Research Article

Korkuteli’nin Avdan Köyü Mezarlığındaki Süslemeli Mezar Taşları Üzerine Bir İnceleme

Number: 38 February 21, 2024
  • Serkan Kılıç *

Korkuteli’nin Avdan Köyü Mezarlığındaki Süslemeli Mezar Taşları Üzerine Bir İnceleme

Öz

Antalya’nın kuzeybatısında yer alan Korkuteli İlçesi, İbn-i Battuta ile Evliya Çelebi’nin Seyahatnamelerinde ve Neşri’de “Istanos” adıyla anılmaktadır. XV. ve XVI. yüzyıllara ait Teke Sancağı Tapu Tahrir Defterleri’nde Antalya’nın ilçe ve köylerine, XIII. yüzyıldan itibaren çoğunluğunu Üç-Oklar’ın oluşturduğu Türkmen topluluklarının yerleştirildiği bilinmektedir. Oğuz boyuna mensup olan ve Teke Yöresinde yer alan Sarıkeçili Yörükleri, 19. yüzyılda genellikle Korkuteli ve Kızılkaya hattında bulunmakla birlikte Antalya çevresi, Istanos, Mirahor, Yelten, Yazır, Alifahreddinisagir, Garibce, Anbehan, Çaykenarı, Zivind, Tavşan Bükü, İğdir, Kızılkaya, Bademağacı ve Avdan’da konargöçer olarak yaşamışlardır. Yörükler, gittikleri bölgelerde kendi kültürlerini gerek yaşam biçimleriyle gerekse halı, kilim gibi dokumalar ve mezar yapılarında görülen süslemelerle yaşatmaya çalışmışlardır. Avdan Köyü’nde yaşayan Yörüklere ait mezar taşlarında da kendi kültürlerine ait olduğu düşünülen motiflerle karşılaşılmaktadır. Bu motifler arasında daha çok hayat ağacı, suyolu, muska ve gezegenleri sembolize eden geometrik ve bitkisel motiflerin kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, Korkuteli’nin Avdan köy mezarlığında yer alan süslemeli mezar taşları incelenmiştir. Değerlendirmeye alınan mezar taşlarındaki süslemelerin hem Antalya’nın çevre bölgelerinde yer alan mezar taşlarıyla hem de Anadolu’nun farklı yerlerinde dokunan halı ve kilimlerinde görülen motifler ile karşılaştırması yapılarak mezar taşlarında görülen süslemeler arasında benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca bu amaç doğrultusunda incelenen mezar taşlarındaki süslemelerin, Türk kültüründe kullanılan semboller ile ilişkileri tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Ak, M. (2012). 19. yüzyılda Teke Yöresi Yörüklerinin Sosyo-Ekonomik Durumu. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  2. Ak, M. (2014 ). Teke Sancağında 1831 Sayımına Göre Nüfus ve Yerleşme. History Studies, 6 (3), s. 15-44.
  3. Akan, M. (2008). Yörüklerde Taşımada Kullanılan Dokumalar. 38. ICANAS Uluslar Arası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 10-15-09-2007. (1), s.21- 43 içinde.
  4. Armağan, A. L. (1997). XVI. Yüzyılda Teke Sancağındaki Konar-Göçerlerin Demoğrafik Durumu Üzerine Bir Araştırma. Tarih Araştırmaları Dergisi, 19 (30), s. 1-35.
  5. Arslan, M. (2005). Türk Destanlarında Evren Tasarımı. G. Gülsevi, M. Arıkan (Ed.), Prof. Dr. Fikret Türkmen Armağanı (s.65-75) içinde, İzmir: Kanyılmaz Matbaası.
  6. Atlıhan, Ş. (2011). Antalya-Döşemealtı’nda Kirkitli Dokumalar. Arış Dergisi, (6), s. 4-19.
  7. Atmaca E. ve Güzel Ö. (2018). Antalya’nın Korkuteli İlçesi’nin Köy Adları. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6/15, s. 304-328
  8. Babacan, H., Polat Becks B. A., Allahverdi, R. Ş. (2019). Korkuteli Büyükköy Mezarlığı’ndan Osmanlıca Kitabeli Mezar Taşları. B. Koçakoğlu v.d. (Ed.), Antalya Kitabı 2, Antalya’da Türk-İslâm Medeniyetinin İzleri (s.659-676) içinde, Konya: Palet Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Folklore (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Serkan Kılıç * This is me
0000-0001-9314-5337
Türkiye

Publication Date

February 21, 2024

Submission Date

December 12, 2023

Acceptance Date

February 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 38

APA
Kılıç, S. (2024). Korkuteli’nin Avdan Köyü Mezarlığındaki Süslemeli Mezar Taşları Üzerine Bir İnceleme. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 38, 859-874. https://doi.org/10.29000/rumelide.1439766

Cited By