Research Article

'Teología de la Liberación': Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları

Number: 26 April 20, 2024
EN TR

'Teología de la Liberación': Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları

Abstract

Özgürlük Teolojisi (Teología de la Liberación), 1960’larda Latin Amerika’daki Katolik Hıristiyanlık içinde ortaya çıkmış bir teolojidir. XX. yy. ın en önemli ve modern teolojilerden biri kabul edilen bu teolojinin fikir babası, Perulu teolog Gustavo Gutiérrez’dir. Bu makale, Gutiérrez’in hayatını, metodunu, fikirlerini ve bu fikirler temelindeki teolojinin Hıristiyanlık başta olmak üzere farklı inanç ve teolojilere etkisini konu edinmektedir. Teolojik düşüncesine temel oluşturmak için makalede biyografisine kısmen yer verilen Gutiérrez, yoksullarla birlikte yaşayarak edindiği deneyimler üzerinden düşüncelerini geliştiren bir teologdur. Gutiérrez’in bu deneyimlerinin Özgürlük Teolojisi’nin ortaya çıkışında etkili olduğuna dair tespitlerimiz, makalenin ana konusunu oluşturmaktadır. Özgürlük Teolojisi, Latin Amerika yoksullarının yerel dinî deneyimlerini II. Vatikan Konsili’nin Katolik teolojiyi farklı kültür ve inançlara açık hale getirmesiyle birleştirmiştir. Böylece modern Hıristiyanlığı yerel yoksulluk deneyimleri üzerinden yaşatmanın ve yaymanın yeni bir yolunu ortaya koymuştur. Bununla önce Katolik Hıristiyanlığı sonrasında ise özellikle üçüncü dünya ülkelerinin yoksul, baskı ve zulüm ortamına tepki olarak ortaya çıkan teolojileri konu, metot vb. yönlerinden etkilemiştir. Yoksulluk deneyimine dayanma, üçüncü dünyaya rehberlik yanında sosyal bilimlerin somut verilerini ve Marksist analiz gibi tartışmalı teknikleri teolojide kullanmasıyla da geleneksel çizgiden ayrılan Özgürlük Teolojisi, bu tutumuyla XVI. yüzyılda ortaya çıkan Protestanlık gibi adeta Hıristiyanlık’ta çığır açmıştır. Dolayısıyla modern Hıristiyanlığın dünya çapında etkileri görülen bir teolojisinin anlaşılması önem arz etmektedir. Bu makalede, sıra dışı uygulamalarıyla adından söz ettiren ve özellikle yabancı kaynaklarda birçok araştırmaya konu olan Özgürlük Teolojisi, mevcut araştırmalardan farklı olarak fikir babası konumundaki Gutiérrez üzerinden incelenmiştir. Bu doğrultuda “Özgürlük Teolojisi ve onun metodolojisi nedir?”, “Gustavo Gutiérrez kimdir?”, “Gustavo Gutiérrez’in bu teolojideki yeri nedir?” ve “Gustavo Gutiérrez’i bu teolojiye yönelten sebepler nelerdir?” sorularına cevaplar aranmıştır. Bu çabayla Özgürlük Teolojisi’nin Marksist sol söylemleri teolojide araçsal şekilde kullanarak Kitâb-ı Mukaddes’in Çıkış bölümünü özgürlük temelli yorumladığı, Teología de la Liberación: Perspectivas adlı eseriyle sonradan ortaya çıkan özgürlük teolojilerine rehberlik ettiği, modern insanın ihtiyaçlarına hitap edebilen söylemleriyle toplumlar arasında geçişkenlik sağlayarak geniş kitleleri etkilediği tespit edilmiştir. Sonuçta Gutiérrez’in teolojik yaklaşımının, II. Vatikan Konsili ideallerine ve Hıristiyanlığın modern misyoloji çalışmalarına destek veren bir teoloji olduğu ortaya konulmuştur.

Keywords

Supporting Institution

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Project Number

SDK-2019-1044

References

  1. Aydın, M. (2000). Bir Hıristiyan Kurtuluş Teolojisinden Dinlerin Bir Kurtuluş Teolojisine Doğru. Dîvân, (9), 133-150.
  2. Aydın, M. (2003). Özgürlük Teolojisinin İslami İzdüşümleri Latin Amerika Kökenli Özgürlük Teolojisi Perspektifinden Kur’an’a Yeni Bir Yaklaşım. Tezkire Dergisi, (31-32), 137-156.
  3. Bacik, J. J. (1989). Contemporary Theologians. Chicago: Thomas More Press.
  4. Bennett, Z. (2011). “Eylem Herkesin Hayatıdır”: Kurtuluş Teolojisinin Pratiğe Dayalı Epistemolojisi. İçinde C. Rowland (Ed.), & M. F. Karakaya & S. Altınçekiç (Çev.), Kurtuluş Teolojisi (ss. 241-258). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  5. Betto, F. (1989). Gustavo Gutiérrez—A Friendly Profile. Within M. H. Ellis & O. Maduro (Ed.), The Future of Liberation Theology: Essays in Honor of Gustavo Gutiérrez (ss. 31-37). Maryknoll, N.Y: Orbis Books.
  6. Betto, F. (2016). Fidel ve Din (Ö. Erman, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  7. Betto, F. (2018, Agosto del). Gustavo Gutiérrez, Padre de la Teología de la Liberación. La Palabra de la Universidad del Valle, ss. 4-6.
  8. Bidegain, A. M., & Soler, J. J. S. (2010). Religion in Latin America. Hemisphere, 19 (1), 5-7.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Christian Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 20, 2024

Submission Date

December 8, 2023

Acceptance Date

February 14, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 26

APA
Öztürk, A. E., & Turan, S. (2024). ’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları. Rize İlahiyat Dergisi, 26, 13-28. https://doi.org/10.32950/rid.1402195
AMA
1.Öztürk AE, Turan S. ’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları. Rize İlahiyat Dergisi. 2024;(26):13-28. doi:10.32950/rid.1402195
Chicago
Öztürk, Alparslan Emin, and Süleyman Turan. 2024. “’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi Ve Teolojik Yansımaları”. Rize İlahiyat Dergisi, nos. 26: 13-28. https://doi.org/10.32950/rid.1402195.
EndNote
Öztürk AE, Turan S (April 1, 2024) ’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları. Rize İlahiyat Dergisi 26 13–28.
IEEE
[1]A. E. Öztürk and S. Turan, “’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları”, Rize İlahiyat Dergisi, no. 26, pp. 13–28, Apr. 2024, doi: 10.32950/rid.1402195.
ISNAD
Öztürk, Alparslan Emin - Turan, Süleyman. “’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi Ve Teolojik Yansımaları”. Rize İlahiyat Dergisi. 26 (April 1, 2024): 13-28. https://doi.org/10.32950/rid.1402195.
JAMA
1.Öztürk AE, Turan S. ’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları. Rize İlahiyat Dergisi. 2024;:13–28.
MLA
Öztürk, Alparslan Emin, and Süleyman Turan. “’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi Ve Teolojik Yansımaları”. Rize İlahiyat Dergisi, no. 26, Apr. 2024, pp. 13-28, doi:10.32950/rid.1402195.
Vancouver
1.Alparslan Emin Öztürk, Süleyman Turan. ’Teología de la Liberación’: Gustavo Gutiérrez’in Özgürlük Teolojisi ve Teolojik Yansımaları. Rize İlahiyat Dergisi. 2024 Apr. 1;(26):13-28. doi:10.32950/rid.1402195

Cited By