İtalyanca ve Türkçe Belirsiz Nicelik İfadelerinde Adların Kullanımı Üzerine Bir İnceleme
Öz
Evrensel kavramlardan biri olan nicelik kavramı,
insanın düşünme sürecinde geniş yer alan çok boyutlu bir kategoridir.
Dilbilimde de araştırma konusu olan nicelik, belirli ve belirsiz olmak üzere
iki türe ayrılır ve dilde farklı şekillerde ifade edilir. Belirli nicelik
sayılarla, formüllerle ve sembollerle ifade edilirken belirsiz niceliğin
ifadesinde çeşitli dilbilgisel ve sözcüksel araçlar kullanılır. Sözcüksel
seviyede nicelik ad, sıfat, zarf, eylem vb. sözcük türleri ile ifade edilir.
Çeşitli dillerde belirsiz nicelik ifade etmede adların yaygın olarak
kullanıldığı görülmüştür. Gerçek anlamları somut varlıklar ifade eden bu adlar
başka varlık ya da kavram adlarıyla bir araya getirilerek kullanıldığında anlam
kaymasına uğrayarak belirsiz nicelik ifade etme araçlarından biri haline gelir.
Adların yer aldığı nicelik ifadeleri, varlık veya kavramlardan oluşan belirsiz
bir çokluğu ya da belirsiz bir azlığı ifade ederken, aynı zamanda bunları
yoğunluk, düzenlilik, hareketlilik gibi bazı nitel belirtilere göre de
tanımlar, konuşucuların öznel değerlendirmesini ve duygularını yansıtır.
Belirsiz nicelik ifadeleri diller arası benzerlikler göstermekte birlikte ürünü
oldukları ulusa ve kültüre özgü özellikler taşımaktadır. Bu çalışmada, adların
kullanıldığı İtalyanca ve Türkçe belirsiz nicelik ifadeleri, adların yer aldığı
anlamsal alanlar, anlamları ve yapıları açısından karşılaştırmalı olarak
incelenmiştir. Giriş bölümünde nicelik kavramı, nicelik ifadelerinde adların
kullanımı ve yer aldıkları anlamsal alanlar açıklanmıştır. Kullanılan yöntemler
belge tarama ve karşılaştırmalı tanım çözümlemesi, anlamsal ve yapısal
karşılaştırma olarak belirtilmiştir. Belirlenen İtalyanca ve Türkçe nicelik
ifadeleri bulgular bölümünde aktarılmış, yorumlar bölümünde ise anlam ve yapı
açısından karşılaştırmalı olarak ele alınmışlardır. Elde edilen sonuçların
yabancı dil olarak İtalyanca ve Türkçe öğretimine ve kültürlerarası çalışmalara
katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Aksan, Y. et al. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). In Proceedings of the Eight International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2012). İstanbul. Turkiye. 5 Aralık 2017 tarihinde http://www.lrec-conf.org/proceedings/lrec2012/papers.html adresinden erişildi. Аksenova, К. А. (2014). Osobennosti Kachestvennıyh Parametrov i Sintakticheskogo Povedeniya Kvantifikatorov Neopredelyonno Bolšogo i Neopredelyonno Malogo Kolichestva v Sovremennom Angliyskom Yazıyke. Filologicheskiye Nauki. Voprosıy Teorii i Praktiki, 2 (32), II, 13-18. Akulenko, V.V, Švachko, S.A., Bukreeva, E.İ ve diğerleri. (1990). Kategoriya Kolichestva v Sovremennıyh Evropeyskih Yazıykah. Kiev: Naukova Dumka. Alekseyeva, E. N. (2003). Reprezentacia Koncepta “Neopredelennoe Mnojestvo” İmenami Suštestvitelnıymi v Sovremennom Angliyskom Yazıyke. Doktora tezi, BGUEP, İrkutsk. Arutyunova, N. D. (2005). Problema Chisla. N. D. Arutyunova (Ed.), Logicheskiy Analiz Yazıyka. Kvantitativnıy Aspekt Yazıyka içinde (ss. 6-21). Moskva: İndrik. Bordyugova, K. A. (2015). Osobennosti Grammatikalizacii Predmetnıyh İmen-Kvantifikatorov Neopredelenno-Mologo Kolichestba (Na Materiale Francuzskogo i Russkogo Yazıykov). Vestnik Cherepoveckogo Gosudarstvennogo Universiteta, 8, 41- 44. Corpus CORIS. 5 Aralık 2017 tarihinde http://corpora.dslo.unibo.it/TCORIS/ adresinden erişildi. Corriere della Sera. Dizionario di Italiano. 20 Temmuz 2017 tarihinde http://dizionari.corriere.it/dizionario_italiano/ adresinden erişildi. Gabrielli, A. (2011). Grande Dizionario Italiano. Hoepli.it. 20 Temmuz 2017 tarihinde http://www.grandidizionari.it/Dizionario_Italiano.aspx adresinden erişildi. Galich, G. G. (2002). Kognitivnaya Kategoriya Kolichestva i Eyo Realizaciya v Sovremennom Nemeckom Yazıyke. Omsk: OmGU. Kochergo, D. C. (2014). Vıyrajenie Kategorii Kvantitativnosti v Metaforah Neopredelennogo Mnojestva v Belorusskom Yazıyke. Vesnik MDPU, 96-100. Kuzina, İ. Y. (2014). Kategoriya Kolichestva i Eyo Vıyrajeniye v Yazıyke (Vvedenie v Problematiku). Magıster Dıxıt, 1 (13), 108- 117. La Repubblica.it. (2011). Dizionario di Italiano dalla A alla Z. Hoepli. 20 Temmuz 2017 tarihinde http://dizionari.repubblica.it/italiano.php adresinden erişildi. Lukyanova, A. İ. (1986). Leksiko-Semanticheskaya Gruppa Obrazıy Mnojestva. A. İ. Lukyanova (Ed.), Ekspressivnaya Leksika Rasgovornogo Upotrebleniya içinde (ss. 123-138). Novosibirsk: Nauka. Panfilov, V. Z. (1977). Filosofskie Problemıy Yazıykoznaniya. Moskva: Nauka. Rahilina E. V., Su-Hyon, L. (2009). Semantika Leksicheskoy Mnojestvennosti v Russkom Yazıyke. Voprosıy Yazıykoznaniya, 4, 13- 40. Ryabceva, N. K. (2000). Razmer i Kolichestvo v Yazıykovoy Kartine Mira. N. D. Arutyunova (Ed.), Logicheskiy Analiz Yazıyka. Yazıyki Prostranctv içinde (ss. 108-116). Moskva: Yazıyki Rus. Kulturıy. Sergeyev, V. A. (1996a). О Kolichestvennoy Metafore. Russkaya rech, 4, 63- 66. Sergeyev, V. A. (1996b). Kategoriya Kolichestva i Osobennosti Eyo Vıyrajeniya v Yazıyke Publicistiki. Doktora tezi, MGU, Moskva. Turaeva, Z. Y., Birenbaum, Y. G. (1985). Nekotorıye Osobennosti Kategorii Kolichestva. Voprosıy Yazıykoznaniya, 4, 122- 130. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. 20 Temmuz 2017 tarihinde http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts adresinden erişildi. Türk Dil Kurumu. (1988). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu. Zingarelli, N. (1996). Vocabolario della Lingua Italiana (12. bs.). Bologna: Zanichelli.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Sadriye Güneş
*
Türkiye
Publication Date
April 21, 2018
Submission Date
March 7, 2018
Acceptance Date
April 14, 2018
Published in Issue
Year 2018 Number: 11