TR
EN
Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri
Öz
Böcek bağışıklık sistemi, humoral ve hücresel bağışıklık olarak iki şekilde çalışır. Humoral savunmalar, antimikrobiyal peptitlerin, oksijen veya nitrojenin reaktif ara maddelerinin ve hemolenfin pıhtılaşmasını veya melanizasyonunu düzenleyen karmaşık enzimatik metabolitlerin üretimini içerir. Hücresel bağışıklık ise fagositoz, nodülasyon ve kapsülleme, pıhtılaşma, dokuların yeniden şekillenmesi gibi hemosit özelindeki temel bağışıklık tepkilerini ifade eder. Böcek bağışıklık sistemi ile ilgili araştırmalar, bu karmaşık ve kompleks sistemin işleyişini anlayabilmek için önemli bulgular elde etmeye devam etmektedir. Böcek hemositlerinin sınıflandırılması da bu sürecin önemli bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu derlemede, böcek hemositlerinin morfolojik, sitokimyasal ve fonksiyonel özellikleri güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir. Çeşitli böcek takımlarında prohemositler, granülositler, plazmatositler, sferülositler ve önositoidler başlıca hücre tipleri olarak tanımlanmıştır. Bazı türlerde bunlara adipohemosit, kristal hücre, lamellosit gibi özel tiplerin eklendiği görülmüştür. Drosophila gibi model organizmalarda hemosit tipleri sınırlı ve farklı terminolojiyle tanımlanırken, Lepidoptera, Diptera, Hemiptera ve Orthoptera gibi takımlarda daha geniş bir çeşitlilik rapor edilmiştir. Ayrıca, tek hücreli RNA dizileme (scRNA-seq) gibi yeni teknolojiler taksonomik sınıflandırmada standartlaşma potansiyeli taşımaktadır. Ancak, türler arası farklılıklar, fizyolojik durum ve deneysel yöntemler nedeniyle hemosit sınıflandırmasında hâlen önemli tutarsızlıklar bulunmaktadır. Böcek hemositlerinin görev ve özelliklerinin net olarak anlaşılması, yalnızca temel entomoloji bilgisine katkı sağlamakla kalmayıp, entegre zararlı yönetimi ve biyokontrol stratejilerinin geliştirilmesi açısından da önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akai, H. and Sato, S. (1971). An ultrastructural study of the haemopoietic organs of the silkworm. Bombyx mori, Journal of Insect Physiology, 17 (9), 1665-1676. https://doi.org/10.1016/0022-1910(71)90062-X
- Black, J.L., Clark, M.K., Sword, G.A. (2022). Physiological and transcriptional immune responses of a non-model arthropod to infection with different entomopathogenic groups. Plos One, 17(2), e0263620. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0263620
- Bogdan, C., Röllinghoff, M., Diefenbach, A. (2000). Reactive oxygen and reactive nitrogen intermediates in innate and specific immunity. Current Opinion in Immunology, 12 (1), 64-76. https://doi.org/10.1016/S0952-7915(99)00052-7
- Brayner, F.A., Araújo, H.R.C., Cavalcanti, M.G.S., Alves, L.C., Peixoto, C.A. (2005). Ultrastructural characterization of the hemocytes of Culex quinquefasciatus (Diptera: Culicidae). Micron, 36 (4), 359-367. https://doi.org/10.1016/j.micron.2004.11.007
- Brehélin, M., Zachary D., Hoffmann, J. A. (1978). A comparative ultrastructural study of blood cells from nine insect orders. Cell Tissue Research, 195 (1), 45–57. https://doi.org/10.1007/BF00233676
- Browne, N., Heelan, M., Kavanagh, K. (2013). An analysis of the structural and functional similarities of insect hemocytes and mammalian phagocytes. Virulence, 4(7), 597-603. https://doi.org/10.4161/viru.25906
- Bruno, D., Montali, A., Gariboldi, M., Wrońska, A.K., Kaczmarek, A., Mohamed, A., Tian, L., Casartelli, M., Tettamanti, G. (2023). Morphofunctional characterization of hemocytes in black soldier fly larvae. Insect Science, 30 (4), 912-932. https://doi.org/10.1111/1744-7917.13111
- Cerenius L. and Söderhall, K. (2021). Immune properties of invertebrate phenoloxidases. Developmental and Comparative Immunology, 122, 104098. https://doi.org/10.1016/j.dci.2021.104098
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Entomoloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
6 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3
APA
Feridun, B., & Altun, N. (2025). Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering, 6(3), 976-986. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1759958
AMA
1.Feridun B, Altun N. Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. RTEÜ-FEMÜD. 2025;6(3):976-986. doi:10.53501/rteufemud.1759958
Chicago
Feridun, Beran, ve Nurver Altun. 2025. “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering 6 (3): 976-86. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1759958.
EndNote
Feridun B, Altun N (01 Aralık 2025) Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering 6 3 976–986.
IEEE
[1]B. Feridun ve N. Altun, “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”, RTEÜ-FEMÜD, c. 6, sy 3, ss. 976–986, Ara. 2025, doi: 10.53501/rteufemud.1759958.
ISNAD
Feridun, Beran - Altun, Nurver. “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering 6/3 (01 Aralık 2025): 976-986. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1759958.
JAMA
1.Feridun B, Altun N. Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. RTEÜ-FEMÜD. 2025;6:976–986.
MLA
Feridun, Beran, ve Nurver Altun. “Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri”. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Science and Engineering, c. 6, sy 3, Aralık 2025, ss. 976-8, doi:10.53501/rteufemud.1759958.
Vancouver
1.Beran Feridun, Nurver Altun. Böceklerde Hemositlerin Morfolojik, Sitokimyasal Ve Fonksiyonel Özellikleri. RTEÜ-FEMÜD. 01 Aralık 2025;6(3):976-8. doi:10.53501/rteufemud.1759958