Orhan Kemal, Kemal Tahir ve Yaşar Kemal’in romanlarında mizojinik söylemlerin analizi
Öz
Şiddet toplumsal bir olgudur. Şiddetin insan
hakları ve halk sağlığı boyutu üzerine önemli araştırmalar yapıldığı
bilinmektedir. Şiddetin edebî metinlerdeki yansımasıyla ilgili çalışmalar ise
feminist edebiyat eleştirisinin gelişimiyle daha çok ilgi çekmeye başlamıştır.
Bu çalışmada edebiyatın biri türü olarak kabul edilen romanlarda geçen
şiddetin, kadın karakterler bakımından özellikle sembolik/sözel kısmına
eğildik. Örneklemimizi çağdaş Türk edebiyatının tanınan yazarları Orhan Kemal,
Kemal Tahir ve Yaşar Kemal’in romanlarıyla sınırlandırdık. Her üç yazarın
romanlarında, kadınların fiziksel şiddet dışında, kamusal ve mahrem alanda eril
dilin ötekileştirici ve aşağılayıcı sözcükler (mizojinik söylemler)
kullanılarak nasıl nitelendirildiğini çözümlerken, en sık kullanılan
sözcüklerden yola çıkarak sosyolojik bir değerlendirmede bulunduk. Çalışmanın,
romanın kurgulandığı toplumsal yapıda, kadın gerçeğini erkek dilinde hangi
söylemlerle özdeş tuttuğunu görmek açısından, yapılacak tartışmalara katkı
sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Alver, K. (2018). “Edebiyat, sosyolojiye ne anlatabilir”. M. Ali Akyurt (Ed.). Edebiyat ve sosyoloji (s.13-35). İstanbul: Alfa. Bahrani, Z. (2018). Babil’in kadınları mezopotamya’da toplumsal cinsiyet ve temsil. S. Çalcı (Çev.). İstanbul: Kolektif Kitap. Collin, F, Kaufer, I. (2016). Feminist güzergâh. G. Acar Savran (Çev.). Ankara: Dipnot. Derrida, J. (2006). Gün doğmadan, elisabeth roudinesco ile konuşma. K. Sarıalioğlu (Çev.). İstanbul: Dharma. Ergüven, R. A. (1988). Sanat ve erotizim. Ankara: Yaba. Fischer, E. (1993). Sanatın gerekliliği. C. Çapan (Çev.). (7.Baskı). Ankara: Verso. Kemal, O. (1995). Müfettişler müfettişi 1, (7. Baskı). İstanbul: Tekin. Kemal, O. (2004). Cemile. (12.Baskı). İstanbul: Epsilon. Kemal, O. (2005). Eskici dükkânı. (11.Baskı). İstanbul: Epsilon. Kemal, O. (2007a). Sokakların çocuğu suçlu 2. (9. Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2007b). Yalancı dünya. (10.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2007c). Gurbet kuşları. (7.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2008a). Suçlu 1. (13. Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2008b). Oyuncu kadın/Gâvurun kızı. (6.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2009a). Vukuat var hanımın çiftliği 1. (12.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2009b). Hanımın çiftliği 2. (14.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2010a). Dünya evi. (9.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2010b). Üçkâğıtçı müfettişler müfettişi 2. (11.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2012a). Kanlı topraklar. (10.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2012b). Kötü yol. (10. Baskı).İstanbul: Everest. Kemal, O. (2012c). Evlerden biri. (13. Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2013a). Sokaklardan bir kız. (13.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2013b). Kaçak hanımın çiftliği 3. (16.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2014a). Arkadaş ıslıkları. (10.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2014b). Devlet kuşu. (10. Baskı). İstanbul: Everest. Kemal O. (2014c). Bereketli topraklar üzerinde. M. Vesek (Hzr.). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2014d). Tersine dünya. (5.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2015a). Bir filiz vardı. (11. Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2015b). El kızı. (20.Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2015c). Murtaza. (23. Baskı). İstanbul: Everest. Kemal, O. (2015d). Kenarın dilberi. İstanbul: Everest. Kemal, Y. (1998a). Demirciler çarşısı cinayeti/Akçasazın ağaları 1. (3.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (1998b). Yağmurcuk kuşu kimsecik 1. (3.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (1998c). Deniz küstü. (3. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (1999a). Yusufçuk yusuf/Akçasazın ağaları 2. (3.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (1999b). Kale kapısı/Kimsecik 2. (3. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (1999c). Kanın sesi/Kimsecik 3. (3. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000a). İnce Memed 1. (8.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000b). İnce Memed 2. (6. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000c). İnce Memed 3. (6. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000d). İnce Memed 4. (6.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000e). Ortadirek/Dağın öte yüzü 1. (5.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000f). Yer demir gök bakır/Dağın öte yüzü 2. (7. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000g). Ölmez otu/Dağın öte yüzü 3. (5. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000ğ). Kuşlar da gitti. (5. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000h). Teneke. (6. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000ı). Çakırcalı efe. (5. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2000i) Al gözüm seyreyle salih. (4. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2001a). Binboğalar efsanesi. (5.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2001b). Yılanı öldürseler. (8. Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2001c). Üç anadolu efsanesi/Köroğlunun meydana çıkışı, Karacaoğlan, Alageyik. (8.Baskı). İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2002a). Karıncanın su içtiği/Bir ada hikayesi 2. İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2002b). Tanyeri horozları/Bir ada hikayesi 3. İstanbul: Adam. Kemal, Y. (2013). Tek kanatlı kuş. İstanbul: YKY. Moran, B. (1999). Edebiyat kuramları ve eleştiri. İstanbul: İletişim. Nesin, A. (2017). Birlikte yaşadıklarım birlikte öldüklerim. (11.Baskı). İstanbul: Nesin. Sancar, S. (2015). Türk modernleşmesinin cinsiyeti. (3.Baskı). İstanbul: İletişim. Stendhal, (1999). Parma manastırı. N. Altınova (Çev.). (2.Baskı). İstanbul: Oda. Tahir, K. (1958). Yedi çınar yaylası. İstanbul: Düşün. Tahir, K. (1976). Bozkırdaki çekirdek. (3.Baskı). Ankara: Bilgi. Tahir, K. (1990). Büyük mal. İstanbul: Adam. Tahir, K. (1995a). Hür şehrin insanları, I. (3.Baskı). İstanbul: Tekin. Tahir, K. (1995b). Hür şehrin insanları, II. (3.Baskı). İstanbul: Tekin. Tahir K. (1995c). Bir mülkiyet kalesi. (3.Baskı). İstanbul: Tekin. Tahir, K. (2008). Kelleci memet. (8.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2010). Köyün kamburu. (3.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2013a). Körduman. (2.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2013b). Namuscular. (3.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2013c). Damağası. (3.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2014a). Yol ayırımı/Esir şehir üçlemesi 3. Kitap. (6.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2014b). Yorgun savaşçı. (8.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2014c). Devlet ana. (12.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2015a). Kurt kanunu. (7.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2015b). Rahmet yolları kesti. (6.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2015c). Esir şehrin insanları/Esir şehir üçlemesi 1. Kitap. İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2016a). Esir şehrin mahpusu/Esir şehir üçlemesi 2. Kitap. (9.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2016b). Karılar koğuşu. (6.Baskı). İstanbul: İthaki. Tahir, K. (2016c). Sağırdere. (5. Baskı). İstanbul: İthaki. Türker, Y. (1997). “Şiddetle Seviyorum!” Şiddet, Cogito Düşünce Dergisi, Sayı 6-7, s. 319-322. 1997. Türkeş, Ö. (2009). “Toplum ve kimlik kurma kılavuzu olarak roman”. T. Bora, M. Gültekingil (Ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, dönemler ve zihniyetler (s.844-869). İstanbul: İletişim.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Creative Arts and Writing
Journal Section
Research Article
Authors
Aziz Şeker
*
0000-0001-5634-0221
Türkiye
Publication Date
June 21, 2019
Submission Date
March 19, 2019
Acceptance Date
June 16, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 15
Cited By
PİERRE BOURDİEU’NUN HABİTUS KAVRAMI BAĞLAMINDA KEMAL TAHİR’İN “NAMUSCULAR” ROMANINDA ERİL SÖYLEM
Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.32321/cutad.1411578THE TRAGEDY OF PEOPLE LIVING IN THE SPIRAL OF FEAR AND VIOLENCE IN YAŞAR KEMAL’S KIMSECIK NOVEL SERIES
Journal of Law and Sustainable Development
https://doi.org/10.55908/sdgs.v12i12.4123