HATAY’DA DİNSEL İNANCIN MEKÂNSAL KARŞILIĞI OLAN NUSAYRİ ZİYARETGÂHLARININ KENT SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

In this study, which has gained content around the main problematic such as what Nusayri means in the context of urban sociology, concepts such as city, urbanization and urbanization are defined primarily. Afterwards, it has been tried to reveal what Nusayri is, which includes originalities such as the cult of Hızır, tomb belief, reincarnation (reincarnation), tawil and taqiyya, secret and closed community organization, through the existing scientific literature. The main purpose of this study, which deals with Nusayri in the context of urban sociology, is to try to reveal the points that contradict or do not overlap with the urban sociology theories of this belief in urban spaces. Namely; Within the studies of urban sociology, religious life is considered as a situation whose effect is decreasing in urban spaces. However, in Hatay, especially in Defne and Samandağ districts, religious life is lived around pilgrimage sites and in urban spaces. The study focuses on the problem of how the religious experience in question affects urbanization, unlike the existing sociological theoretical approaches, and claims that there is an originality/difference at this point.

Nusayrilik, kent sosyolojisi bağlamında ne anlam ifade eder gibi temel sorunsal etrafında içerik kazanan bu çalışmada öncelikli olarak kent, kentleşme ve kentlileşme gibi kavramlar tanımlanmıştır. Sonrasında Hızır kültü, türbe inancı, reenkarnasyon (tenasüh), tevil ve takiyye, gizli ve kapalı cemaat örgütlenmesi gibi özgünlükler içeren Nusayriliğin ne olduğu mevcut bilimsel literatür üzerinden ortaya konmaya çalışılmıştır. Nusayriliği kent sosyolojisi bağlamında ele alan bu çalışmanın temel amacı, kentsel mekânlarda yaşanan bu inancın kentsel sosyoloji kuramlarıyla çelişen ya da örtüşmeyen noktaları ortaya koymaya çalışmaktır. Şöyle ki; kent sosyolojisi çalışmaları içerisinde dinsel yaşantı kentsel mekânlarda etkisi azalan bir durum olarak değerlendirilmektedir. Ancak Hatay’da özellikle Defne ve Samandağ ilçelerinde dinsel yaşantı ziyaretgâhlar etrafında ve kentsel mekânlarda yaşanmaktadır. Çalışma, söz konusu dinsel yaşantının mevcut sosyolojik kuramsal yaklaşımlardan farklı olarak kentlileşmeye nasıl etkide bulunduğu sorunsalına odaklanmakta ve bu noktada bir özgünlük/farklılık olduğu iddiası taşımaktadır.