Review

Demans Tanısı Olan Kişilere Bakım Verenler ve Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme

Volume: 13 Number: 2 June 30, 2021
EN TR

Demans Tanısı Olan Kişilere Bakım Verenler ve Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme

Öz

Demans her geçen gün artan sayılarda görülmektedir ve demans tanısı alan kişiler başka insanların bakımına ihtiyaç duymaktadırlar. Bakım verenler ise genelde kişinin aile üyeleri olmaktadır. Bakım verenler psikolojik sıkıntılar yaşayabilmekte ve psikolojik yardıma ihtiyaç duyabilmektedirler. Bu nedenle bu çalışmanın amacı demans tanısı olan kişiye bakım veren aile üyelerine uygulanan Bilişsel Davranışçı Terapi temelli müdahalelerin etkisinin incelenmesidir. Demans tanısı olan kişiye bakım veren aile üyelerine yönelik Bilişsel Davranışçı Terapi temelli müdahalelerinin gözden geçirilmesi amacıyla EBSCOHost (Medline dahildir), Web of Science ve Cochrane (PubMed ve Embase dahildir) veri tabanlarında 1990-2020 yılları arasında yayınlanmış araştırmalar, ilgili anahtar kelimelerle taranmıştır. Bu tarama ve raporlama sistematik derlemelerin rapor edilmesinde kullanılan PRISMA Bildirimi’ne uygun olarak yürütülmüştür. İlk belirlemede 819 çalışmaya ulaşılmıştır. Tekrar eden çalışmalar çıkarıldığında, dahil etme ve dışlama kriterleri göz önünde bulundurulduğunda 20 çalışma bu derlemeye dahil edilmiştir. Bilişsel Davranışçı Terapi temelli müdahalelerin bireysel ve grup olarak uygulanabildiği ve bu uygulamaların yüz yüze, telefon ve internet aracılığıyla yapıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda seansların süresi, sıklığı ve yapılan değerlendirmeler farklılık gösterse de Bilişsel Davranışçı Terapi müdahalelerinin demans tanısı olan kişiye bakım veren aile üyelerine, bakım alan demans tanısı olan kişilere ve iletişimlerine olumlu katkılarının olduğu görülmektedir. Genel olarak değerlendirildiğinde, Bilişsel Davranışçı Terapinin demans tanısı olan kişilere bakım veren aile üyeleri için etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların bulguları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış olup, gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Yok

Project Number

Yok

Thanks

Yok

References

  1. Aboulafia-Brakha T, Suchecki D, Gouveia-Paulino F, Nitrini R, Ptak R (2014) Cognitive–behavioural group therapy improves a psychophysiological marker of stress in caregivers of patients with Alzheimer's disease. Aging Ment Health, 18(6): 801-808.
  2. Akkerman RL, Ostwald SK (2004) Reducing anxiety in Alzheimer's disease family caregivers: the effectiveness of a nine-week cognitive-behavioral intervention. Am J Alzheimers Dis Other Demen, 19(2): 117-123.
  3. Ali S, Bokharey IZ (2015) Efficacy of cognitive behavior therapy among caregivers of dementia: an outcome study. Pakistan Journal of Psychological Research, 30(2): 249-269.
  4. Altuntaş O, Koç C (2015) Demanslı Hastaya Bakım Veren Aile Bireylerinin Aktivite Performanslarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 3(1): 35-44.
  5. Alzheimer’s Association (2004) Families Care: Alzheimer’s Caregiving in the United States 2004. https://www.alz.org/national/documents/report_familiescare.pdf (19 Nisan 2020’de ulaşıldı).
  6. Alzheimer's Disease International (2013) Policy Brief for Heads of Government. The Global Impact of Dementia 2013-2050. https://www.alz.co.uk/research/GlobalImpactDementia2013.pdf (20 Nisan 2020’de ulaşıldı).
  7. Amerikan Psikiyatri Birliği (1994) Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Dördüncü Baskı (DSM-IV) (Çeviri Ed. E Köroğlu). Ankara, Hekimler Yayın Birliği.
  8. Barnes CJ, Markham C (2018) A pilot study to evaluate the effectiveness of an individualized and cognitive behavioural communication intervention for informal carers of people with dementia: the talking sense programme. Int J Lang Commun Disord, 53(3): 615-627.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied and Developmental Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2021

Submission Date

May 7, 2020

Acceptance Date

July 4, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 13 Number: 2

JAMA
1.Yorulmaz E, Dirik G. Demans Tanısı Olan Kişilere Bakım Verenler ve Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2021;13:170–191.

Cited By

 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.