Research Article

Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi

Volume: 10 Number: 3 September 27, 2026
EN TR

Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi

Abstract

Bu çalışma, uluslararası ticaret ile kalkınma arasındaki ilişkiyi kalkınma iktisadı ve politik ekonomi tartışmaları çerçevesinde incelemektedir. Temel araştırma sorusu, uluslararası ticaretin gelişmekte olan ülkeler açısından kalkınma için gerekli bir koşul sayılıp sayılamayacağı ve dışa açılmanın hangi koşullarda büyüme ile yapısal dönüşümü desteklerken hangi koşullarda eşitsizlik, bağımlılık ve kaynak transferi ilişkilerini yeniden ürettiğidir. Kavramsal ve kuramsal inceleme yöntemiyle liberal, yapısalcı, bağımlılıkçı ve radikal yaklaşımlar karşılaştırılmakta; Singer–Prebisch Tezi, ithal ikamesi, ihracatın teşviki ve adil ticaret tartışmaları birlikte değerlendirilmektedir. İncelenen güncel ampirik ve kurumsal yazında ağırlık kazanan görüş, dışa açılmanın büyüme ve verimlilik fırsatları yaratabildiği, ancak etkinin ülkelerin üretim yapısı, dışa bağımlılık düzeyi ve politika bileşimine göre farklılaştığı yönündedir. İhracat gelirlerine, ithal ara ve yatırım mallarına, dış talebe ya da emtia fiyatlarına yüksek ölçüde bağımlı ekonomilerde dış ticaret, kalkınmanın birincil belirleyicilerinden biri olabilmektedir. Bu etki ihracat çeşitlenmesi, yerli katma değer, teknolojik öğrenme, üretken istihdam, kurumsal kapasite ve tamamlayıcı politikalarla güçlenirken birincil mallarda yoğunlaşma, düşük katma değerli üretim, ithal girdi bağımlılığı ve dış şoklara açıklık nedeniyle zayıflamaktadır. Çalışma, dışa açılmanın özellikle dışa bağımlı ekonomilerde gerekli bir unsur ve kalkınmanın birincil belirleyicilerinden biri olabileceği; ancak tek başına kalkınmayı güvence altına alan yeterli ve otomatik bir koşul olmadığı sonucuna ulaşmaktadır.

Keywords

References

  1. Amin, S. (2016). Clivage Nord-Sud: L’impérialisme aujourd’hui. In F. Polet (Ed.), Obsolète, le clivage Nord-Sud (pp. 117–135). Centre Tricontinental/Syllepse.
  2. Balassa, B. (1989). Comparative advantage, trade policy and economic development. Harvester Wheatsheaf.
  3. Blanchet, V. (2012). Colonisation. In V. Blanchet & A. Carimentrand (Eds.), Dictionnaire du commerce équitable (pp. 34–43). Éditions Quæ.
  4. Blanchet, V., & Carimentrand, A. (2012). Commerce équitable. In V. Blanchet & A. Carimentrand (Eds.), Dictionnaire du commerce équitable (pp. 44–54). Éditions Quæ.
  5. Boratav, K. (2010). Emperyalizm, sosyalizm ve Türkiye. Yordam Kitap.
  6. Brasseul, J. (2012). Introduction à l’économie du développement. Armand Colin.
  7. Buğra, A. (2008). Kapitalizm, yoksulluk ve Türkiye’de sosyal politika. İletişim Yayınları.
  8. Deshayes, A. (2011). Le commerce international. Bréal.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Development Economics - Macro, Regional Development and Globalisation in International Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 27, 2026

Submission Date

June 11, 2026

Acceptance Date

September 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 3

APA
Demirel, İ. (2026). Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi. Politik Ekonomik Kuram, 10(3), 1297-1315. https://doi.org/10.30586/pek.1969215
AMA
1.Demirel İ. Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10(3):1297-1315. doi:10.30586/pek.1969215
Chicago
Demirel, İsmail. 2026. “Uluslararası Ticaret Ve Kalkınma İlişkisi”. Politik Ekonomik Kuram 10 (3): 1297-1315. https://doi.org/10.30586/pek.1969215.
EndNote
Demirel İ (September 1, 2026) Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi. Politik Ekonomik Kuram 10 3 1297–1315.
IEEE
[1]İ. Demirel, “Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 10, no. 3, pp. 1297–1315, Sept. 2026, doi: 10.30586/pek.1969215.
ISNAD
Demirel, İsmail. “Uluslararası Ticaret Ve Kalkınma İlişkisi”. Politik Ekonomik Kuram 10/3 (September 1, 2026): 1297-1315. https://doi.org/10.30586/pek.1969215.
JAMA
1.Demirel İ. Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10:1297–1315.
MLA
Demirel, İsmail. “Uluslararası Ticaret Ve Kalkınma İlişkisi”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 10, no. 3, Sept. 2026, pp. 1297-15, doi:10.30586/pek.1969215.
Vancouver
1.İsmail Demirel. Uluslararası Ticaret ve Kalkınma İlişkisi. Politik Ekonomik Kuram. 2026 Sep. 1;10(3):1297-315. doi:10.30586/pek.1969215

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.