Research Article

Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası isimli romanı ile F. Scott Fitzgerald’ın Muhteşem Gatsby isimli romanının özenti ve hayal kırıklığı kavramları açısından incelenmesi

Number: 38 February 21, 2024

Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası isimli romanı ile F. Scott Fitzgerald’ın Muhteşem Gatsby isimli romanının özenti ve hayal kırıklığı kavramları açısından incelenmesi

Öz

Edebiyatın en önemli özelliklerinden biri eserlerin geçtiği döneme dair okuyucuyu aydınlatmasıdır. Karşılaştırmalı Edebiyat ekolü farklı ulusların aynı türdeki eserlerini inceleyerek eserler arasındaki benzelik ve farklılıkları ortaya koyar. Bu çalışmada Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası (1897) isimli romanı ile F. Scott Fitzgerald’ın Muhteşem Gatsby (1925) isimli romanı özenti ve hayal kırıklığı kavramları açısından incelenmektedir. Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası romanı Tanzimat Dönemi’nin lüks yaşamını ve F. Scott Fitzgerald’ın Muhteşem Gatsby isimli romanı Amerika Birleşik Devletleri’nde 1920’lerdeki lüks yaşamını anlatır. ABD’nin “Caz Dönemi” olarak da bilinen 1920’ler partilerin, lüks yaşamın ve otomobillerin popüler olduğu bir dönemdir. Tanzimat ise halk arasında bir kesimde batılılaşma arzusu şeklinde kendini göstermiştir ki bu batılılaşma içi boş ve yanıltıcıdır. İki romanda da lüks yaşantı mutluluk getiren bir yaşam biçimi olarak görülmez ve lükse özenme felaket getirir. Bu çalışmanın çıkış noktası çalışmayı yapan araştırmacının iki eser arasında dönemin lüks yaşantısını tasvir etmek açısından çarpıcı benzerlikler keşfetmesi olmuştur. Bu çalışmanın önemi ise alanda yapılan literatür taramasında her iki eseri aynı anda ele alan (bu çalışma haricinde) sadece bir araştırmaya rastlanmış olmasıdır. Oysa ki iki ulusun edebiyatında temel taşları olan bu iki eser daha fazla akademik çalışmayı hak etmektedir. Bu nedenle bu çalışma ortaya çıkmıştır ve iki eseri dönemin olay ve olgularına atıfta bulunarak özenti ve hayal kırıklığı kavramları açısından ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Adıvar, H. E. (1956). Türkiye’de Şark-Garp ve Amerikan tesirleri. İstanbul : Doğan Kardeş Yayınları.
  2. Allen, F.L. (1933). Only yesterday: An informal history of the 1920's. New York : Harper and Row.
  3. Aydın, E. (2023). Yanlış batılılaşmanın sembolü araba sevdası’nda kişilik-eğitim ilişkisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (33), 568-589. DOI: 10.29000/rumelide.1283466
  4. Aytaş, G. (2002). Batılılaşma maceramızda türk romanına yansıyan tipler. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (1), 133-148.
  5. Bewley, M. (2008). Fitzgerald’s view of class and the American dream. In C. Johnson (Ed.), Class conflict in F. Scott Fitzgerald's The Great Gatsby (pp.23-30). Detroit : Greenhaven Press.
  6. Cihangir, M. (2020). Kültürlerarası ve disiplinlerarası boyutuyla karşılaştırmalı edebiyat bilimi. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 6 (3), 328-343.DOI:10.20322/littera.766594
  7. Çakmakçı, S. (2014). Gösterişçi tüketim bağlaminda iki ‘alafranga züppe’ tipi: Bihruz bey ve Felatun bey. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 9(9), Summer 2014, 335-350
  8. Demiryürek, M. (2010). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e değişen moda anlayışının edebiyata yansımaları [1860–1923]. Turkish Studies / International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5 (3), Summer 2010, 1009-1043

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)

Journal Section

Research Article

Publication Date

February 21, 2024

Submission Date

January 9, 2024

Acceptance Date

February 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 38

APA
El, E. (2024). Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası isimli romanı ile F. Scott Fitzgerald’ın Muhteşem Gatsby isimli romanının özenti ve hayal kırıklığı kavramları açısından incelenmesi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 38, 483-499. https://doi.org/10.29000/rumelide.1439665