Türkiye’de ve diğer ülkelerde bulunan mütercim tercümanlık bölümlerinde terimbilim eğitimi

Öz

Mütercim Tercümanlık Bölümlerinde terimbilim odaklı derslerin eksikliği, akademik alanda adımlar atılmasını gerekli kılmıştır. Öğretim elemanı görüşleri, öğrenci görüşleri ve öğretim programı analizi çalışmanın üç sacayağını oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğretim elemanlarına ve öğrencilere yönelik iki adet anket hazırlanmıştır. Türkiye’deki Çeviribilim ve Mütercim Tercümanlık bölümlerinde görevli 33 öğretim elemanı ve ilgili bölümlerin üçüncü ve dördüncü sınıfında öğrenim gören 131 öğrenci ile anket çalışması yürütülmüştür. Ankete verilen yanıtlar SPSS 26 programı ile analiz edilmiştir. Nitel aşamada, çalışma grubundaki altı öğretim elemanı ve altı öğrenci yapılandırılmış görüşme sorularını gönüllü olarak yanıtlamıştır. Yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler NVivo 11 programına aktarılmıştır. Araştırmada ayrıca doküman inceleme yöntemi kullanılmış ve Çeviribilim, Mütercim-Tercümanlık bölümlerinin ders programları dikkate alınarak Terimbilim dersine yönelik envanter toplama çalışması gerçekleştirilmiştir. Ülkemizde ve diğer ülkelerde çeviri eğitimi veren bölümlerin öğretim programlarında yer alan terimbilim ders içerikleri incelenmiş ve tasnif edilmiştir. Terimbilimin çeviri alanındaki yerini ve önemini göstermesi açısından bu araştırmanın çeviri eğitiminde terimbilime özel bir yer ayrılması gerektiği hususunda yol gösterici olması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Terimbilim
• çeviribilim
• mütercim tercümanlik
• çeviri teknolojileri
• terim yönetim araçlari
• çeviri eğitimi
• terimbilim eğitimi

Terminology training at translation and interpreting departments in Turkey and beyond

Abstract

The lack of curriculum oriented courses in Translation and Interpreting Departments required steps to be taken in the academic field. The views of the lecturer, the students’ views, and the curriculum analysis constitute the three pillars of the research. The study has been conducted among the lecturers (N=33) of the department of Translation Studies and Translation & Interpreting in Turkey as well as the junior and senior students (N=131) of theses departments. Two questionnaires were prepared for academic staff and students as a data collection tool. Their responses were analyzed through SPSS 26 program. In the qualitative phase, six instructors and six students in the study group voluntarily answered the structured interview questions. The responses obtained from these interviews were transferred to NVivo 11 program. In addition, secondary data on curriculum oriented courses were obtained and the inventory collection concerning courses given by the departments of Translation Studies, and Translation & Interpreting was gathered. The contents of the courses in the curriculums of these departments based in our country and in other countries were examined. Terminology courses were classified accordingly. In order to show the importance and the place of the terminology in the field of translation, this research is expected to be a guide to the need for a special place in terminology in translation training.

Keywords

• Terminology
• translation studies
• translation and interpreting
• translation technologies
• term management tools
• translation training
• terminology training

References

1. Alcina, A. (2011). Teaching and Learning Terminology: New strategies and methods. Amparo Alcina, (Ed.), Teaching and Learning Terminology: New strategies and Methods in (p.1-2, 4). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
2. Auger, P., P. Drouin and M. C. L’Homme (1991). Un Projet d’Automatisation des Procédures en Terminographie, Meta 36(1), 121-127. https://id.erudit.org/iderudit/001921ar
3. Bourigault, D., Slodzian, M. (1999). Pour une terminologie textuelle. Terminologies Nouvelles 19: 29–32.
4. Bowker, L. (2002). Computer-aided Translation Technology: A Practical Introduction. University of Ottawa Press.
5. Baker, M. (1996). Corpus-Based Translation Studies: The Challenges That Lie Ahead. Harold Somers (Ed.), Terminology, LSP, and Translation: Studies in Language Engineering in Honour of Juan C. Sager in (p.175). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
6. Cabré, M. T. (1999). Terminology: Theory, Methods, and Applications. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
7. Champe, G. G. (2001). Project-Integrated Terminology Management for Technical Writing and Translation. Sue Ellen Wright, Gerhard Budin (Ed.), Handbook of Terminology Management: Application-oriented Terminology Management Vol. 2 in (p.503-504). Amsterdam/Philadelphia : John Benjamins Publishing Company.
8. Gaudin, F. (1993). Socioterminologie. Des Problèmes Sémantiques Aux Pratiques Institutionnelles. Rouen: Publication de l’Université de Rouen.

9. Kageura, K. (2002). The Dynamics of Terminology: A Descriptive Theory of Term Formation and Terminological Growth. Amsterdam/Philadelphia : John Benjamins Publishing Company.
10. L’Homme, M. C. (2004). La Terminologie : Principes et Techniques. Canada : Les Presses de l’Université de Montréal.
11. Mareschal, G. (1988). Le Rôle de la Terminologie et de la Documentation dans l’Enseignement de la Traduction Spécialisée, Les Presses de l’Université De Montréal, Meta, 33(2), 258-266. doi : 10.7202/003573ar
12. Picht, H. (2011). The Science of Terminology: History and Evolution, Terminologija.
13. Pilar Sánchez-Gijón, P., Aguilar-Amat A., Mesa-Lao B., Pahisa Solé M. (2011). Applying terminology knowledge to translation: Problem-based learning for a degree in translation and interpreting. Alcina, A. (Ed.), Teaching and Learning Terminology: New strategies and methods in (p.108). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
14. Robinson, D. (1997). Becoming a Translator. London/New York: Routledge. This edition published in the Taylor & Francis e-Library, 2005.
15. Sager, J. C. (1990). Practical Course in Terminology Processing. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
16. Temmerman, R. (2000). Towards New Ways of Terminology Description: The Sociocognitive-Approach. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
17. Yazıcı, M. (2019). Terminology Formation in Turkish. Mine Yazıcı, Edip Serdar Güner (Ed.), Turkish Studies in Technical Translation in (p.37). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
18. Zeytinkaya, D. (2019). Çeviri Eğitiminde Terimbilim ve Terim Yönetim Araçlarının Kullanımı. (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı, Fransızca Öğretmenliği Bilim Dalı, İstanbul.