586/pek.1913046.
Vancouver
1.Melik Ertuğrul. Mobil Para Hesap Sahipliğinin Belirleyicileri: Avrupa ve Orta Asya’da Altı Ülke Üzerine Bir Analiz. Politik Ekonomik Kuram. 2026 Sep. 1;10(3):993-1018. doi:10.30586/pek.1913046

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.