Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler

Volume: 5 Number: 2 June 1, 2013
  • Banu Tortamış Özkaya
EN TR

Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler

Abstract

Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Basımının (DSM-5) Mayıs 2013'te yayımlanacağını duyurmuştur. DSM-5'de otizmle ilgili yapılması planlanan başlıca değişikliklere göre, DSM-IV-TR'de Yaygın Gelişimsel Bozukluklar çatısı altında yer alan otistik bozukluk, asperger sendromu, başka türlü adlandırılamayan yaygın gelişimsel bozukluk ve çocukluğun dezintegratif bozukluğu tanı kategorileri yerine birleştirilmiş tek bir otizm spektrum bozukluğu tanısı kullanılacaktır. Genetik altyapısı nedeniyle Rett Sendromu bu tanıya dahil edilmeyecektir. Ayrıca, otizm spektrum bozukluğu tanısı alan bireyler arasında, bozukluğun yol açtığı zorluklar nedeniyle ihtiyaç duyulan desteğin düzeyine bağlı olarak derecelendirme yapılacaktır. Bu revizyonun arkasındaki temel gerekçe; otizmin, farklı gelişim alanlarında sahip olduğu belirtileri hafiften ağıra değişen çeşitli bireyleri kapsayan bir spektrum olarak daha iyi biçimde kavramsallaştırılmasıdır. Farklı alt grupları ayırdetmek yerine şiddeti belirlenmiş tek bir tanı kategorisinin kullanılması sonucu otizm tanısının özgüllüğünün arttırılması amaçlanmaktadır. DSM-5 taslağı ile ilgili dile getirilen en büyük endişe; planlanan değişikliklerden sonra DSM-IV-TR'e göre yaygın gelişimsel bozukluk tanısı almış bazı bireylerin yeni sisteme göre tanı alamayabileceği ihtimali olmuştur. DSM-5\'in yayımlanmasının ardından dünya ve Türkiye genelinde yeni otizm spektrum bozukluğu tanı ölçütlerinin kullanımına ilişkin klinik, yasal ve eğitimsel düzenlenlemelerin hız kazanması beklenmektedir. Bu yazıda DSM-5 ile birlikte gelmesi planlanan yeni otizm spektrum bozukluğu tanısı, tasarlanan revizyonun temelleri, kamuoyu ile paylaşılan taslağa yönelik genel eleştiriler ve değişikliklerin hayata geçmesinin ardından uygulamada karşılaşabileceğimiz bazı düzenlemeler kısaca gözden geçirilmiştir

Keywords

References

  1. Sorias S. Yeni Kraepelinci paradigma bunalım belirtileri gösteriyor mu? Turk Psikiyatri Derg 2012; 23:117-129.
  2. Kraemer HC. DSM categories and dimensions in clinical and research contexts. Int J Methods Psychiatr Res 2007; 16:8-15.
  3. Regier DA. Dimensional approaches to psychiatric classification: refining the agenda for DSM-V: an introduction. Int J Methods Psychiatr Res 2007; 16:1-5.
  4. De Clercq B, Aelterman N, De Pauw S, De Bolle M, Decuyper M, Tackett JL. Delineating childhood autism spectrum symptoms from a maladaptive trait perspective. J Psychopathol Behav 2010; 32:529-536.
  5. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders – Text Revision, 4th ed. Washington D.C., APA, 2000.
  6. American Psychiatric Association. DSM-5 proposed criteria for Autism Spectrum Disorder designed to provide more accurate diagnosis and treatment. News Release 2012; Release No: 12-03. http://www.dsm5.org/Documents/12-03%20 Autism%20Spectrum%20Disorders%20-%20DSM5.pdf (28 Aralık 2012’de ulaşıldı).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Banu Tortamış Özkaya This is me

Publication Date

June 1, 2013

Submission Date

November 6, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2013 Volume: 5 Number: 2

APA
Özkaya, B. T. (2013). Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 5(2), 127-139. https://doi.org/10.5455/cap.20130509
AMA
1.Özkaya BT. Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2013;5(2):127-139. doi:10.5455/cap.20130509
Chicago
Özkaya, Banu Tortamış. 2013. “Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'De Karşımıza Çıkacak Değişiklikler”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 5 (2): 127-39. https://doi.org/10.5455/cap.20130509.
EndNote
Özkaya BT (June 1, 2013) Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 5 2 127–139.
IEEE
[1]B. T. Özkaya, “Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry, vol. 5, no. 2, pp. 127–139, June 2013, doi: 10.5455/cap.20130509.
ISNAD
Özkaya, Banu Tortamış. “Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'De Karşımıza Çıkacak Değişiklikler”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 5/2 (June 1, 2013): 127-139. https://doi.org/10.5455/cap.20130509.
JAMA
1.Özkaya BT. Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2013;5:127–139.
MLA
Özkaya, Banu Tortamış. “Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'De Karşımıza Çıkacak Değişiklikler”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, vol. 5, no. 2, June 2013, pp. 127-39, doi:10.5455/cap.20130509.
Vancouver
1.Banu Tortamış Özkaya. Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM-V'de Karşımıza Çıkacak Değişiklikler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2013 Jun. 1;5(2):127-39. doi:10.5455/cap.20130509
 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.