Research Article

İçerik, anlam, kavram, konsept etrafında yeni bir anlam modeli denemesi

Number: 36 October 21, 2023

İçerik, anlam, kavram, konsept etrafında yeni bir anlam modeli denemesi

Öz

Eski Hint ve Yunan dönemlerinden itibaren anlam konusu araştırılmış ve anlama dair çeşitli düşünceler öne sürülmüştür. Anlam sadece kendi adıyla anılan anlambilim çerçevesinde değil felsefe, mantık, psikoloji, antropoloji gibi bilim dallarınca da incelenmiştir. Anlamın etrafı; anlam, anlamın doğası, anlamın anlamı nedir, gibi sorularla çevrilmiştir. Anlamın tanımına dair tartışmalar ise devam etmektedir. Anlam üzerine gerçekleştirilen tanımlar incelendiğinde içerik, anlam, kavram ve konsept tanımlarının birbiriyle karıştığı, kesiştiği ve bütünleştiği görülmektedir. Bununla birlikte yabancı dillerden Türkçeye kazandırılan anlam teriminin yabancı dillerdeki içeriğiyle örtüşmemesi sorunuyla karşılaşılmaktadır. Terim karmaşasından hareketle C. K. Ogden ve I. A. Richards’ın ünlü modeli olan anlam üçgeninin geliştirilebilir yönlerinin olup olmadığı sorusu bu araştırmayı yapmaya teşvik etmiştir. Bu çalışmada öncelikle içerik, anlam, kavram ve konsept terimleri üzerinde durulmakta, içeriği/anlamı tespit etmeye yönelik oluşturulan modellerden Ogden ve Richards’ın anlam üçgenine odaklanılmakta ve bu model üzerine geliştirilen çalışmalar değerlendirilmektedir. Çalışmanın amacı elde edilen bulgular temelinde yeni bir anlam modeli hazırlamaktır. Bu çerçevede çalışmada anlam onbirgeni modeli öne sürülmüştür. Araştırma yöntemi olarak betimleme ve karşılaştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın içerik, anlam, kavram ve konsept terimlerinin birbiriyle benzeyen ve ayrılan yönlerinin belirlenmesine ve anlama ulaşılmasına yönelik yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayacağı ümit edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Ahmanova, O. S., Melçuk, İ. A. Paduyeva, E. V. & Frumkina, P. M. (1961). “Nekotorıye Voprosı Semantiki v Sovremennom Yazıkoznanii” (O. S. Ahmanova Ed.). O Toçnıh Metodah İssledovaniya Yazıka. Moskva: İzdatelstvo Moskovskogo Universiteta.
  2. Aksan, D. (1978). Anlambilimi ve Türk Anlambilimi (2 b.). Ankara: Erol Ofset Matbaacılık.
  3. Aksan, D. (1982). Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim. (Cilt III). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
  4. Aksan, D. (2006). Dil, Şu Büyülü Düzen (2 b.). Ankara: Bilgi Yayınevi.
  5. Askoldov, S. A. (1997). “Kontsept i Slovo”. Russkaya Slovesnosti. Ot Teori Slovesnosti k Strukture Teksta. Antologiya (V. P. Neroznak Ed.). Moskva: Akademiya, 1997, 267-279.
  6. Bloomfield, L. (1973). Language. (İlk baskı 1933). London.
  7. Bulahovskiy, L. A. (1954). Vvedeniye v Yazıkoznaniye. Çast II (2 b.). Moskva: Uçpedgiz.
  8. Dohman, Ümmügülsüm. 2022. “Kuramsal Yönleriyle Bilişsel Dilbilim”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23/43: 1235-1259. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1037676

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Russian Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2023

Submission Date

August 14, 2023

Acceptance Date

October 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 36

APA
Dohman, Ü. (2023). İçerik, anlam, kavram, konsept etrafında yeni bir anlam modeli denemesi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 36, 1461-1473. https://doi.org/10.29000/rumelide.1369181