Research Article

Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi

Volume: 10 Number: 3 October 10, 2026
EN TR

Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi

Abstract

Yenilenebilir enerji yatırımları düşük karbon dönüşümü açısından kritik bir rol üstlenmekle birlikte, kırsal ve yarı kurak bölgelerde kurulan büyük ölçekli fotovoltaik enerji santrallerinin yerel yüzey ısısı ve mikroklima göstergeleriyle ilişkisi, planlama ve tasarım literatüründe yeterince tartışılmamaktadır. Bu çalışma, Konya ilinin Karapınar ilçesindeki Kalyon Karapınar Güneş Enerjisi Santrali çevresindeki bitki örtüsü yoğunluğu, yapay veya çıplak yüzey desenleri ve yer yüzey sıcaklığındaki (LST) değişiklikleri incelemektedir. Güneş enerjisi santralinin kurulumundan önceki (2010–2020) ve sonraki (2021–2024) dönemleri temsil etmek üzere seçilen yaz Landsat görüntüleri kullanılarak, CBS tabanlı bir iş akışı içinde NDVI, NDBI ve LST analizleri üretilmiştir. Sonuçlar, yağış verileriyle birlikte yorumlanmıştır. Bulgular, güneş enerjisi santralinin içinde ve çevresinde bitki örtüsü yoğunluğunda azalma, yapay veya çıplak yüzey alanlarında artış ve yaz yüzey sıcaklıklarında yükselme ile karakterize edilen bir mekânsal deseni ortaya koymaktadır. Ortalama yaz yer yüzey sıcaklığı (LST) 36,2°C'den 38,7°C'ye yükselmiş, bazı bölgelerde ise 44°C'nin üzerinde sıcaklıklar gözlemlenmiştir. Bu bulgular, güneş enerjisi santralinin kurulumunun ardından çalışma alanında ve çevresinde yüzey termal değişikliklerinin meydana geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu bulgular nedensel bir ilişkinin doğrudan kanıtı olarak yorumlanmamalıdır. Çalışma, büyük ölçekli güneş enerjisi santrali yatırımları için planlama kararlarına mikro iklime duyarlı alan seçimi, bitki örtüsü tampon bölgeleri, geçirgen yüzey stratejileri ve uzun vadeli çevresel izlemenin dâhil edilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Armstrong, A., Ostle, N. J., & Whitaker, J. (2016). Solar Park microclimate and vegetation management effects on grassland carbon cycling. Environmental Research Letters,11(7), 074016.
  2. As-Syakur, A. R., Adnyana, I. W. S., Arthana, I. W., & Nuarsa, I. W. (2012). Enhanced built-up and bareness index (EBBI) for mapping built-up and bare land in an urban area. Remote Sensing, 4(10), 2957–2970. https://doi.org/10.3390/rs4102957
  3. Atak, B. K., & Tonyaloğlu, E. E. (2020). Alan kullanım/arazi örtüsü ve bitki örtüsündeki değişimin arazi yüzey sıcaklığına etkisinin değerlendirilmesi: Aydın ili örneği. Turkish Journal of Forestry, 21(4), 489–497.
  4. Avdan, U., & Jovanovska, G. (2016). Algorithm for automated mapping of land surface temperature using LANDSAT 8 satellite data. Journal of Sensors, 2016(1), 1480307.
  5. Barron-Gafford, G. A., Minor, R. L., Allen, N. A., Cronin, A. D., Brooks, A. E., & Pavao-Zuckerman, M. A. (2016). The Photovoltaic Heat Island Effect: Larger solar power plants increase local temperatures. Scientific reports, 6(1), 35070. https://doi.org/10.1038/srep35070
  6. Barry, R. G., & Chorley, R. J. (2009). Atmosphere, weather and climate. Routledge.
  7. Bozyiğit, R., & Tapur, T. (2009). Konya ovası ve çevresinde yeraltı sularının obruk oluşumlarına etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 137–155.
  8. Chen, X. L., Zhao, H. M., Li, P. X., & Yin, Z. Y. (2006). Remote sensing image-based analysis of the relationship between urban heat island and land use/cover changes. Remote sensing of environment, 104(2), 133–146. https://doi.org/10.1016/j.rse.2005.11.016

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

City and Regional Planning

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 10, 2026

Submission Date

January 1, 2026

Acceptance Date

July 28, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 3

APA
Çakır, M., & Levend, S. (2026). Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research, 10(3), 532-544. https://doi.org/10.54864/planarch.1853178
AMA
1.Çakır M, Levend S. Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research. 2026;10(3):532-544. doi:10.54864/planarch.1853178
Chicago
Çakır, Merve, and Sinan Levend. 2026. “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”. PLANARCH - Design and Planning Research 10 (3): 532-44. https://doi.org/10.54864/planarch.1853178.
EndNote
Çakır M, Levend S (October 1, 2026) Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research 10 3 532–544.
IEEE
[1]M. Çakır and S. Levend, “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”, PLANARCH - Design and Planning Research, vol. 10, no. 3, pp. 532–544, Oct. 2026, doi: 10.54864/planarch.1853178.
ISNAD
Çakır, Merve - Levend, Sinan. “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”. PLANARCH - Design and Planning Research 10/3 (October 1, 2026): 532-544. https://doi.org/10.54864/planarch.1853178.
JAMA
1.Çakır M, Levend S. Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research. 2026;10:532–544.
MLA
Çakır, Merve, and Sinan Levend. “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”. PLANARCH - Design and Planning Research, vol. 10, no. 3, Oct. 2026, pp. 532-44, doi:10.54864/planarch.1853178.
Vancouver
1.Merve Çakır, Sinan Levend. Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research. 2026 Oct. 1;10(3):532-44. doi:10.54864/planarch.1853178

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929