Review

Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri

Volume: 6 Number: 3 December 31, 2025
TR EN

Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri

Abstract

Böcek bağışıklık sistemi, humoral ve hücresel bağışıklık olarak iki şekilde çalışır. Humoral savunmalar, antimikrobiyal peptitlerin, oksijen veya nitrojenin reaktif ara maddelerinin ve hemolenfin pıhtılaşmasını veya melanizasyonunu düzenleyen karmaşık enzimatik metabolitlerin üretimini içerir. Hücresel bağışıklık ise fagositoz, nodülasyon ve kapsülleme, pıhtılaşma, dokuların yeniden şekillenmesi gibi hemosit özelindeki temel bağışıklık tepkilerini ifade eder. Böcek bağışıklık sistemi ile ilgili araştırmalar, bu karmaşık ve kompleks sistemin işleyişini anlayabilmek için önemli bulgular elde etmeye devam etmektedir. Böcek hemositlerinin sınıflandırılması da bu sürecin önemli bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu derlemede, böcek hemositlerinin morfolojik, sitokimyasal ve fonksiyonel özellikleri güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir. Çeşitli böcek takımlarında prohemositler, granülositler, plazmatositler, sferülositler ve önositoidler başlıca hücre tipleri olarak tanımlanmıştır. Bazı türlerde bunlara adipohemosit, kristal hücre, lamellosit gibi özel tiplerin eklendiği görülmüştür. Drosophila gibi model organizmalarda hemosit tipleri sınırlı ve farklı terminolojiyle tanımlanırken, Lepidoptera, Diptera, Hemiptera ve Orthoptera gibi takımlarda daha geniş bir çeşitlilik rapor edilmiştir. Ayrıca, tek hücreli RNA dizileme (scRNA-seq) gibi yeni teknolojiler taksonomik sınıflandırmada standartlaşma potansiyeli taşımaktadır. Ancak, türler arası farklılıklar, fizyolojik durum ve deneysel yöntemler nedeniyle hemosit sınıflandırmasında hâlen önemli tutarsızlıklar bulunmaktadır. Böcek hemositlerinin görev ve özelliklerinin net olarak anlaşılması, yalnızca temel entomoloji bilgisine katkı sağlamakla kalmayıp, entegre zararlı yönetimi ve biyokontrol stratejilerinin geliştirilmesi açısından da önem arz etmektedir.

Keywords

References

  1. Akai, H. and Sato, S. (1971). An ultrastructural study of the haemopoietic organs of the silkworm. Bombyx mori, Journal of Insect Physiology, 17 (9), 1665-1676. https://doi.org/10.1016/0022-1910(71)90062-X
  2. Black, J.L., Clark, M.K., Sword, G.A. (2022). Physiological and transcriptional immune responses of a non-model arthropod to infection with different entomopathogenic groups. Plos One, 17(2), e0263620. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0263620
  3. Bogdan, C., Röllinghoff, M., Diefenbach, A. (2000). Reactive oxygen and reactive nitrogen intermediates in innate and specific immunity. Current Opinion in Immunology, 12 (1), 64-76. https://doi.org/10.1016/S0952-7915(99)00052-7
  4. Brayner, F.A., Araújo, H.R.C., Cavalcanti, M.G.S., Alves, L.C., Peixoto, C.A. (2005). Ultrastructural characterization of the hemocytes of Culex quinquefasciatus (Diptera: Culicidae). Micron, 36 (4), 359-367. https://doi.org/10.1016/j.micron.2004.11.007
  5. Brehélin, M., Zachary D., Hoffmann, J. A. (1978). A comparative ultrastructural study of blood cells from nine insect orders. Cell Tissue Research, 195 (1), 45–57. https://doi.org/10.1007/BF00233676
  6. Browne, N., Heelan, M., Kavanagh, K. (2013). An analysis of the structural and functional similarities of insect hemocytes and mammalian phagocytes. Virulence, 4(7), 597-603. https://doi.org/10.4161/viru.25906
  7. Bruno, D., Montali, A., Gariboldi, M., Wrońska, A.K., Kaczmarek, A., Mohamed, A., Tian, L., Casartelli, M., Tettamanti, G. (2023). Morphofunctional characterization of hemocytes in black soldier fly larvae. Insect Science, 30 (4), 912-932. https://doi.org/10.1111/1744-7917.13111
  8. Cerenius L. and Söderhall, K. (2021). Immune properties of invertebrate phenoloxidases. Developmental and Comparative Immunology, 122, 104098. https://doi.org/10.1016/j.dci.2021.104098

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Entomology

Journal Section

Review

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

August 7, 2025

Acceptance Date

November 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 3

APA
Feridun, B., & Altun, N. (2025). Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering, 6(3), 976-986. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1759958
AMA
1.Feridun B, Altun N. Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. RTEU-JSE. 2025;6(3):976-986. doi:10.53501/rteufemud.1759958
Chicago
Feridun, Beran, and Nurver Altun. 2025. “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering 6 (3): 976-86. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1759958.
EndNote
Feridun B, Altun N (December 1, 2025) Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering 6 3 976–986.
IEEE
[1]B. Feridun and N. Altun, “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”, RTEU-JSE, vol. 6, no. 3, pp. 976–986, Dec. 2025, doi: 10.53501/rteufemud.1759958.
ISNAD
Feridun, Beran - Altun, Nurver. “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering 6/3 (December 1, 2025): 976-986. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1759958.
JAMA
1.Feridun B, Altun N. Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. RTEU-JSE. 2025;6:976–986.
MLA
Feridun, Beran, and Nurver Altun. “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering, vol. 6, no. 3, Dec. 2025, pp. 976-8, doi:10.53501/rteufemud.1759958.
Vancouver
1.Beran Feridun, Nurver Altun. Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. RTEU-JSE. 2025 Dec. 1;6(3):976-8. doi:10.53501/rteufemud.1759958

Indexing

22936   22937   22938  22939     22941  23010   23011  23019  23025