Review

Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Volume: 14 Number: 3 September 30, 2022
EN TR

Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Abstract

Bu araştırmada, kabul ve kararlılık terapisi temelinde hazırlanan grup müdahalelerinin etkisini inceleyen lisansüstü tezlerin sistemli bir şekilde gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; Şubat 2021 ile Nisan 2021 tarihleri arasında Google Akademik, TR Dizin ve YÖK Ulusal Tez Merkezi, veri tabanlarında, herhangi bir yıl kısıtlaması yapılmadan kabul ve kararlılık terapisi ile ilgili Türkçe yazılmış makale ve tezleri kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda 907 tez ve makale PRISMA rehberi ve belirlenen seçim kriterleri doğrultusunda değerlendirilerek, kriterlere uygun olan 7 doktora tezi ve 2 makale araştırmaya dahil edilmiş ve araştırma modeli, deseni, grubu, müdahale özellikleri, ölçme araçları ve müdahale etkililiği açısından incelenmiştir. Müdahalelerin kabul ve kararlılık terapisi temelindefarklı değişkenler “başa çıkma yeterliği, yaşamın anlamı, akran zorbalığı, karar verme stratejileri, beden imgesi esnekliği, psikolojik esneklik sosyal görünüş kaygısı, olumsuz değerlendirilmekorkusu ve sınav kaygısı” üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla psikoeğitim programışeklinde hazırlandığı ve araştırmacının kendisi tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Araştırma sonucunda, incelenen tüm kabul ve kararlılık terapisi temelli müdahaleler araştırmanın bağımlıdeğişkeni üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Elde edilen sonuçlar ışığında, kabul ve kararlılık terapisinin ergen ve genç yetişkinlere yönelik hazırlanacak müdahaleler aracılığı ile önleyici ve koruyucu ruh sağlığı hizmetlerinde kullanılması önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir

References

  1. Akin A, Kaya M, Turan ME, Akin U, Karduz FFA (2014) The validity and reliability of Turkish version of the coping competence questıonnaire. Journal of Educational & Instructional Studies in the World, 4(4), 25-29.
  2. Boyraz G, LightseyJr OR, Can A (2013) The Turkish version of the Meaning in Life Questionnaire: Assessing the measurement in variance across Turkish and American adult samples. Journal of personality assessment, 95(4), 423-431.
  3. Coto-Lesmes R, Fernández-Rodríguez C , González-Fernández S (2020) Acceptance and Commitment Therapy in group format for anxiety and depression A systematic review Journal of affective disorders, 263, 107-120.
  4. Dahl J (2015) Valuing in ACT Current Opinion in Psychology, 2, 43-46.
  5. Demirci-Seyrek Ö (2017) Üniversite öğrencilerinde kabul ve kararlılık terapisine dayalı psikoeğitim programının yaşamın anlamı düzeyine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi) Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
  6. Ercengiz M, Şar AH (2018) Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli karar verme becerisi psikoeğitim programının karar verme stilleri üzerindeki etkisi Sakarya University Journal of Education, 8(4), 109-130.
  7. Fang S, Ding D (2020) A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for children Journal of Contextual Behavioral Science, 15, 225-234.
  8. Gloster AT, Walder N, Levin M, Twohig M, Karekla M (2020) The empirical status of acceptance and commitment therapy: A review of meta-analyses Journal of Contextual Behavioral Science, 18, 181-192.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

September 30, 2022

Submission Date

October 25, 2021

Acceptance Date

January 10, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 14 Number: 3

APA
Dursun, A., & Akkaya, M. (2022). Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(3), 340-352. https://doi.org/10.18863/pgy.1014526
AMA
1.Dursun A, Akkaya M. Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022;14(3):340-352. doi:10.18863/pgy.1014526
Chicago
Dursun, Asiye, and Mücahit Akkaya. 2022. “Kabul Ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 (3): 340-52. https://doi.org/10.18863/pgy.1014526.
EndNote
Dursun A, Akkaya M (September 1, 2022) Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 3 340–352.
IEEE
[1]A. Dursun and M. Akkaya, “Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry, vol. 14, no. 3, pp. 340–352, Sept. 2022, doi: 10.18863/pgy.1014526.
ISNAD
Dursun, Asiye - Akkaya, Mücahit. “Kabul Ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14/3 (September 1, 2022): 340-352. https://doi.org/10.18863/pgy.1014526.
JAMA
1.Dursun A, Akkaya M. Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022;14:340–352.
MLA
Dursun, Asiye, and Mücahit Akkaya. “Kabul Ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, vol. 14, no. 3, Sept. 2022, pp. 340-52, doi:10.18863/pgy.1014526.
Vancouver
1.Asiye Dursun, Mücahit Akkaya. Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı Deneysel Araştırmalar: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022 Sep. 1;14(3):340-52. doi:10.18863/pgy.1014526

Cited By

 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.