Tanıdan Karara: Hemşirelik Öğrencilerinin Hemşirelik Tanılarını Algılama Durumları ile Klinik Karar Verme Düzeyleri Arasındaki İlişki

Year 2026, Volume: 16 Issue: 1, 59 - 68, 23.01.2026

Kamile Kırca , Elif Sözeri Öztürk , Hüsna Özveren

Abstract

Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik tanılarına ilişkin algıları ile klinik karar verme düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel bir tasarım doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, bir üniversitenin hemşirelik programında öğrenim gören 343 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, "Tanıtıcı Özellikler Formu," "Hemşirelik Tanılarını Algılama Ölçeği" ve "Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği" aracılığıyla elde edilmiştir. Veri analizi sırasında, sayı ve yüzde dağılımları, aritmetik ortalama, standart sapma ile birlikte korelasyon ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 21,36±3,77 olup %37,3’ünün 4. sınıfta olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin klinik uygulamada hemşirelik sürecini kullanırken en zorlandıkları aşamanın uygulama (%28,0) olduğu belirlenmiştir. Hemşirelik öğrencilerinin Hemşirelik Tanılarını Algılama Ölçeği puan ortalamasının 2,44±0,42, Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği puan ortalamasının ise 142,03±16,01 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği toplam puan ortalaması ile Hemşirelik Tanılarını Algılama Ölçeği alt boyut puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışma sonucunda hemşirelik öğrencileri tarafından hemşirelik tanılarının olumlu yönde algılandığı ve klinik karar verme düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Gelecekte yapılacak araştırmalarda, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamaya daha iyi hazırlanabilmeleri için bu ilişkiyi incelemeye devam edilmesi ve hemşirelik eğitiminde en etkili yöntemlerin belirlenmesi önerilmektedir.

Keywords

Hemşirelik , hemşirelik tanıları , klinik karar verme , öğrenci hemşire

Ethical Statement

Araştırmanın yürütülmesi için Kırıkkale Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan (Tarih: 19.04.2023, Karar No: 2023.04.04) gerekli etik onay alınmış ve ilgili kurumdan resmi izin temin edilmiştir.

From Diagnosis to Decision: The Relationship Between Nursing Students' Perception of Nursing Diagnoses and Their Levels of Clinical Decision Making

Abstract

Aim: This study aims to examine the relationship between nursing students' perceptions of nursing diagnoses and their clinical decision-making skills.
Material and Methods: The study was carried out with a descriptive, cross-sectional and correlational design. The study sample consisted of 343 students enrolled in the nursing program of a university. Data were collected using the “Descriptive Characteristics Form” and “Perception of Nursing Diagnoses Scale” and “Clinical Decision Making Scale in Nursing”. Number, percentage, arithmetic mean, standard deviation, correlation and multiple regression analyses were used to evaluate the data.
Results: The mean age of the students participating in the study was 21.36±3.77 and 37.3% of them were in the 4th grade. It was determined that the most difficult stage for students when using the nursing process in clinical practice was implementation (28.0%). It was determined that the mean score of the Nursing Diagnosis Perception Scale was 2.44±0.42 and the mean score of the Clinical Decision Making Scale in Nursing was 142.03±16.01. It was found that there was a statistically significant positive correlation between the mean total score of the Clinical Decision Making Scale in Nursing and all sub-dimension scores of the Perception of Nursing Diagnoses Scale.
Conclusion: As a result of this study, it was determined that nursing students perceived nursing diagnoses positively and had high perceptions of clinical decision making. It is recommended that future research should continue to explore this relationship and determine the best practices for nursing education to ensure that students are well prepared for clinical practice.

Keywords

Nursing , nursing diagnoses , clinical decision making , student nurse

References

• 1. Akın Korhan E, Hakverdioğlu Yönt G, Ak B, Erdemir F. Hemşirelik tanılarını algılama ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenilirliği. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2013;15(3):13-25. doi:10.69487/hemarge.695713.
• 2. Birol L. Hemşirelik süreci: hemşirelik bakımında sistematik yaklaşım. 10. ed. İzmir: Berke Ofset Matbaacılık; 2013.
• 3. Su S, Köse KN. Hemşirelik öğrencilerinin mesleki değerleri ile hemşirelik tanılarını algılamaları arasındaki ilişki. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;3(1):20-8. doi:10.51123/jgehes.2021.14.
• 4. Karakurt P, Ünsal A, Yıldırım S. Hemşirelerin hemşirelik tanılarına yönelik algılarının bazı değişkenler yönünden incelenmesi: bir şehir hastanesi örneği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2020;36(3):153-61.
• 5. Köse S, Çelik AS. Hemşirelerin hemşirelik tanılarını algılama durumlarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2020;3(3):244-53. doi:10.38108/ouhcd.785110.
• 6. Berman A, Snyder S, Frandsen G. Kozier & Erb’s fundamentals of nursing: concepts, process and practice. 11th ed. Pearson Education Limited; 2022.
• 7. Herdman TH, Kamitsuru S, Lopes CT. Nursing diagnoses: definitions and classification 2021–2023. 12th ed. Thieme Medical Publishers; 2021.
• 8. Özveren H, Özden D, Gülnar E. Determination of nursing students’ perception states in nursing diagnosis. International Journal of Caring Sciences. 2019;12(2):1049-55.
• 9. Chen SL, Hsu HY, Chang CF, Lin EC. An exploration of the correlates of nurse practitioners’ clinical decision-making abilities. J Clin Nurs. 2016;25:1016-24. doi:10.1111/jocn.13136.
• 10. Johansen ML, O’Brien JL. Decision making in nursing practice: a concept analysis. Nurs Forum. 2016;51(1):40–8. doi:10.1111/nuf.12119.
• 11. Sucu G, Dicle A, Saka O. Hemşirelikte klinik karar verme, etkileyen etmenler ve karar verme modelleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2012;9(1):52-60.
• 12. Yıldırım Keskin A. Hemşirelik öğrencilerinin klinik karar verme algıları ve klinik karar vermelerini etkileyen faktörlerin incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;9(2):102-11.
• 13. Novalia A, Rachmi SF, Yetti K. Clinical decision-making of bachelor and clinical internship (professional) nursing students in Indonesia. J Public Health Res. 2021;11(2):2735. doi:10.4081/jphr.2021.2735.
• 14. Günerigök F, Kurt FY, Küçükoğlu S. Hemşirelik öğrencilerinin klinik karar verme sürecinde özgüven ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi: iki farklı program örneği. Anadolu Hemşire Sağlık Bilim Derg. 2020;23(1):77-94. doi:10.17049/ataunihem.549320.
• 15. World Health Organization (WHO). Nursing & midwifery human resources for health: global standards for the initial education of professional nurses and midwives [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2009 [cited 2024 Aug 4]. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/44100
• 16. Azak A, Taşcı S. Klinik karar verme ve hemşirelik. Turkiye Klinikleri J Med Ethics. 2009;17(3):176-183.
• 17. Dicle A, Edeer AD. Examination of clinical decision making perceptions of nursing students. New Educ Rev. 2013;33(3):134-44.
• 18. Wu M. Theories behind a nursing intern’s error in terms of clinical decision-making. Front Nurs. 2020;7(3):209-15. doi:10.2478/fon-2020-0025.
• 19. Seçer S, Karaca A. Evaluation of nurses' perceptions of nursing diagnoses and their opinions regarding the application of nursing process. Florence Nightingale J Nurs. 2021;29(2):229-38. doi:10.5152/FNJN.2021.20034.
• 20. Demir Barutçu C. Hemşirelik öğrencilerinde problem çözme becerisinin klinik karar verme düzeylerine etkisi. Süleyman Demirel Üniv Tıp Fak Derg. 2019;26(1):22-9. doi:10.17343/sdutfd.422401.
• 21. Özden D, Özveren H, Gülnar E. Hemşirelik öğrencilerinin klinik karar verme düzeyleri ve etkileyen faktörler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2018;11(1):41-7.
• 22. Ho SE, Koo YL, Ismail S, Hing HL, Widad O, Chung HT, et al. Clinical decision making ability of nursing students in a tertiary hospital. Med & Health. 2013;8:73-80.
• 23. Durmaz Edeer A, Sarıkaya A. Adaptation of clinical decision making in nursing scale to undergraduate students of nursing: The study of reliability and validity. Int J Psychol Educ Stud. 2015;2(3):1-9. doi:10.17220/ijpes.2015.03.001.
• 24. Olsen G, Frost M, Orth K. Nurses’ perception of nursing diagnosis. In: Midwest Nursing Research Society 17th Annual Research Conference; 1991; Cleveland, (OH). p. 123.
• 25. Jenkins H. Perceptions of decision making among baccalaureate nursing students as measured by the clinical decision making in nursing scale [Doctoral thesis]. Baltimore (MD): University of Maryland; 1983.
• 26. Jenkins HM. Clinical decision making in nursing scale. In: Waltz CF, Jenkins LS, editors. Measurement of nursing outcomes vol. 1: measuring nursing performance in practice, education and research. USA: Springer Publishing Company; 2001. p. 33-7.
• 27. Erdoğan S, Nahcivan N, Esin MN. Hemşirelikte araştırma süreç, uygulama ve kritik. İstanbul: Nobel Kitabevi; 2015.
• 28. Basit G. Bakımın rehberi: hemşirelik süreci. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;2(2):77-90.
• 29. Sanson G, Vellone E, Kangasniemi M, Alvaro R, D'Agostino F. Impact of nursing diagnoses on patient and organizational outcomes: a systematic literature review. J Clin Nurs. 2017;26(23-24):3764-83. doi:10.1111/jocn.13717.
• 30. Zaybak A, Günay İsmailoğlu E, Özdemir H. Hemşirelerin hemşirelik süreci uygulamasında yaşadıkları güçlüklerin incelenmesi. Anadolu Hemşire Sağlık Bilim Derg. 2016;19(4):269-77.
• 31. Semachew A. Implementation of nursing process in clinical settings: the case of three governmental hospitals in Ethiopia, 2017. BMC Res Notes. 2018;11(1):173. doi:10.1186/s13104-018-3275-z.
• 32. Bayram A, Özsaban A, Durgun H, Aksoy F, Turan N, Köktürk Dalcali B, et al. Nursing students' perceptions of nursing diagnoses, critical thinking motivations, and problem-solving skills during distance learning: a multicentral study. Int J Nurs Knowl. 2022;33(4):304-11. doi:10.1111/2047-3095.12362.
• 33. Ancel G. Problem-solving training: effects on the problem-solving skills and self-efficacy of nursing students. Eurasian Journal of Educational Research. 2016;64:231-46.
• 34. Karaca T, Aslan S. Effect of ‘nursing terminologies and classifications’ course on nursing students' perception of nursing diagnosis. Nurse Educ Today. 2018;67:114-7. doi:10.1016/j.nedt.2018.05.011.
• 35. Halverson EL, Beetcher EL, Scherb CA, Olsen G, Frost M, Orth K. Minnesota nurses’ perceptions of nursing diagnoses. Int J Nurs Terminol Classif. 2011;22(3):123-32. doi:10.1111/j.1744-618X.2011.01180.x.
• 36. Abed El-Rahman M, Al Kalaldeh MT, Malak MZ. Perceptions and attitudes toward NANDA-I nursing diagnoses: a cross-sectional study of Jordanian nursing students. Int J Nurs Knowl. 2017;28(1):13-8. doi:10.1111/2047-3095.12100.
• 37. İnangil D, Uzen Cura S. Nursing students’ perceptions of nursing diagnoses and clinical decision-making. Clin Exp Health Sci. 2020;10:131-6. doi:10.33808/clinexphealthsci.568335.
• 38. Mohammadi-Shahboulaghi F, Khankeh H, HosseinZadeh T. Clinical reasoning in nursing students: a concept analysis. Nurs Forum. 2021;56(4):1008-14. doi:10.1111/nuf.12628.
• 39. İlaslan E, Adıbelli D, Teskereci G, Üzen Cura Ş. Development of nursing students' critical thinking and clinical decision-making skills. Teaching and Learning in Nursing. 2023;18:152-9. doi:10.1016/j.teln.2022.07.004.
• 40. Uysal N, Manavoglu B. Hemşirelik öğrencilerinin problem çözme becerilerinin incelenmesi. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi. 2019;1(1):1-5.