Böcek bağışıklık sistemi, humoral ve hücresel bağışıklık olarak iki şekilde çalışır. Humoral savunmalar, antimikrobiyal peptitlerin, oksijen veya nitrojenin reaktif ara maddelerinin ve hemolenfin pıhtılaşmasını veya melanizasyonunu düzenleyen karmaşık enzimatik metabolitlerin üretimini içerir. Hücresel bağışıklık ise fagositoz, nodülasyon ve kapsülleme, pıhtılaşma, dokuların yeniden şekillenmesi gibi hemosit özelindeki temel bağışıklık tepkilerini ifade eder. Böcek bağışıklık sistemi ile ilgili araştırmalar, bu karmaşık ve kompleks sistemin işleyişini anlayabilmek için önemli bulgular elde etmeye devam etmektedir. Böcek hemositlerinin sınıflandırılması da bu sürecin önemli bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu derlemede, böcek hemositlerinin morfolojik, sitokimyasal ve fonksiyonel özellikleri güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir. Çeşitli böcek takımlarında prohemositler, granülositler, plazmatositler, sferülositler ve önositoidler başlıca hücre tipleri olarak tanımlanmıştır. Bazı türlerde bunlara adipohemosit, kristal hücre, lamellosit gibi özel tiplerin eklendiği görülmüştür. Drosophila gibi model organizmalarda hemosit tipleri sınırlı ve farklı terminolojiyle tanımlanırken, Lepidoptera, Diptera, Hemiptera ve Orthoptera gibi takımlarda daha geniş bir çeşitlilik rapor edilmiştir. Ayrıca, tek hücreli RNA dizileme (scRNA-seq) gibi yeni teknolojiler taksonomik sınıflandırmada standartlaşma potansiyeli taşımaktadır. Ancak, türler arası farklılıklar, fizyolojik durum ve deneysel yöntemler nedeniyle hemosit sınıflandırmasında hâlen önemli tutarsızlıklar bulunmaktadır. Böcek hemositlerinin görev ve özelliklerinin net olarak anlaşılması, yalnızca temel entomoloji bilgisine katkı sağlamakla kalmayıp, entegre zararlı yönetimi ve biyokontrol stratejilerinin geliştirilmesi açısından da önem arz etmektedir.
The insect immune system operates through two main mechanisms: humoral and cellular immunity. Humoral defences involve the production of antimicrobial peptides, reactive oxygen or nitrogen intermediates, and complex enzymatic metabolites that regulate haemolymph clotting or melanisation. Cellular immunity, on the other hand, refers to primary immune responses specific to hemocytes, such as phagocytosis, nodulation, encapsulation, clotting and tissue remodelling. Research into the insect immune system continues to yield significant findings that help us to better understand how this intricate and complex system functions. Classifying insect hemocytes is also a crucial part of this process. This review evaluates the morphological, cytochemical and functional characteristics of insect hemocytes in light of current literature. Various insect orders have been found to contain prohemocytes, granulocytes, plasmatocytes, spherulocytes and oenocytoids as their main cell types. Some species also exhibit additional specialised types, such as adipohemocytes, crystal cells, and lamellocytes. In model organisms such as Drosophila, hemocyte types are limited and described using different terminology. In contrast, orders such as Lepidoptera, Diptera, Hemiptera and Orthoptera have been documented to exhibit greater diversity. Furthermore, novel technologies such as single-cell RNA sequencing (scRNA-seq) show promise in standardising taxonomic classification. However, substantial inconsistencies in hemocyte classification remain due to interspecies differences, physiological conditions and experimental methods. A clear understanding of the roles and characteristics of insect hemocytes is valuable not only for advancing basic entomological knowledge, but also for developing integrated pest management and biocontrol strategies.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Entomoloji |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 7 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 6 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3 |