Between the Impossible and the Real On the Possibility of a Non-Linguistic Ontology

Abstract

Contemporary thought is shaped by a tension between two dominant ways of explaining reality. On the one hand, constructivist approaches unders-tand reality through symbolic structures, discourse, social construction, and processes of meaning production. From this view, what counts as real is not simply given in itself, but becomes intelligible through language, representation, and symbolic articulation. On the other hand, reductionist pers-pectives treat empirical findings from genetics, computational theory, neurobiology, and cognitive science as the ultimate explanatory ground of reality. They reduce subjectivity and meaning to biological, computational, or neurological mechanisms. Although these orientations are usually presented as opposed paradigms, this article argues that they share a deeper onto-epistemic assumption. Both place language, representation, or theoretical articulation at the center of ontological determination. In doing so, they restrict the possibility of thinking ontology beyond linguistic form. The central question is whether a non-linguistic ontology can be articulated without returning to naïve realism or denying the constitutive role of language. Methodologically, the article adopts a comparative analysis that brings analytic and continental philosophy into dialogue. Its guiding claim is that ontology is approached through language, yet cannot be fully exhausted by it. The first stage examines Willard Van Orman Quine’s ontological commitment and ontological relativity. Quine’s claim that “to be is to be the value of a variable” shows that ontological claims are inseparable from the logical and linguistic frameworks in which they are expressed. What exists is not determined by direct access to reality itself, but by the commit-ments embedded in a theory. His rejection of ultimate epistemic foundations also undermines the idea that any theory can claim a final relation to reality. Ontology is theory-relative; yet this shows that language is necessary for ontological discourse but insufficient as a final ground of being. The second stage turns to Alexius Meinong’s theory of objects. Meinong’s decisive claim is that objecthood cannot be reduced to existence. An object may possess determinate properties even if it does not exist. This becomes significant in the case of impossible objects, namely objects marked by contra-dictory properties. Such objects cannot be fully integrated into standard logical or linguistic systems, since they violate consistency. Nevertheless, they can still be intended, thought, distinguished, and predicated upon. Impossible objects therefore indicate that ontological attribution cannot be reduced either to actual existence or to linguistic consistency. The third stage develops this problem through Jacques Lacan’s concept of the Real. Lacan does not simply oppose language to reality. Rather, the Real designates a structural remainder produced by the symbolic order itself. The symbolic order makes subjectivity and meaning possible, but it is never complete. The Real appears where symbolization fails and language encoun-ters its own internal limit. On this basis, the article proposes a structural parallel between Meinong’s impossible objects and Lacan’s Real. The aim is not to identify the two thinkers, but to show that both point to an ontological excess that escapes linguistic capture. In Meinong, this excess appears in objects irreducible to existence and consistency; in Lacan, it appears as what resists full symbolization. Language should therefore be understood neither as the absolute foundation of ontology nor as a mere fiction. It is a necessary but incomplete medium through which the subject relates to being. Ontology persists as a structurally open domain emerging at the limits of representation. In this respect, the study aims to investigate the possibility of this structural openness through the thought of Meinong and Lacan.

Keywords

• History of Philosophy
• Impossible Objects
• Linguistic Determination
• Meinong
• Lacan.

İmkânsız ile Gerçek Arasında Dil-Dışı Ontolojinin İmkânı Üzerine

Abstract

Günümüz düşüncesinin temel gerilimlerinden biri, gerçekliğin nasıl anlaşılması gerektiğine ilişkin iki güçlü eğilim arasında ortaya çıkar. Bir tarafta gerçekliği simgesel düzen, söylem, toplumsal inşa ve temsil pratikleri üzerinden açıklayan yaklaşımlar yer alır. Bu çizgide varlık, dilsel ve kültürel anlamlandırma süreçleri içinde kavranır; nesneler, kimlikler ve hakikat iddiaları, onları mümkün kılan sembolik ağlardan bağımsız düşünülemez. Diğer tarafta ise genetik, hesap kuramı, nörobiyoloji ve bilişsel bilimler gibi alanlardan elde edilen ampirik verileri nihai açıklama zemini kabul eden indir-gemeci perspektifler bulunur. Bu ikinci yaklaşım, insan deneyimini biyolojik, hesaplanabilir ya da sinirsel süreçlere indirger. İlk bakışta bu iki yönelim birbirine karşıt paradigmalar gibi görünür: biri anlamı ve sembolik yapıları, diğeri maddi ve ampirik verileri merkeze alır. Ne var ki her ikisi de, farklı biçimlerde de olsa, varlığı erişilebilir kılan zeminin dilsel, kuramsal ya da göstergebilimsel bir yapı olduğunu varsayar. Bu ortak onto-epistemik varsa-yım, dil-dışı bir ontolojinin imkânını ciddi biçimde sınırlandırır. Çünkü var olanın ne olduğu sorusu, onun nasıl temsil edildiği, hangi kuramsal çerçevede adlandırıldığı ya da hangi sembolik sistem içinde işlev kazandığı sorusuna bağlanır. Willard Van Orman Quine’ın ontolojik görelilik anlayışı bu noktada belirleyici bir tartışma zemini sunar. Quine’a göre ontolojik bağlılık, bağımsız bir varlık alanına doğrudan erişimle değil, benimsediğimiz teorilerin niceliksel yapısı ve dilsel düzeni içinde belirlenir. Nelerin var olduğu sorusu ancak benimsenen teoriye göre cevaplandırılabilir. Böylece ontoloji, mutlak bir temel üzerine değil, dilsel-teorik şemalar arasındaki görelilik üzerine yerleşir. Bu durum ontolojiyi keyfî kılmaz; fakat onun nihai ve dil-üstü bir temellendirmeden yoksun olduğunu gösterir. Bu çalışma, söz konusu dil-merkezli kabullerin ötesine geçerek dil-dışı ontolojinin imkânını araştırmayı amaçlar. Bu imkân özellikle Alexius Meinong’un imkânsız nesneler kuramında belirginleşir. Meinong’a göre nesneler, varoluşsal olarak olanaksız olsa-lar bile belirli bir ontolojik statüye sahip olabilirler. Dört kenarlı üçgen, yuvarlak kare kubbe ya da çelişik özellikler taşıyan başka nesneler, fiilî an-lamda var olmasalar da düşüncenin ve yönelimin nesnesi olabilirler. Burada önemli olan nokta, bir şeyin nesne olarak kavranabilmesi için mutlaka var olması gerekmediğidir. Bu nesneler dilin mantıksal tutarlılık koşulları içinde tam olarak temsil edilemez; çünkü temsil çoğu zaman çelişmezlik ve belir-lenim ilkelerine dayanır. Buna rağmen onların yönelimsel nesne olma statüleri ortadan kalkmaz. Böylece ontolojik atfın, dilsel temsilin sınırlarına indirgenemeyeceği ortaya çıkar. Benzer biçimde Jacques Lacan, simgesel düzenin kapalı, kendi kendine yeterli ve eksiksiz bir bütün olduğu fikrini reddeder. Lacan’a göre “gerçek”, simgesel düzenin dışında hazır duran pozitif bir alan değil, simgesel düzenin ürettiği fakat bütünüyle temsil edemedi-ği yapısal bir eksikliktir. Gerçek, dilin başarısız olduğu, anlamlandırma zincirinin kesintiye uğradığı ve temsilin kendi sınırına çarptığı yerde belirir. Bu nedenle gerçek, ontolojinin dile indirgenemeyen boyutunu görünür kılar. Bu doğrultuda çalışma, Meinong ve Lacan’ın yaklaşımlarının ontolojinin dilin sınırlarıyla bütünüyle açıklanamayacak bir boyuta sahip olduğunu gösterdiğini ileri sürer. Bu iki düşünür arasında doğrudan bir özdeşlik değil, yapısal bir paralellik vardır. Meinong’da imkânsız nesne, Lacan’da ise gerçek, dilsel temsilin tüketemediği ontolojik fazlalığın farklı biçimleridir. Buradan hareketle dil, ontolojinin ne mutlak kurucusu ne de salt yanılsama üreten bir perde olarak kavranmalıdır. Özne varlığa ancak dil aracılığıyla yönelir; fakat bu yönelim hiçbir zaman tamamlanmaz. Ontoloji, tam da bu nedenle, dil tarafından açılan fakat dil tarafından bütünüyle kapatılamayan yapısal bir açıklık olarak anlaşılabilir. Bu itibarla çalışma bu yapısal açıklığın imkanını Meinong ve Lacan’ın düşünceleri üzerinden araştırmayı amaçlar.

Keywords

• Felsefe Tarihi
• İmkânsız Nesneler
• Dilsel Belirlenim
• Meinong
• Lacan.

References

1. Badiou, Alain. Sayı ve Sayılar. çev. A. N. Bingöl. İstanbul: İnka Yayınları, 2024.
2. Castanet, Hervé. Lacan’ı Anlamak. çev. Baturalp Aslan. İstanbul: Encore Yayınları, 2017.
3. Çitil, Ahmet. Kant Okumaları. İstanbul: Alfa Yayınları, 2021.
4. Çitil, Ahmet. Matematik ve Metafizik. İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
5. Denkel, Arda. Bilginin Temelleri. İstanbul: Doruk Yayınları, 2003.
6. Fogelin, Robert J. “Aspects of Quine’s Naturalized Epistemology”. The Cambridge Companion to Quine. ed. Roger F. Gibson Jr. Camb-ridge: Cambridge University Press, 2004.
7. Frege, Gottlob. Aritmetiğin Temelleri: Sayı Kavramı Üzerine Mantıksal-Matematiksel Bir İnceleme. çev. H. Bülent Gözkân. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2020.
8. Frege, Gottlob. Fonksiyon ve Kavram. çev. Mustafa Özdemir. İstanbul: Külliyat Yayınları, 2019.

9. Grigg, Russell. Lacan, Language, and Philosophy. Albany: State University of New York Press, 2008.
10. Kant, Immanuel. Critique of Pure Reason. çev. Paul Guyer - Allen W. Wood. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
11. Karaköse, Ö. F. “Berkeley’in Varlık Anlayışı”. Antik Çağ’dan Günümüze Varlık Felsefesi. Konya: Çizgi Kitabevi, 2025.
12. Loux, Michael J. Metaphysics: A Contemporary Introduction. New York: Routledge, 2002.
13. Marek, Johann. “Alexius Meinong”. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Erişim 11 Şubat 2026. https://plato.stanford.edu/entries/meinong/#IncObj
14. Meillassoux, Quentin. Sonluluğun Sonrası. çev. Kaan Kahveci. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2022.
15. Meinong, Alexius. “The Theory of Objects”. Realism and the Background of Phenomenology. çev. Isaac Levi - D. B. Terrell - Roderic M. Chisholm. Illinois: The Free Press, 1960.
16. Nobus, Dany. “Lacan’s Science of the Subject: Between Linguistics and Topology”. The Cambridge Companion to Lacan. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
17. Perszyk, Kenneth J. Nonexistent Objects: Meinong and Contemporary Philosophy. Victoria University of Wellington: Nijhoff Internati-onal Philosophy Series, 1993.
18. Quine, Willard Van Orman. “Epistemology Naturalized”. Ontological Relativity and Other Essays. New York: Columbia University Press, 1969.
19. Quine, Willard Van Orman. “On What There Is”. Review of Metaphysics 2/5 (1948), 21-38.
20. Quine, Willard Van Orman. “Two Dogmas of Empiricism”. The Philosophical Review 60/1 (1951), 20-43.
21. Quine, Willard Van Orman. From Stimulus to Science. London: Harvard University Press, 1998.
22. Quine, Willard Van Orman. Word and Object. Cambridge, MA: The MIT Press, 2021.
23. Russell, Bertrand. Mantıksal Atomculuk Felsefesi. çev. Dilek Arlı Çil - Kurtul Gülenç - Önder Kulak - Cenk Özdağ. İstanbul: Alfa Yayınları, 2015.
24. Russell, Bertrand. Matematiksel Felsefeye Giriş. çev. Ahmet Çevik. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2026. Russell, Bertrand. “On Denoting”. Mind 14/56 (1905), 479-493.
25. Stevens, Graham. The Russellian Origins of Analytical Philosophy. London - New York: Routledge, 2005.
26. Shepherdson, Charles. Lacan and the Limits of Language. New York: Fordham University Press, 2008.
27. Williamson, Timothy. Modal Logic as Metaphysics. Oxford: Oxford University Press, 2013.