1970’li yıllarda İstanbul’daki eğlence mekânlarının toponomik açıdan değerlendirilmesi
Öz
1970’li yıllar, Türkiye’de köyden kente göçlerin, siyasî, sosyal ve ekonomik krizlerin etkisiyle toplumsal değişikliklerin yaşandığı bir dönemdir. Eğlence kültürü de toplumsal hayattaki değişimler nedeniyle hızlı bir yenileşme süreci yaşamıştır. Bu dönemde eğlence kültürünün Batı’dan ithal edilmesi, yeni mekân ve eğlence anlayışlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Değişimlerden en çok, önemli tarihî, kültürel zenginliklere sahip olması ve insanlara sunduğu fırsatlar sebebiyle gözde bir şehir olan İstanbul etkilenmiştir. Nüfus yoğunluğu nedeniyle 24 saat yaşayan şehirlerden biri olan İstanbul, eğlence hayatı ve boş zamanı geçirme pratikleri açısından 20.yy’ın ikinci yarısından itibaren önemli bir cazibe merkezi olmuştur. Türkçe, 1970’li yıllarda değişen eğlence anlayışı dolayısıyla ses, kelime, ek ve söz dizimi açısından birtakım yabancı etkilere maruz kalmıştır. Bu çalışmada, İstanbul’daki eğlence mekânları hakkında kısa bilgiler verildikten sonra, mekân adları dil bilgisel açıdan ele alınarak bu adların yer aldığı tabelalar, toponomik olarak incelenmiş, adların nasıl oluşturuldukları ve ne anlama geldikleri dönemin zihniyeti açısından ortaya konmuştur. Çalışma, betimsel bir araştırma olup 1970'li yıllara ait gazeteler ve telefon rehberinin taranmasıyla mekân adları tespit edilmiş; bar, birahane, çay bahçesi, gazino, lokanta, pavyon, restoran, plaj, sinema ve tiyatro gibi dönemin en çok rağbet gören eğlence mekânlarının taranması ile bu veriler elde edilmiştir. Adların ses, kelime, ek ve söz dizimi açısından dilde nasıl bir yapıya sahip oldukları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Alkibay, S. (1996). Mağazalarda yabancı işletme adı kullanımına yönelik bir araştırma, Türk Dili, Sayı: 538, 415-423.
- Altunç, C. (2010). Suadiye Suadiye, İstanbul: Heyamola Yayınları.
- Aydın, E. (2022). Cumhuriyet Dönemi’nde türetilen yeni rütbe adlarının kaynağı ve yapılma süreci, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1), 19-31.
- Aydın, M. S. ve Kesmez, M. (2014). Rakı cep kitabı, Overteam Yayınları.
- Brav, A. (2010). Striptiz Taksim’de sınıf atlıyor, Gazetevatan, 07 Mayıs 2010, https://www.gazetevatan.com/arsiv/striptiz-taksim-de-sinif-atliyor-730485 (Erişim tarihi: 05.01.2023)
- Can, E. (2018). Aznavour'un konserindeydim, Posta, 07 Ekim 2018, https://www.posta.com.tr/yazarlar/erkut-can/aznavourun-konserindeydim-2055785 (Erişim tarihi: 06.01.2023.)
- Dağdemir, Ö. ve Küçükkalay, A. M. (1999). Türkiye'de 1960-1980 müdahale dönemi ekonomileri: iktisat politikaları ve makro ekonomik göstergeler açısından bir karşılaştırma", Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 3, 121-138. Dağtekin, F. (2021). Türkiye’de dil tartışmaları ve Türk Dil Kurumu (1950-1983), Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Dündar, A. (1974). Dil kurultayının ardından, Barış, 11.07.1974.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Turkish Language and Literature (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 23, 2023
Submission Date
August 15, 2023
Acceptance Date
October 21, 2023
Published in Issue
Year 1970 Number: Ö13