Research Article

Tomris Uyar’ın Gecegezen Kızlar öykülerine masallar bağlamında metinlerarası bir bakış

Number: 33 April 26, 2023
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Cover
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
PDF Download

Tomris Uyar’ın Gecegezen Kızlar öykülerine masallar bağlamında metinlerarası bir bakış

Öz

Tomris Uyar, Türk öykücülüğünün önemli isimlerindendir. Uyar’ın 1983 yılında yayımlanan Gecegezen Kızlar adlı öykü kitabı metinlerarasılık kuramı ve geleneğin devamlılığı noktasında önem arz eden bir eser olarak karşımıza çıkar. Yazar, anonim halk edebiyatının önemli bir türü olan masalların kahramanlarını, yarattığı öykülerin evreni içerisine yerleştirip toplumsal ve politik meselelere değinen çok katmanlı öyküler kaleme almıştır. Bir çeşit yeniden yaratım olan metinlerarasılık pek çok yöntemiyle bu eserde görülmektedir. Uyar, bu yeniden yaratımı halk edebiyatının en yaygın türlerinden olan masallar aracılığıyla gerçekleştirmiştir. Yazar, ilişki kurduğu masalları, öykülerini güçlendirmek ve “Masal kahramanları çağımızda yaşasaydı nasıl yaşam sürerlerdi?” sorusuna alternatif bir cevap üretebilmek amacıyla kullanmıştır. Yazarın masallarla kurduğu metinlerarası ilişkilerin yanı sıra öykülerinde halk edebiyatına ait nazım parçalarına yer vermesi, modern Türk edebiyatı içerisinde halk edebiyatıyla ilişki kurmak olarak algılanan geleneğin aktarımını yapması yönünden önemlidir. Tüm bunların ışığında yazar parodi, pastiş, kolaj gibi metinlerarası yöntemlerden, diyalog, leitmotif, gibi anlatım tekniklerinden yararlanıp yoğun öyküler var etmiştir. Sözlü ve yazılı gelenek aktarıcılığı folklor ürünlerinde önemli bir yer tutmaktadır. Halk kültürüne ait temelde sözlü olan edebi ürünler, kurmaca eserlere de kaynaklık edebilmektedir. Masal, destan, efsane gibi halk edebiyatı ürünleri, geleneksel aktarımlarının dışında yeniden kurgulanarak modern aktarım unsurları olmuşlardır. Çalışmada halk edebiyatı türlerinden masallar, metinlerarası bir bakış ile değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akın, B. (2018). Kültürel Bellek ve Müzik. Eurasian Journal of Music and Dance. S. 13, 101-117.
  2. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası İlişkiler. İstanbul: Öteki Yayınevi.
  3. Aktulum, K. (2013). Folklor ve Metinlerarasılık. Konya: Çizgi Kitabevi.
  4. Assmann, J. (2015). Kültürel Bellek Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  5. Bauman, R. (2008). Tür, Performans ve Metinlerarasılığın Üretimi. (çev. Işıl Altun). Milli Folklor Dergisi. S. 78, 114-122.
  6. Boratav, P. N. (1982). Folklor ve Edebiyat – I. İstanbul: Adam Yayınları.
  7. Boratav, P. N. (2013). Az Gittik Uz Gittik. Ankara: İmge Kitabevi.
  8. Boratav. P. N. (2009). Zaman Zaman İçinde. Ankara: İmge Kitabevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Vildan Almalı This is me
0000-0002-4053-9276
Türkiye

Publication Date

April 26, 2023

Submission Date

March 20, 2023

Acceptance Date

April 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 33

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1285325

IZ

https://izlik.org/JA75ET33KT

Cite

RIS / Bibtex
APA
Akçam, H., & Almalı, V. (2023). Tomris Uyar’ın Gecegezen Kızlar öykülerine masallar bağlamında metinlerarası bir bakış. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 500-511. https://doi.org/10.29000/rumelide.1285325