Odin’den Batraz’a: Germen mitolojisi, Asetin Halk Destanı karşılaştırılması üzerine bir çalışma
Öz
Edebiyat, kuşkusuz yaşamın kendisinden, tam
merkezinden beslenir. Yaşam döngüsünde cereyan eden herhangi bir olay, bir
eserin ana temasını oluşturabilir. Yapılan bu çalışma, daha derinlere, mitoloji
ve destan gibi insan ruhuna kodlanmış alanlara hizmet etmektedir. Mitler, bir
ulusun kimliğidir ve anlatılarda yer alan tüm unsurlar, o ulusun geçmişi,
kültürü, folkloru hakkında bilgi verir. Mitler, bir ulusun tüm tarihi boyunca
peşi sıra gelmesi bağlamında kalıtımsal özelliktedir ve gelecek nesillere değin
canlılığını sürdüren bir yapıya sahiptir. Destanlar ise kahraman odaklı olup,
destanlarda genellikle kahramanın içinden çıktığı ulusu da içine alan olaylar
konu edinilmektedir. Gerek mitler gerek ise destanlar olsun edebiyat alanına
kaynak oluştururlar. Tarih boyunca yazarlar, şairler, kuramcılar eserlerini
oluştururken mitlerden, destanlardan, efsanelerden esinlenirler. Bunun altında
yatan en önemli sebep, mitlerin, destanların ve efsanelerin topluma ayna tutma
vazifesi görmesidir. Mitlerde ve destanlarda yer alan semboller, simgeler ve
izlekler tüm insanlık için bazı ortak özellikler taşırlar. Çalışmanın ana
çatısını Germen mitolojisi ve Kuzey Kafkasya'ya ait olan Asetin Halk Destanı
oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, Germen mitolojisinde ve Asetin Halk
Destanı’nda yer alan tanrılara, anlatılara ve motiflere yer vererek,
aralarındaki benzerlikleri ya da farklılıkları saptamaktır. Buna koşut olarak
her iki anlatıya ait genel bir değerlendirmeye ulaşmaktır. Çalışmada her iki
eser, karşılaştırmalı yöntem ile birlikte metin odaklı yöntem kullanılarak
çözümlenecektir.
Anahtar Kelimeler
References
- Akyıldız Ercan, C. (2014). “Germen Mitolojisinde Yaratılış”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18 (1), 121-132. Akyıldız Ercan, C. (2017). “Söylencelerde ve Masallarda Elma Sembolü”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(3), 1043-1060. Allan, Charlie A. (10.05.2018). Alan Tarihi ve Kafkaslar. (Engin Polat, Çev.). Erişim Tarihi: 05.10.2018. http://www.alanvakfi.org.tr/alan-tarihi-ve-kafkaslar. Alptekin, M. .(2018). “Meddah Behçet Mahir’in Halk Anlatılarında Halk Hekimliği ve Baytarlığı”. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17 (3), 879-893. Ata, H. (2014). Nartlar Oset Halk Destanları. Ankara: Kuban Matbaacılık Yayıncılık. Aydın, K., (2008). Karşılaştırmalı Edebiyat: Günümüz Postmodern Bağlamında Algılanışı. İstanbul: Birey Yayıncılık. Campbell, J. (2018). Kahramanın Sonsuz Yolculuğu. (Sabri Gürses, Çev.). (3. Baskı). İstanbul: İthaki Yayınları. Carlyle, T. (1993). On Heroes, Hero-Worship, and the Heroic in History. Berkeley, Los Angeles, Oxford: University of California Press. De Vries, J. (1970). Einleitung – Vorgeschichtliche Perioden – Religiöse Grundlagen des Lebens – Seelen- und Geisterglaube – Macht und Kraft – Das Heilige und die Kultformen. Berlin: Walter de Gruyter &Co. Demir, N., Erdem, M. D. (2006). “Türk Kültüründe Destan ve Battal Gazi Destanı”. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 1(1), 106-159. Dumézil, G. (2012). Mit ve Destan I: Hint-Avrupa Halklarının Destanlarında Üç İşlev İdeolojisi. (Ali Berktay, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Frye, N. (2007). Büyük Şifre: Kitab-ı Mukaddes ve Batı Edebiyatı. (S. Aygül Baş, Çev.). İstanbul: İz Yayıncılık. Haciyeva, T.M. (1997). “Karaçay-Malkar Türklerinin Eski Folklor Ürünleri”. (Adilhan Adiloğlu, Çev.). Bilig Dergisi, S. 6, 184-192. Jung, C. G.,(1997). Analitik Psikoloji. (Ender Gürol, Çev.). İstanbul: Payel Yayınevi. Karadeniz Yağmur, S . (2018). “Efsane ve Mitoloji Üzerine Genel Bir Değerlendirme ve Efsane Mitoloji İlişkişi”. Asia Minor Studies, 6 (12), 317-328. Keçeli, F. (2003). “Güngör Dilmen’in Oyunlarında “Mitolojik, Tarihsel ve Fantastik Olan”ın Kulanımı”. Tiyatro Araştırmaları Dergisi, S. 16, 18-45. Keleş, N. (2010). Nibelunglar Destanı, Tarih, Kültür ve Edebiyat Analizi. Erzurum: Bozkır Yayınevi. Keleş, N. (2017). “Kuzey Germen-İskandinav ve Türk Efsanelerinde At Motifi”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 29. 121-142. Lindow, J. (2001). Handbook of Norse Mythology. Santa Barbara: ABC-CLIO. Mellor, R. (2010). Tacitus' Annals. New York: Oxford Press. Nartlar: Asetin Halk Destanı, (1999). (Kayhan Yükseler, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Kazım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi. Özbay, Ö. (1999). Dünya Mitolojisi ve Nartlar. Ankara: Kafkas Derneği Yayınları. Rousseau, A. M., Pichois, Cl. (1994). Karşılaştırmalı Edebiyat. (Mehmet Yazgan, Çev.). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi. Sivri, M, Köylü, I. (2015). “Karşılaştırmalı Edebiyat ve Mitoloji İlişkisi”. Humanitas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (2), 185-208. Temizkan, A. (2007). “Kafkasya Muhacirlerinin Denizli’de İskânı”. Uluslararası Denizli ve Uluslararası Denizli Ve Çevresi Tarih Ve Kültür Sempozyumu Bildirileri, Pamukkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, Denizli. Tetzner, R. (2004). Cermen Tanrı ve Kahramanlarının Efsaneleri I. (Arzu Yarbaş, Çev.). İzmir: İlya Yayınevi. Tetzner, R. (2004). Cermen Tanrı ve Kahramanlarının Efsaneleri II. (Arzu Yarbaş, Çev.). İzmir: İlya Yayınevi. Yücel, Çetin, A. (2015). “Dede Korkut Kitabı’nda Baba, Oğul ve Baba-Oğul İlişkisi”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 15(2), 55-63. Zymner, R., Hölter, A. (Hrsg.). (2013). Handbuch Komparastik: Theorien, Arbeitsfelder, Wissenspraxis. Metzler, Stuttgart, Weimar: Verlag J.B.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Turkish Folklore
Journal Section
Research Article
Authors
Şenay Kırgız
*
0000-0001-8753-2859
Türkiye
Publication Date
June 21, 2019
Submission Date
May 17, 2019
Acceptance Date
June 16, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 15