EN
TR
Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi
Öz
Yenilenebilir enerji yatırımları düşük karbon dönüşümü açısından kritik bir rol üstlenmekle birlikte, kırsal ve yarı kurak bölgelerde kurulan büyük ölçekli fotovoltaik enerji santrallerinin yerel yüzey ısısı ve mikroklima göstergeleriyle ilişkisi, planlama ve tasarım literatüründe yeterince tartışılmamaktadır. Bu çalışma, Konya ilinin Karapınar ilçesindeki Kalyon Karapınar Güneş Enerjisi Santrali çevresindeki bitki örtüsü yoğunluğu, yapay veya çıplak yüzey desenleri ve yer yüzey sıcaklığındaki (LST) değişiklikleri incelemektedir. Güneş enerjisi santralinin kurulumundan önceki (2010–2020) ve sonraki (2021–2024) dönemleri temsil etmek üzere seçilen yaz Landsat görüntüleri kullanılarak, CBS tabanlı bir iş akışı içinde NDVI, NDBI ve LST analizleri üretilmiştir. Sonuçlar, yağış verileriyle birlikte yorumlanmıştır. Bulgular, güneş enerjisi santralinin içinde ve çevresinde bitki örtüsü yoğunluğunda azalma, yapay veya çıplak yüzey alanlarında artış ve yaz yüzey sıcaklıklarında yükselme ile karakterize edilen bir mekânsal deseni ortaya koymaktadır. Ortalama yaz yer yüzey sıcaklığı (LST) 36,2°C'den 38,7°C'ye yükselmiş, bazı bölgelerde ise 44°C'nin üzerinde sıcaklıklar gözlemlenmiştir. Bu bulgular, güneş enerjisi santralinin kurulumunun ardından çalışma alanında ve çevresinde yüzey termal değişikliklerinin meydana geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu bulgular nedensel bir ilişkinin doğrudan kanıtı olarak yorumlanmamalıdır. Çalışma, büyük ölçekli güneş enerjisi santrali yatırımları için planlama kararlarına mikro iklime duyarlı alan seçimi, bitki örtüsü tampon bölgeleri, geçirgen yüzey stratejileri ve uzun vadeli çevresel izlemenin dâhil edilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Armstrong, A., Ostle, N. J., & Whitaker, J. (2016). Solar Park microclimate and vegetation management effects on grassland carbon cycling. Environmental Research Letters,11(7), 074016.
- As-Syakur, A. R., Adnyana, I. W. S., Arthana, I. W., & Nuarsa, I. W. (2012). Enhanced built-up and bareness index (EBBI) for mapping built-up and bare land in an urban area. Remote Sensing, 4(10), 2957–2970. https://doi.org/10.3390/rs4102957
- Atak, B. K., & Tonyaloğlu, E. E. (2020). Alan kullanım/arazi örtüsü ve bitki örtüsündeki değişimin arazi yüzey sıcaklığına etkisinin değerlendirilmesi: Aydın ili örneği. Turkish Journal of Forestry, 21(4), 489–497.
- Avdan, U., & Jovanovska, G. (2016). Algorithm for automated mapping of land surface temperature using LANDSAT 8 satellite data. Journal of Sensors, 2016(1), 1480307.
- Barron-Gafford, G. A., Minor, R. L., Allen, N. A., Cronin, A. D., Brooks, A. E., & Pavao-Zuckerman, M. A. (2016). The Photovoltaic Heat Island Effect: Larger solar power plants increase local temperatures. Scientific reports, 6(1), 35070. https://doi.org/10.1038/srep35070
- Barry, R. G., & Chorley, R. J. (2009). Atmosphere, weather and climate. Routledge.
- Bozyiğit, R., & Tapur, T. (2009). Konya ovası ve çevresinde yeraltı sularının obruk oluşumlarına etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 137–155.
- Chen, X. L., Zhao, H. M., Li, P. X., & Yin, Z. Y. (2006). Remote sensing image-based analysis of the relationship between urban heat island and land use/cover changes. Remote sensing of environment, 104(2), 133–146. https://doi.org/10.1016/j.rse.2005.11.016
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Şehir ve Bölge Planlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2026
Kabul Tarihi
28 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 3
APA
Çakır, M., & Levend, S. (2026). Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research, 10(3), 532-544. https://doi.org/10.54864/planarch.1853178
AMA
1.Çakır M, Levend S. Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH. 2026;10(3):532-544. doi:10.54864/planarch.1853178
Chicago
Çakır, Merve, ve Sinan Levend. 2026. “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”. PLANARCH - Design and Planning Research 10 (3): 532-44. https://doi.org/10.54864/planarch.1853178.
EndNote
Çakır M, Levend S (01 Ekim 2026) Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH - Design and Planning Research 10 3 532–544.
IEEE
[1]M. Çakır ve S. Levend, “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”, PLANARCH, c. 10, sy 3, ss. 532–544, Eki. 2026, doi: 10.54864/planarch.1853178.
ISNAD
Çakır, Merve - Levend, Sinan. “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”. PLANARCH - Design and Planning Research 10/3 (01 Ekim 2026): 532-544. https://doi.org/10.54864/planarch.1853178.
JAMA
1.Çakır M, Levend S. Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH. 2026;10:532–544.
MLA
Çakır, Merve, ve Sinan Levend. “Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi”. PLANARCH - Design and Planning Research, c. 10, sy 3, Ekim 2026, ss. 532-44, doi:10.54864/planarch.1853178.
Vancouver
1.Merve Çakır, Sinan Levend. Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi. PLANARCH. 01 Ekim 2026;10(3):532-44. doi:10.54864/planarch.1853178