Review

Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar

Volume: 13 Number: 3 September 21, 2023
TR EN

Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar

Abstract

Kırılganlık “Bireyin artan bağımlılığını ve ölüme karşı savunmasızlığını artıran, azalan güç, dayanıklılık ve azalmış fizyolojik işlev ile karakterize edilen, birden çok nedeni ve katkıda bulunan faktörleri olan tıbbi bir sendrom.” olarak tanımlanmaktadır. Yaşlı nüfusun hızla artması ile kırılganlık insidansında da artış olduğu görülmektedir. Bu sebeple özellikle yaşlı bireylerde kırılganlığın azaltılması veya önlenmesi için biyolojik, sosyolojik, ekonomik ve çevresel stres faktörlerinin en aza indirilmesi, yaşlı bireylere kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılması, hastalıklarda erken tanı konulması ve kırılganlığı önleyecek müdahalelerde bulunulması kırılganlık yönetiminin temel hedefini oluşturmaktadır. Kırılgan yaşlı bireyler yeniden hastaneye yatış, düşme, mortalite ve morbidite açısından risk altındadır. Uzmanlar yapılacak müdahaleler sayesinde kırılganlığın engellenebileceği veya ortaya çıkan etkilerinin zayıflatılabileceği görüşündedir. Etkinliği kanıtlanmış yöntemler arasında başlıca fiziksel aktivite, beslenme müdahaleleri, polifarmasinin önlenmesi, sosyal ortamın iyileştirilmesi ve yaşlı bireylere rutin olarak onaylanmış bir tarama yöntemi ile kırılganlık taraması yapılması gelmektedir. Bu derleme yazının amacı kırılganlığın önlenmesi ve yönetimi ile ilgili yapılan araştırmaları ve kırılganlık ile ilgili kılavuzların kanıt seviyelerinin incelenmesidir.

Keywords

References

  1. Fried LP, Tangen CM, Walston J, Newman AB, Hirsch C, Gottdiener J, et al. Frailty in older adults: evidence for a phenotype. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2001; 56(3): M146-56.
  2. Eyigor S, Kutsal YG, Duran E, et al. Frailty prevalence and related factors in the older adult-FrailTURK Project. Age (Dordr). 2015; 37(3): 9791.
  3. Morley JE, Vellas B, van Kan GA, Anker SD, Bauer JM, Bernabei R, et al. Frailty consensus: a call to action. J Am Med Dir Assoc. 2013; 14(6): 392-7.
  4. Martin FC, O'Halloran AM. Tools for Assessing Frailty in Older People: General Concepts. Adv Exp Med Biol. 2020; 1216: 9-19.
  5. Rodriguez-Manas L, Feart C, Mann G, Viña J, Chatterji S, Chodzko-Zajko W, et al. Searching for an operational definition of frailty: a Delphi method based consensus statement: the frailty operative definition-consensus conference project. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2013; 68(1): 62-7.
  6. Shinkai S, Yoshida H, Taniguchi Y, Murayama H, Nishi M, Amano H, et al. Public health approach to preventing frailty in the community and its effect on healthy aging in Japan. Geriatr Gerontol Int. 2016; 16(1): 87-97.
  7. Singh NA, Quine S, Clemson LM, Williams EJ, Williamson DA, Stavrinos TM, et al. Effects of high-intensity progressive resistance training and targeted multidisciplinary treatment of frailty on mortality and nursing home admissions after hip fracture: a randomized controlled trial. J Am Med Dir Assoc. 2012; 13(1): 24-30.
  8. Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson LM, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev. 2012; 2012(9): CD007146.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

September 21, 2023

Submission Date

April 29, 2022

Acceptance Date

August 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 13 Number: 3

APA
Doğan, A. B., & Canbolat, Ö. (2023). Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar. Value in Health Sciences, 13(3), 501-507. https://doi.org/10.33631/sabd.1110895
AMA
1.Doğan AB, Canbolat Ö. Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar. VHS. 2023;13(3):501-507. doi:10.33631/sabd.1110895
Chicago
Doğan, Ayşe Buket, and Özlem Canbolat. 2023. “Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi Ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar”. Value in Health Sciences 13 (3): 501-7. https://doi.org/10.33631/sabd.1110895.
EndNote
Doğan AB, Canbolat Ö (September 1, 2023) Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar. Value in Health Sciences 13 3 501–507.
IEEE
[1]A. B. Doğan and Ö. Canbolat, “Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar”, VHS, vol. 13, no. 3, pp. 501–507, Sept. 2023, doi: 10.33631/sabd.1110895.
ISNAD
Doğan, Ayşe Buket - Canbolat, Özlem. “Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi Ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar”. Value in Health Sciences 13/3 (September 1, 2023): 501-507. https://doi.org/10.33631/sabd.1110895.
JAMA
1.Doğan AB, Canbolat Ö. Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar. VHS. 2023;13:501–507.
MLA
Doğan, Ayşe Buket, and Özlem Canbolat. “Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi Ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar”. Value in Health Sciences, vol. 13, no. 3, Sept. 2023, pp. 501-7, doi:10.33631/sabd.1110895.
Vancouver
1.Ayşe Buket Doğan, Özlem Canbolat. Yaşlılarda Kırılganlığın Önlenmesi ve Yönetiminde Kanıta Dayalı Yaklaşımlar. VHS. 2023 Sep. 1;13(3):501-7. doi:10.33631/sabd.1110895

Cited By