ZEKATIN GELİŞİMİ ve MONOTEİST DİNLERDE ZEKATIN KAPSAMI

Öz

İlahi Kanun'un birliği, kökenleri Hz. İbrahim (as)'e dayanan fakat daha sonra Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam şeklinde üç büyük dine ayrılan monoteist dinlerde görülür. Bu tek tanrılı dinler arasında çeşitli alanlarda uygulama birliği vardır. Böyle bir alan İslam geleneğinde zekattır ve genellikle Hıristiyanlık ve Yahudilikte "fakirin hakkı" olarak nitelendirilir. Adı her ne olursa olsun Zekat ya da "fakirin hakkı" her üç semavî dinde önemli bir İlahi kurumdur. Bu makalenin amacı o dinlerde Zekat kurumunun gelişimini ve Zekat'ın kapsamını incelemek ve dikkatle gözden geçirmektir. Çağdaş Müslüman ülkelerde zekatın yönetimi ve dağıtım süreci o toplumdaki en yaygın İslâmî düşünce ekolüne ve bu toplumlardaki hükümetin teokratik bağlılık düzeyine göre değişir

Anahtar Kelimeler

• İslam, Hıristiyanlık, Yahudilik, Ulusal kültürler, Tarih

تط ور ال زكاة ومحتوياتها في األديان التوحيدي ة

Öz

تنعكس وحدة القانون الإلهي في الأديان التوحيدية التي تبلغ أصولها الحقيقية إلى النبي إبراهيم (عليه السلام) وتلك الأديان انقسمت بعده إلى ثلاثة أديان رئيسية هي: اليهودية، والمسيحية، والإسلام. هناك وحدة بين هذه الأديان التوحيدية الإلهية في ممارساتها في مجالات مختلفة. والزكاة في التراث الإسلامي واحدة من تلك المجالات، وهي تتميز في المسيحية واليهودية بكونها "حق الفقراء". مهما كان الاسم، زكاة أم "حق الفقراء" ففي جميع الأديان السماوية الثلاثة هي مؤسسة هامة إلهية. والغرض من هذا البحث هو تعقّب ودراسة تطوّر مؤسّسة الزّكاة ومحتويات هذا المصطلح في تلك الأديان. فإدارة وتوزيع الزكاة في الدول الإسلاميّة المعاصرة عملية تختلف تبعا لفكرة المدرسة الإسلامية الغالبة في تلك المجتمعات ومستوى مشاركة الحكومة الثيوقراطية لمفاهيمَ تلك المدرسة.

Anahtar Kelimeler

• الإسلام، المسيحية، اليهودية، والثقافات الوطنية، التاريخ

Development of Zakah and Zakah coverage in monotheistic faiths

Öz

The unity of Divine Law is reflected in monotheistic faiths having their origin with Prophet Abraham (pbuh), but later divided into three major religions: Judaism, Christianity, and Islam. There is a unity of Divine practice in a variety of areas among these monotheistic faiths. One such area is Zakah, in Islamic tradition, and often characterized as “the poor due” in Christianity and Judaism. By whatever name, Zakah or “the poor due,” is an important Divine institution in all three monotheistic faiths. The purpose of this paper is to trace and examine the development of the Zakah institution and Zakah type coverage in those faiths. The administration and process for distribution of Zakah in contemporary Muslim states varies depending on the school of Islamic thought most prevalent in that society and the level of theocratic involvement of the government in those societies

Anahtar Kelimeler

• Islam, Christianity, Judaism, National cultures, History

Kaynakça

1. Ebû Ubeyd, A.Q.I.S. (1969/1353 H.), Kitab el-Emval (The Book of We-alth), Maktabat el Kulliyat, el-Ezheriyeh, Kahire. Ahmed, Z. (1989), “Public finance in Islam”, IMF Working Paper No. WP/89/68, IMF, Washington, DC. El- Kattânî, A.A.H. (n.d.), e't- Tarâtibü'l- İdâriyye, C. 1, Hasan Ju’na and M. Emin Damaj, Beyrut. El-Mâverdî, A.H.A. (1966), El-Ahkâm's- Sultâniyeh ve'l- Vilâyatü'- Dîniyye (The Principles of Government), Mektebât el- Kulliyât el-Ezheriyeh, Kahire. El-Kardâvî, Y. (1973), Fıkhü'z- Zekah, 2. baskı, Müessesâtü'r- Risâleh, Beyrut. Chowdhury, M.A. (1980), “The role of Az-Zakah in resource alloca-tion”, Rakîbu'z Zamân içerisinde, M. (bsk.), Some Aspects of the Economics of Zakah, Müslüman Sosyal Bilimciler Derneği, Plainfi-eld, IN, s. 159-69. Chowdhury, N. (1983), “Aggregate demand and Al-Zakah”, Thoughts on Economics, C. 4, No. 9, s. 1-8. El-Dîn, S.I.T. (1986), “Allocative and stabilizing functions of Zakah in an Islamic economy”, makale, İslam Devleti'nde Maliye Politikası ve Kalkınma Planlaması üzerine Uluslararası Seminer'de sunul-muştur, İslâmabat. Kahf, M. (1986), “Comments on S.I. Tag El-Din’s ‘allocative and stabi-lizing function of Zakah in an Islamic economy’”, makale İslâmî bir Devlet'te Maliye Politikası ve Kalkınma üzerine Uluslararası Seminer'de sunulmuştur. Kahf, M. (1993/1413 H.), Zakah Management in Some Muslim Socie-ties, İslâmî Araştırma ve Eğitim Enstitüsü, Cidde. Khan, M.F. (1985), “Macro consumption function in Islamic fra-mework”, Journal of Research in Islamic Economics, C. 1, No. 2, s. 1-24.