KIRILGANLIK PERSPEKTİFİNDE İKİZ VE ÜÇÜZ AÇIKLARIN SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜMEYE ETKİLERİ
Abstract
Çalışmada, kırılgan beşli ülkeleri örnekleminde, ikiz ve üçüz açık hipotezi varsayımıyla cari açıkların ekonomik büyüme üzerindeki etkileri 1989-2022 yılları örnekleminde panel regresyon analizi ile araştırılmıştır. Son 12 yıl ortalamasına göre Brezilya, Güney Afrika, Endonezya ve Hindistan ikiz açık verirken Türkiye üçüz açık vermektedir. Kırılgan beşli ülkelerinin büyüme oranlarında en yüksek volatilitenin Türkiye’de olduğu ve genel olarak hepsinin volatilitesinin oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Büyüme oranlarının taşıdığı yüksek standart sapmanın sürdürülebilir büyüme açısından riski ve kırılganlığı artırdığı öngörülmüştür. Ampirik analizde birim kök içermeyen tamamı durağan serilere uygulanan Panel EKK sonuçlarına göre, kırılgan beşli ülkelerinde cari işlemler dengesinin GSYİH içindeki payı 1 puan azaldığında (cari açık/GSYİH arttığında) aynı dönemde ekonomik büyüme yaklaşık 0.19 puan artmaktadır. Türkiye’nin dâhil edilmediği modellerde katsayının mutlak değerce azaldığı gözlenmektedir. Kırılgan ekonomilerin tamamının ekonomik büyümeyi sürdürebilmesi için göstermiş olduğu çabanın cari dengeyi olumsuz yönde bozduğu gözlenmektedir. Türkiye’de ise büyüme ve cari açık ilişkisi üçüz açığın baskın etkisi nedeniyle daha güçlüdür. Son yıllarda birçok kişi ve kurum tarafından kırılgan beşli ülkelerinin en kırılganının Türkiye olduğu iddia edilmektedir. Hem üçüz açık endeks değerlerine ve yüksek volatiliteye hem de regresyon sonuçlarına bakıldığında Türkiye’nin kırılgan beşli ülkeleri içinde en kırılgan ekonomi olduğu yorumu yapılabilmektedir.
Keywords
Üçüz Açık Endeksi, Cari Denge, Ekonomik Büyüme, Panel Veri Analizi, Kırılgan Ekonomiler
Ethical Statement
Etik kurul onayı ve/veya yasal/özel izin gerektirmeyen bu çalışma araştırma ve yayın etiğine uygundur.
References
- Afşar, M. & Afşar, A. (2010). Finansal Ekonomi. Detay Yayıncılık.
- Akbas, Y.E. & Lebe, F. (2016). Current Account Deficit, Budget Deficit and Saving Gap: Is the Twin or Triplet Deficit Hypothesis Valid in G7 Countries?, Prague Economic Papers, University of Economics, Prague, Vol. 2016 No. 3, 271-286.
- Akçay, A. Ö. & Erataş, F. (2012, Kasım). Cari açık ve ekonomik büyüme ilişkisinin panel nedensellik analizi ekseninde değerlendirilmesi. Türkiye Ekonomi Kurumu: III. Uluslararası Ekonomi Konferansı’nda sunulan bildiri. İzmir, Türkiye. Erişim adresi: http://teacongress.org/papers2012/AKCAY-ERATAS.pdf
- Akçayır, Ö. (2022). A new ındex and rating approach to the triplet deficits hypothesis. Sönmez S. and Işık Ö. (Ed.), Contemporary Research in Economics, (s.5-22). Duvar Publishing. https://www.platanuskitap.com/Webkontrol/uploads/Fck/ekonomi_ekim.pdf#page=6
- Akçayır, Ö. (2023). Fragile Currency, Fragile Economies and Rated Triplet Deficits Index (r-TDI). Ul Durar S. and El Amine Abdelli M. (Ed.), Academic Research & Reviews in Social, Human and Administrative Sciences, (s.55-81). Global Academy Publishing House.
- Akıncı, M. & Yılmaz, O. (2012). Validity of the triple deficit hypothesis in Turkey: Bounds test approach. Istanbul Stock Exchange Review,13(50), 1-28.
- Akyol, G., Turan, A., & Zeren, F. (2023). Avrupa Birliği Ülkelerinde ikiz açık hipotezinin geçerliliğinin araştırılması: Panel veri analizi yaklaşımı. Uluslararası Ticaret Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1-12. https://doi.org/10.30711/utead.1130207
- Arellano, M. (1987). Computing robust standard errors for within‐groups estimators. Oxford bulletin of Economics and Statistics, 49(4), 431-434.
- Arslan, İ., Uğur, A. A. & Dineri, E. (2017). OECD ülkelerinde cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1980-2014. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 56-68. https://doi.org/10.25204/iktisad.309754
- Balan, F. (2016). The empirical analysis of triplet deficit hypothesis in the BRIC and the MINT countries. Journal Of Life Economics, Holistence Publications,3(1), 57-70.