Research Article

Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî

Number: Ö7 October 21, 2020
  • Erdoğan Taştan *
TR EN

Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî

Abstract

18. yüzyıl müelliflerinden biri olan Küçük Hâfız Mustafa Efendi (ö.1728-29’dan sonra) hakkında biyografik kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Onun hakkında bildiklerimiz Nüzhetü’l-‘uşşâk adlı eserinde kaydedilenlerle sınırlıdır. Bu bilgilere göre müellifin, Sultan III. Ahmed (salt. 1703-1730) devrinde Enderûn’un Seferli Koğuşu’nda eğitim gördüğü, burada vaktinin çoğunu ilim öğrenmekle geçirdiği ve sonraki yıllarda da Enderûn’dan ayrıldığı anlaşılmaktadır. Hayatında zaman zaman geçim sıkıntı da çeken müellifin şerh türünde yazılmış Nüzhetü’l-‘uşşâk” ve “Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî adlı iki eseri mevcuttur. Bu eserlerden ilki, Sofyalı Süleymân Rüsûhî (ö.?)’nin 13 beyitten meydana gelen “-ā nedir”kafiye ve redifli şiirindeki bir beyti, ikincisi ise aynı şiirin diğer beyitlerini şerh etmek amacıyla yazılmıştır. Bu çalışmanın konusunu teşkil eden Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî, müellifin diğer eserine göre muhtasar bir şerh özelliği göstermektedir. Öyle ki Rüsûhî’nin bazı tasavvufi sualleri ihtiva eden şiirindeki beyitlerin birkaçı sadece birkaç cümle ile şerh edilmiştir. Bazı beyitlerin şerhinde ise müellifin açıklamayı geniş tuttuğu, farklı kaynaklardan alıntılarla konuyu teferruatıyla ele aldığı görülür. Eserde “esmâ, sıfât, akl-ı evvel, Ruh-ı Muhammedî, Kelime-i Tevhîd, şirk, îmân, kaza, kader, insan-ı kâmil ve insanın diğer varlıklardan üstün oluşu” gibi çeşitli konuların ele alındığı görülmektedir. Âyet ve hadis iktibaslarıyla da zenginleştirilen şerh, orta nesir türünde yazılmış bir eser olarak değerlendirilebilir. 

Keywords

References

  1. Aclûnî (1421), İsmâil b. Muhammed, Keşfü’l-hafâ ve müzìlü’l-ilbâs, Dımışk: Mektebetü’l-‘ilmi’l-hadîs.
  2. Ceylan, Ömür (2000), Tasavvufî Şiir Şerhleri, İstanbul: Kitabevi Yay.............
  3. Dîvân-ı Hâfız (1397), Haz. Halîl Hatîb Rehber, Tahran: İntişârât-ı Safî Alişâh.
  4. Dîvân-ı Seyyid ‘İmâdü’d-dîn Nesîmî (1972), Haz. Hamîd Muhammedzâde, Bakü: Âzer Neşriyat.
  5. Gülistân (1379) , (Fârisî-İngilisî), Şeyh Muslihu’d-dîn Sa‘dî-i Şîrâzî, Haz. Seyyid Kemâl Hâc Seyyid Cevâdî (İngilizceye tercüme eden: Francis Gladwin), Tahran: İntişârât-ı Beyne’l-milelî-i El-Hüdā.
  6. el-Münâvî (1422/2001), Muhammed Abdü’r-ra’ûf, Feyzü’l-Kadîr Şerhu’l-Câmi‘i’s-Sagîr, Beyrut: Dârü’l-Kütübü’l-İlmiyye, IV. Cild.
  7. Müsnedü Ebì Ya‘lā El-Mevsılî (1404-1410/1984-1990), Haz. Hüseyin Selîm Esed, Dımışk-Beyrut.
  8. Sahîh-i Müslim (1421/2000), nşr. Muhammed Fuâd Abdülbâkî, Suûdi Arabistan: Dârü’s-selâm.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Erdoğan Taştan * This is me
Türkiye

Publication Date

October 21, 2020

Submission Date

September 22, 2020

Acceptance Date

October 20, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: Ö7

APA
Taştan, E. (2020). Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö7, 439-454. https://doi.org/10.29000/rumelide.813406
AMA
1.Taştan E. Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî. RumeliDE. 2020;(Ö7):439-454. doi:10.29000/rumelide.813406
Chicago
Taştan, Erdoğan. 2020. “Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine Yazdığı şerh: Şerh-I Kasîde-I Rüsûhî”. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, no. Ö7: 439-54. https://doi.org/10.29000/rumelide.813406.
EndNote
Taştan E (October 1, 2020) Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Ö7 439–454.
IEEE
[1]E. Taştan, “Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî”, RumeliDE, no. Ö7, pp. 439–454, Oct. 2020, doi: 10.29000/rumelide.813406.
ISNAD
Taştan, Erdoğan. “Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine Yazdığı şerh: Şerh-I Kasîde-I Rüsûhî”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. Ö7 (October 1, 2020): 439-454. https://doi.org/10.29000/rumelide.813406.
JAMA
1.Taştan E. Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî. RumeliDE. 2020;:439–454.
MLA
Taştan, Erdoğan. “Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine Yazdığı şerh: Şerh-I Kasîde-I Rüsûhî”. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, no. Ö7, Oct. 2020, pp. 439-54, doi:10.29000/rumelide.813406.
Vancouver
1.Erdoğan Taştan. Küçük Hâfız Mustafa Efendi’nin Sofyalı Süleyman Rüsûhî’nin şiirine yazdığı şerh: Şerh-i Kasîde-i Rüsûhî. RumeliDE. 2020 Oct. 1;(Ö7):439-54. doi:10.29000/rumelide.813406