Anormal Kavramına Ruh Sağlığı Üzerinden Bir Bakış

Öz

Bu çalışmada anormal davranış çerçevesinde ruh sağlığının tanımı, anormal kavramının tanımı, bireylerin nasıl ve hangi kriterlere göre normal ve anormal olarak ele alındığı, geçmişte anormal kavramına hangi statülerin verildiği, anormal davranış gösteren bireylerin tedavilerinin nasıl yapıldığı, ruhsal bozuklukların tanımı ve ölçütlerinin neler olduğu ele alınmıştır. Bu bağlamda alanyazında ön plana çıkan bozuklukların ayırt edici noktaları ile akıl sağlığı noktasındaki gerçekler ve kurgulara değinilmiştir. Bununla birlikte anormal davranış ile bireyin iyi oluşunu inceleyen yaklaşımlar arasında ilişki kurulmasının ve tedavi noktasında kültüre özgü varyasyonların göz önünde bulundurulmasının önemli olduğuna dikkat çekilmiştir. Alanyazından hareketle hem uygulayıcılar hem de araştırmacılar için çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• anormal psikolojisi
• ruh sağlığı
• ruhsal bozukluklar

An Overview of the Abnormal Concept Through Mental Health

Abstract

In this study, the definition of mental health within the framework of abnormal behavior, the definition of the concept of abnormal, how and according to which criteria individuals are considered as normal and abnormal, what statuses were given to the concept of abnormal in the past, how the treatment of individuals with abnormal behavior was done, the definition and criteria of mental disorders were discussed. In this context, the distinguishing points of the disorders that stand out in the literature and the facts and fictions about mental health were mentioned. In addition to this, it is important to establish a relationship between abnormal behavior and the approaches that examine the individual's well-being and to pay regard to culture-specific variations at the point of treatment. Based on the literature, various suggestions were offered for both practitioners and researchers.

Keywords

• Abnormal psychology
• mental health
• mental disorders

References

1. APA Dictionary of Psychology (2021) Mental health. https://dictionary.apa.org/ (10 Nisan 2021’de ulaşıldı).
2. Ar Y (2019) Anormal Psikolojisi. Şizofreni, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):250-284. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
3. Arkowitz H, Lilienfeld S (2020) Akıl Sağlığında Gerçekler ve Kurgular (Çeviri Ed. S Oransayoğlu). İstanbul, Siyah Kitap.
4. Bridley A, Daffin L (2020) Abnormal Psychology, 2nd ed. Washington State University.
5. Cankardaş S (2019) Anormal Psikolojisi. Giriş ve Tarihsel Olarak Genel Bakış, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):1-28. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
6. Dirik G (2019) Anormal Psikolojisi. Kaygı Bozuklukları, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):172-200. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
7. Dutton K (2019) Olağan Psikopatlar (Çeviri Ed. C Duran). İstanbul, Domingo Yayınevi.
8. Düzgüner S (2013) Ruh-beden ve insan-aşkın varlık ilişkisine yönelik psikolojik yaklaşımın tarihi serüveni. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 45:253-284.

9. Foucault M (2020) Akıl Hastalığı ve Psikoloji (Çeviri Ed. E Bayoğlu). İstanbul, Ayrıntı Yayınları.
10. Geçtan E (1997) Psikodinamik Psikiyatri ve Normaldışı Davranışlar. İstanbul, Remzi Kitabevi.
11. Geçtan E (2019) İnsan Olmak. İstanbul, Metis Yayınları.
12. Harvey AG, Bryant RA (2002) Acute stress disorder: A synthesis and critique. Psychological Bulletin, 128:886-902.
13. Hinshaw SP (2007) The mark of shame: Stigma of mental illness and an agenda for change. Oxford University Press.
14. Johnson SA (2019) Understanding the violent personality: antisocial personality disorder, psychopathy, & sociopathy explored. Forensic Res Criminol Int J, 7:76‒88.
15. Kelland K (2018) https://www.reuters.com/article/us-health-mental-global/mental-health-crisis-could-cost-the-world-16-trillion-by-2030-idUSKCN1MJ2QN (Accessed 17.04.2021).
16. Kılıç R (2015) Deliler ve Doktorları. İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
17. Kuzu D (2019) Anormal Psikolojisi. Disosiyatif Bozukluklar ve Bedensel Belirti Bozuklukları, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):224-249. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
18. Liebowitz MR, Heimberg RG, Fresco DM, Travers J, Stein MB (2000) Social phobia or social anxiety disorder: What's in a name? Archives of General Psychiatry, 57:191–192.
19. Nazlıgül MD (2019) Anormal Psikolojisi. Kişilik Bozuklukları, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):463-489. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
20. Öztürk O, Uluşahin A (2020) Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri.
21. Phillips A (2020) Akıl Sağlığı Üzerine (Çeviri Ed. K Tanrıyar). İstanbul, Ayrıntı Yayınları.
22. Robertson R, Robertson A, Jepson R, Maxwell M (2012) Walking for depression or depressive symptoms: A systematic review and meta-analysis. Mental Health and Physical Activity, 5:66-75.
23. Sayar K (2018) Ruh Hali. İstanbul, Timaş Yayınları. Sayar K, Yalaz B (2019) Ağ: Sanal Dünyada Gerçek Kalmak. İstanbul, Kapı Yayınları.
24. Seligman MEP, Csikszentmihalyi M (2000) Positive psychology: An introduction. Am Psychol, 55:5-14.
25. Şahin M (2019) Anormal Psikolojisi. Duygudurum Bozuklukları, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):129-171. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.
26. Türk Dil Kurumu (TDK) (2021) Anormal, https://sozluk.gov.tr/ (11 Nisan 2021’de ulaşıldı).
27. Türk Dil Kurumu (TDK) (2021) Normal, https://sozluk.gov.tr/ (11 Nisan 2021’de ulaşıldı).
28. Türkçapar H (2020) Depresyon. İstanbul, Epsilon Yayınevi.
29. WHO (2001a) Strengthening mental health promotion. Geneva, World Health Organization (Fact sheet, No. 220).
30. Yorulmaz O (2019) Anormal Psikolojisi. Obsesif Kompulsif ve Travma İlişkili Bozukluklar, 12th ed. (Çeviri Ed. Muzaffer Şahin):201-223. Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.