Research Article

Yapay Zekâ ve Tipografi Bağlamında Değişen Süreçler

Number: 40 June 25, 2024
TR EN

Yapay Zekâ ve Tipografi Bağlamında Değişen Süreçler

Öz

Yapay zekâ teknolojileri, hayatın her alanına hızla girmektedir. Bu durum insanlar için endişe verici çeşitli senaryoları akıllara getirmektedir. Birçok meslekte insanların yerini yapay zekânın alacağı düşüncesi bunlardan biridir. Open AI, Google, Microsoft, Adobe, vb. gibi büyük şirketler tarafından üretilen yapay zekâ uygulamaları (Dall-E, Midjourney, Stable Diffusion, Sora, vb.) grafik tasarımcı, fotoğrafçı, illüstratör, mimar ve içmimar gibi meslek sahiplerinin gelecekteki rolünü sorgulamasına neden olmuştur. Her yeni teknolojik gelişmenin birçok soruyu beraberinde getirdiği bilinmektedir. Her ne kadar yeni teknolojiler hemen kabul edilmese ve bir direnç olsa dahi dünya tarihinde önemli yeri olan yeniliklere karşı koymak mümkün değildir. Gutenberg’in hareketli hurufat sisteminin icadı ile yazıcıların rolü, linotype, monotype makineleri ile dizgicinin rolü, bilgisayar teknolojilerin gelişmesi ile tasarımcının rolü değişmiş bazen de azalmıştır. Yaşanılan postmodern çağ, hızla artan bir veri akışı içerisine insanları sokmaktadır. Böyle bir artış karşısında bir insan beyninin, tüm verileri öğrenebilmesi mümkün değildir. Üstün bir yapay zekâ, Nöronal ağlar, makine öğrenimi veya internetten konuyla ilgili tüm verileri veri seti aracılığıyla alır öğrenir ve verilen komut doğrultusunda binlerce tasarım çeşitlemesi sunabilir. Ortaya çıkan sonuç gerçeklik kavramını sorgulatan niteliktedir. Gerçeklik algısı sınırlarını zorlayan ve görsel iyileştirmede sağladığı başarılı sonuçlar ile yapay zekânın tasarımcının yerini alacağı düşüncesi ele alınan ana sorunsaldır. Bir diğer sorun ise tasarımcıların üretim süreçlerinin yeniden nasıl şekilleneceğidir. Tipografi sürekli değişen bir disiplindir. Bu değişimlere ayak uydurmak, tasarımcıların güncel kalması için oldukça önemlidir. Bu makalede yapay zekâ ve tipografi arasındaki ilişki irdelenmiştir. Yapay zekâ araçları ile tipografinin değişimi, Eric Van Blokland ve Just Van Rossum tarafından tasarlanan “Beowolf” fontu, “Typetool” uygulaması, “Latent Space” uygulaması, “Process Studio” uygulaması, Kevin Ho tarafından yapılan Font Map uygulaması, Jonathan Hoefler tarafından tasarlanan yapay zekâ ürünü harf tasarımları, Daniel Wenzel tarafından geliştirilen “Otomatikleştirilmiş Font Tasarımı” uygulaması ve “Artificial Typography” örnekleri üzerinden nitel araştırma betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alpay, Y. (2020). Yapı(t)söküm. İstanbul: Destek Yayınları.
  2. Armstrong, H. (2021). Big Data, Big Design. New York: Princeton Architectural Press.
  3. Armstrong, H. (2021). Machine Learning Has Already Transformed the Design Profession. How Do We Use It Ethically?. Eye on Design, Erişim: 02.03.2023. https://eyeondesign.aiga.org/machine-learning-has-already-transformed-the-design-profession-how-do-we-use-it-ethically/
  4. Blokland, E., Rossum, J,V. (2010) Erişim: 07.04.2024. https://www.moma.org/collection/works/139326
  5. Blokland, E., Rossum, J.V. (2011) Erişim: 07.04.2024https://letterror.com/fonts/randomfonts.html
  6. Campos, A, T. (2022) https://trabuc.co/Artificial-Typography-v0
  7. Eagleman, D. (2013). Incognito. (Z. Arık Tozar, Çev.). İstanbul: Bkz Yayıncılık.
  8. Garnham, A. (1988). Artificial Intelligence. London: Routledge & Kegan Paul Ltd.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Technology and Digital Media Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 25, 2024

Submission Date

April 8, 2024

Acceptance Date

June 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 40

APA
Kurtcu, F., & Furunci, H. (2024). Yapay Zekâ ve Tipografi Bağlamında Değişen Süreçler. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 40, 517-531. https://doi.org/10.29000/rumelide.1502212

Cited By