Research Article

Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi

Number: 28 April 20, 2025
EN TR

Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi

Abstract

Bu çalışmada, son on yılda din sosyolojisi alanında hangi yeni konu ve yöntemlerin ön plana çıktığı ve bunların toplumsal dinamikleri nasıl yansıttığı sorusuna cevap aranacaktır. Son on yılda küreselleşmenin getirdiği hızlı değişimler, iletişim araçlarındaki gelişmeler, bilgi alanındaki değişimler ve yapay zekânın yükselişi, toplum ve din arasındaki ilişkiyi önemli ölçüde etkilemektedir. Bu değişimlerin hızı, ortaya çıkardığı toplumsal etkilerin izlenmesinde zorluklar yaratmaktadır. Bu sebeple din sosyolojisinde hangi konuların ön plana çıkmaya başladığı özellikle genç araştırmacılar için önemli bir sorundur. Bu çalışmada yapay zekâ tabanlı Scite atıf veritabanı kullanılarak, son on yılda din sosyolojisinde Avrupa ve Kuzey Amerika’da İngilizce üretilen çalışmalar listelenmiş ve daha önce ele alınmamış ancak sıkça tekrar eden konular kodlanmıştır. Sonuç olarak, son on yılda dört ana kategorinin ön plana çıktığı tespit edilmiştir: a) Dijital din, b) yaşanan din, c) etnisite ve göç, d) son olarak ise dini aidiyetsizlik (din dışılık). Her kategorinin konuları, dikkatle seçilmiş makaleler aracılığıyla incelenmiş ve din sosyolojisinde yeni araştırmacılar için teorik çerçeveler ve uygulamalı araştırmalara önemli katkılar sağlanması amaçlanmıştır. Bu dört tema, çağdaş toplumda farklılaşan dini deneyimler ve dini kimliğin dönüşümüne odaklanmaktadır. “Dijital Din”, dini bireyler ile dijital medya arasındaki etkileşimi incelemekte, özellikle COVID-19 pandemisi sırasında çevrimiçi dini hizmetlere geçişin sağladığı imkanlar ve zorlukları vurgulamaktadır. Bu tema, teknolojinin yeni dini ifade biçimlerini ve dijital cemaatleşme yollarını nasıl ürettiğini, aynı zamanda dini otorite ve otantiklik konularını nasıl sorguladığını analiz etmektedir. “Yaşanan Din” kişisel ve toplumsal dini yaşamın yönlerine odaklanmakta, bireylerin dini inançları günlük rutinlerine nasıl entegre ettiğini ve kurumsal bağlamlar dışındaki dini kimliğin akışkanlığını vurgulamaktadır. “Etnisite ve Göç” teması, ırk, din ve beyaz ayrıcalığın kesiştiği noktaları araştırmakta, dini kimliğin ırksal dinamiklerle nasıl şekillendiğini ve dini topluluklar içindeki marjinal grupların karşılaştığı sistemik zorlukları incelemektedir. Son olarak, “Din Dışılık” sekülerizmin bir sonraki aşamasına işaret etmekte, dini bağlantısızlığın arkasındaki nedenleri ve bunun toplumsal sonuçlarını araştırmakta, seküler kimliklerin inşası ve sürdürülmesi ile dini kurumların ve kamu politikalarının büyüyen sekülerizme tepkilerini ele almaktadır. Bu temalar, modern dünyada din ve maneviyatın gelişen manzarasını kapsamlı bir şekilde anlamamıza yardımcı olmaktadır. Bu çalışmanın bulguları, din sosyolojisinin geleneksel temalardan uzaklaşıp post-modern çağın getirdiği mikro meseleler üzerine yöneldiğini göstermektedir. Sonuç olarak araştırma, din sosyolojisinin, devam eden zorluklar ve eleştirilere rağmen, yeni araştırma alanlarını keşfetme konusundaki direncini ve uyum yeteneğini vurgulamaktadır. Bununla birlikte geleneksel metodolojilerin hâlâ baskın olduğunu; çağdaş sosyal yapının karmaşık ve akışkan doğasını daha iyi anlamak için yeni araçların ve yöntemlerin çalışmalara dahil edilmesi gerektiğini öne sürmektedir. Bu çalışma, din sosyolojisi alanında gelecekteki teorik ve uygulamalı araştırmalar için bir temel sunmakta, ilgili alanlarda araştırmacılar, öğrenciler ve akademisyenler için değerli bilgiler sağlamaktadır. Din sosyolojisindeki son eğilimleri ve temaları analiz etmeye yönelik kapsamlı yaklaşım, alanın dinamik ve gelişen doğasını vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. “Annual Review of the Sociology of Religion. Volume 3 (2012): New Methods in the Sociology of Religion”. Annual Review of the Sociology of Religion. Volume 3 (2012). Brill, 2012.
  2. Agyekum, Bernard, et al., “Streaming Religious Services During a Public Health Crisis: How Digital Religion Shapes Population Well-Being and Intergenerational Learning,” Mental Health, Religion & Culture 26/9 (2023), 850–872.
  3. Ahmed, Habib - La, Hung. “Evaluating the Co-dependence and Co-existence between Religion and Robots: Past, Present and Insights on the Future”. International Journal of Social Robotics 13/1 (01 Nisan 2021), 1-17. https://doi.org/10.1007/s12369-020-00636-x
  4. Ammerman, Nancy T. “Finding Religion in Everyday Life”. Sociology of Religion 75/2 (01 Haziran 2014), 189-207.
  5. Ammerman, Nancy T. “Lived Religion as an Emerging Field: An Assessment of its Contours and Frontiers”. Nordic Journal of Religion and Society 29/2 (Aralık 2016), 83-99. https://doi.org/10.18261/issn.1890-7008-2016-02-01
  6. Asad, Talal. Formations of the Secular: Christianity, Islam, Modernity. Stanford University Press, 2003.
  7. Avishai, Orit vd. “A Gender Lens on Religion”. Gender & Society 29/1 (01 Şubat 2015), 5-25. https://doi.org/10.1177/0891243214548920
  8. Baker, Joseph O vd. “Keep America Christian (and White): Christian Nationalism, Fear of Ethnoracial Outsiders, and Intention to Vote for Donald Trump in the 2020 Presidential Election”. Sociology of Religion 81/3 (20 Temmuz 2020), 272-293. https://doi.org/10.1093/socrel/sraa015

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 20, 2025

Submission Date

June 15, 2024

Acceptance Date

January 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 28

APA
Ülker, O. (2025). Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi. Rize İlahiyat Dergisi, 28, 279-294. https://doi.org/10.32950/rid.1501802
AMA
1.Ülker O. Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi. Rize İlahiyat Dergisi. 2025;(28):279-294. doi:10.32950/rid.1501802
Chicago
Ülker, Osman. 2025. “Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa Ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi”. Rize İlahiyat Dergisi, nos. 28: 279-94. https://doi.org/10.32950/rid.1501802.
EndNote
Ülker O (April 1, 2025) Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi. Rize İlahiyat Dergisi 28 279–294.
IEEE
[1]O. Ülker, “Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi”, Rize İlahiyat Dergisi, no. 28, pp. 279–294, Apr. 2025, doi: 10.32950/rid.1501802.
ISNAD
Ülker, Osman. “Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa Ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi”. Rize İlahiyat Dergisi. 28 (April 1, 2025): 279-294. https://doi.org/10.32950/rid.1501802.
JAMA
1.Ülker O. Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi. Rize İlahiyat Dergisi. 2025;:279–294.
MLA
Ülker, Osman. “Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa Ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi”. Rize İlahiyat Dergisi, no. 28, Apr. 2025, pp. 279-94, doi:10.32950/rid.1501802.
Vancouver
1.Osman Ülker. Din Sosyolojisinde Güncel Yaklaşımlar: Son On Yılda Avrupa ve Amerika’da Din Sosyolojisi Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi. Rize İlahiyat Dergisi. 2025 Apr. 1;(28):279-94. doi:10.32950/rid.1501802