Geç Kapitalist
Gelişme Bağlamında Osmanlı’da Şirketler
Doç. Dr. Koray R.
Yılmaz
Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin
son döneminde yaşanan şirketleşme deneyimi ele alınmıştır. Bu dönem şirketleşme
deneyiminin genel çerçevesini Osmanlı Devleti’nin dünya kapitalizmi ile
entegrasyonu ve bu entegrasyon bağlamında yaşanan geç kapitalistleşme süreci belirlemiştir.
Serbest ticaret üzerinden dünya kapitalizmi ile entegrasyon kuran Osmanlı
Devleti’nde yaşanan geç kapitalistleşme süreci, esnaf şirketlerinin oluşumunu
gündeme getirmiştir. Esnaf şirketleri serbest ticaret karşısında zorlanan
esnafların buna yanıt üretebilmek noktasında geçirdikleri kurumsal dönüşüme
işaret eder. İlk olarak bu esnaf şirketlerinin özellikleri tespit edilmeye
çalışılmıştır. Diğer yandan 1850’lerden itibaren Osmanlı Devleti’nde ulaşımdan,
bankacılığa, demiryollarından, altyapı şirketlerine genel bir anonim
şirketleşme sürecinin yaşandığı da gözlenmektedir. Çalışmanın ikinci bölümü bu
şirketlerin genel özelliklerinin tespit edilmesine ve bu özelliklerle
entegrasyon biçimi arasındaki ilişkinin vurgulanmasına ayrılmıştır. Nihai
olarak bu çalışma 19.yy’da kapitalist sistemle derinleşen bir entegrasyon
sürecine giren bir coğrafya olarak Osmanlı Devleti özelinde şirketleşme
deneyiminin incelenmesine odaklanmış, bu çerçevede tespit edilen esnaf
şirketleri ve anonim şirketlerin genel nitelikleri ortaya konmaya
çalışılmıştır.
Ottoman Corporations
in the Context of Late Capitalist Development
Assoc. Prof. Dr.
Koray R. Yılmaz
This study has focused on the
emergence of corporations in the 19th century Ottoman Empire. The general
framework of the emergence of corporations was determined by the integration of
the Ottoman Empire with the world capitalism and by the process of late capitalist
development which was realized in the context of this integration. The
integration with capitalism through free trade raised the tradesmen
corporations in Ottoman Empire. Tradesmen corporations point to the
institutional transformation of tradesmen who has less competitive in the face
of free trade. In this study, firstly, the characteristics of these tradesman
corporations have been tried to be determined. It is well known that there was
a general tendency towards emerging of joint stock corporations in some sectors
such as transportation, banking, railways and infrastructure in the second half
of the 19th century in Ottoman Empire. The second part of this study is devoted
to identifying the general characteristics of these corporations and to
highlighting these characteristics' relation with the mode of integration. In
sum, this study addresses the emergence of corporations in Ottoman Empire as a
state which became more integrated with capitalist system in the 19th century.
In this context, it tries to reveal the general characteristics of tradesmen
corporations and joint stock corporations.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Economics |
Journal Section | Makaleler |
Authors | |
Publication Date | December 31, 2018 |
Published in Issue | Year 2018 Volume: 2 Issue: 2 |
Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.