Perceived Clinical Stress and Professional Readiness in Senior Nursing Students: A Descriptive and Correlational Study

Year 2026, Volume: 16 Issue: 1, 76 - 82, 23.01.2026

Miyase Avcı , Ahmet Avcı

Abstract

Aim: This study examines the relationship between the level of clinical stress perceived by nursing students during their education and their readiness for professional practice.
Material and Methods: This descriptive and correlational study was conducted with 98 fourth-year nursing students. Data were collected using the Student Personal Information Form, the Casey-Fink Readiness for Practice Scale, and the Nursing Students’ Perceptions of Clinical Stressors Scale. For data analysis, frequency, percentage, mean, standard deviation, independent samples t-test, and Pearson correlation analysis were used. The level of significance was set at p<0.05.
Results: Nursing students' scores on the Casey-Fink Readiness for Practice Scale averaged 42.85±6.30, and their average total score on the Nursing Students' Perceptions of Clinical Stressors Scale was 86.32±13.48. Significant relationships were found between students' readiness and their age, evaluations of theoretical courses and clinical practices, ratings for the alignment between theoretical courses and clinical practice, and collaborative work with other healthcare professionals. An increase in grade point average (p<0.05) and being female (p<0.05) were factors associated with higher scores on the Nursing Students' Perceptions of Clinical Stressors Scale.
Conclusion: Students’ readiness for practice was found to be at a moderate level, while their perceived clinical stress was above average. To improve students’ readiness, it is recommended to ensure alignment between theoretical courses and clinical practice, explore ways to facilitate collaboration with other healthcare professionals during clinical practice, avoid remote learning to reduce clinical stress, plan clinical practice hours to be as extensive as possible, and encourage stress-reducing behaviors, such as problem-solving, throughout clinical practice.

Keywords

Nursing education , nursing students , readiness , professional readiness , clinical stressor

Hemşirelik Son Sınıf Öğrencilerinde Algılanan Klinik Stres ve Mesleki Hazırlık: Tanımlayıcı ve İlişkisel Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik eğitimleri boyunca algıladıkları klinik stres düzeyi ile mesleki hazırlıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma tanımlayıcı ve ilişkisel bir çalışma olup 98 hemşirelik dördüncü sınıf öğrencisi ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Öğrenci Kişisel Bilgi Formu, Casey-Fink Uygulamaya Hazırlık Ölçeği ve Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Stresör Algıları Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmada hemşirelik öğrencilerinin Casey-Fink Uygulamaya Hazırlık Ölçeği puanı 42,85±6,30 ve Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Stresör Algıları Ölçeği toplam puan ortalaması 86,32±13,48 olarak bulunmuştur. Yaş, alınan teorik dersler ve klinik uygulamalara yönelik öğrencilerin değerlendirmeleri ile teorik ders-klinik uygulama uyumuna verdikleri puanlar ve diğer sağlık profesyonelleri ile ortak çalışma yapma ile öğrencilerin hazırlıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Not ortalamasının artması (p<0.05) ve kadın olma (p<0.005) algılanan klinik stres puanlarını arttıran faktörlerdir.
Sonuç: Çalışmamızda öğrencilerin mesleki hazırlık ve klinik stres algı düzeyleri ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Öğrencilerin mesleki hazırlık düzeyini arttırmak için teorik dersler ile klinik uygulamalar arasındaki uyumun sağlanması, klinik uygulamalarda diğer sağlık profesyonelleri ile ortak çalışma yapma yollarının araştırılması ve klinik uygulama süresince sorun çözme gibi stresi azaltacak davranışların teşvik edilmesi önerilmektedir.

Keywords

Hemşirelik eğitimi , hemşirelik öğrencileri , hazırlık , mesleki hazırlık , klinik stres

Ethical Statement

Çalışmamızda araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Araştırmanın yürütüldüğü üniversitenin İnsan Araştırmaları Etik Kurulundan etik izin (Tarih: 28.08.2023 Karar No:2023/05-30), çalışmanın yapılacağı fakülteden kurum izni, ölçeklerin kullanımı için araştırmacılardan izin alınmıştır. Öğrencilere çalışmanın amacı ve gerekçesi anlatılmış ve yazılı onam alınmıştır. Öğrencilerin anketi doldurmamaları durumunda ders notlarının olumsuz etkilenmeyeceği ve öğretim elemanının da bundan sonra olumsuz tutum sergilemeyeceği söylenmiştir.

References

• 1. Sançar B, Çelik A, Işık MT. Hemşirelikte teorik eğitim ve mesleki uygulama arasındaki etkileşimin, öğrencilerin öz yeterlik düzeyi ile ilişkisi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6(2):401-18. doi:10.47115/jshs.918390.
• 2. Sharifipour F, Heydarpour S, Salari N. Nursing and midwifery students’ viewpoints of clinical learning environment: a cross-sectional study. Adv Med Educ Pract. 2020;11:447-54. doi:10.2147/AMEP.S253782.
• 3. Cornine A. Reducing nursing student anxiety in the clinical setting: an integrative review. Nurs Educ Perspect. 2020;41(4):229-34. doi:10.1097/01.NEP.0000000000000633.
• 4. Akansel N, Watson R, Palloş A. Validity and reliability of the Turkish version of Stressors in Nursing Students Scale. Perspect Psychiatr Care. 2022;58(4):1341-7. doi:10.1111/ppc.12936.
• 5. Ching SSY, Cheung K, Hegney D, Rees CS. Stressors and coping of nursing students in clinical placement: a qualitative study contextualizing their resilience and burnout. Nurse Educ Pract. 2020;42:102690. doi:10.1016/j.nepr.2019.102690.
• 6. Suarez-Garcia J-M, Maestro-Gonzalez A, Zuazua-Rico D, Sánchez-Zaballos M, Mosteiro-Diaz M-P. Stressors for Spanish nursing students in clinical practice. Nurs Educ Today. 2018;64:16-20. doi:10.1016/j.nedt.2018.02.001.
• 7. Wang AH, Lee CT, Espin S. Undergraduate nursing students' experiences of anxiety-producing situations in clinical practicums: a descriptive survey study. Nurs Educ Today. 2019;76:103-8. doi:10.1016/j.nedt.2019.01.016.
• 8. Rafati F, Rafati S, Khoshnood Z. Perceived stress among Iranian nursing students in a clinical learning environment: a cross-sectional study. Adv Med Educ Pract. 2020:485-91. doi:10.2147/AMEP.S259557.
• 9. Zhu Z, Xing W, Lizarondo L, Guo M, Hu Y. Nursing students’ experiences with faculty incivility in the clinical education context: a qualitative systematic review and meta-synthesis. BMJ Open. 2019;9(2):e024383. doi:10.1136/bmjopen-2018-024383.
• 10. Rezaei B, Falahati J, Beheshtizadeh R. Stress, stressors and related factors in clinical learning of midwifery students in Iran: a cross sectional study. BMC Med Educ. 2020;20(1):78. doi:10.1186/s12909-020-1970-7.
• 11. Yurdakul H, Beydağ KD. Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara ilişkin algıladıkları stres ve stresle baş etme davranışları: bir vakıf üniversitesi örneği. Muş Alparslan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;3(1):1-11.
• 12. Norouzi N, Imani B. Clinical education stressors in operating room students: a qualitative study. Invest Educ Enferm. 2021;39(1):e08. doi:10.17533/udea.iee.v39n1e08.
• 13. Bazrafkan L, Najafi Kalyani M. Nursing students' experiences of clinical education: a qualitative study. Invest Educ Enferm. 2018;36(3). doi:10.17533/udea.iee.v36n3e04.
• 14. Lee T, Damiran D, Konlan KD, Ji Y, Yoon YS, Ji H. Factors related to readiness for practice among undergraduate nursing students: a systematic review. Nurse Educ Pract. 2023;69:103614. doi:10.1016/j.nepr.2023.103614.
• 15. Casey K, Fink R, Jaynes C, Campbell L, Cook P, Wilson V. Readiness for practice: the senior practicum experience. J Nurs Educ. 2011;50(11):646-52. doi:10.3928/01484834-20110817-03.
• 16. Leufer T, Cleary-Holdforth J. Senior nursing students' perceptions of their readiness for practice prior to final year internship: part 2—a qualitative perspective. Dimens Crit Care Nurs. 2020;39(2):81-90. doi:10.1097/DCC.0000000000000407.
• 17. Chicca J, Shellenbarger T. Connecting with Generation Z: Approaches in nursing education. Teaching and Learning in Nursing. 2018;13(3):180-4. doi:10.1016/j.teln.2018.03.008.
• 18. Gök Uğur H, Orak OS, Tekgül AT. Readiness of final year nursing students for the profession and the affecting factors: Eastern Black Sea Region sample. Journal of Samsun Health Sciences. 2020;5(2):143-51. doi:10.47115/jshs.770942.
• 19. Jamieson I, Sims D, Basu A, Pugh K. Readiness for practice: the views of New Zealand senior nursing students. Nurs Educ Pract. 2019;38:27-33. doi:10.1016/j.nepr.2019.05.007.
• 20. Kuleyin B, Basaran-Acil S. The Turkish version of the Casey-Fink Readiness for Practice Scale: a validity and reliability study. Nurs Educ Pract. 2023;70:103667. doi:10.1016/j.nepr.2023.103667.
• 21. Tarhan M, Yıldırım A. Hemşirelikte mesleki hazır oluşluk algısı ölçeğinin geliştirilmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2021;8(1):1-11. doi:10.5222/SHYD.2021.05025.
• 22. Rafati F, Sharif Nia H, Khoshnood Z, Allen K-A. Development and psychometric testing of nursing students’ perceptions of clinical stressors scale: an instrument design study. BMC Psychiatry. 2021;21(1):1. doi:10.1186/s12888-020-02964-8.
• 23. Aydın M, Erdöl H, Görgöz M, Aksu EF. Turkish validity and reliability study of “Nursing Students' perceptions of Clinical Stressors Scale”. Nurse Educ Pract. 2022;64:103440. doi:10.1016/j.nepr.2022.103440.
• 24. Nweke C, Abazie O, Adetunji A, Okwuikpo MI. Readiness for clinical practice amidst coronavirus among nursing students in southwest Nigeria. Int J Afr Nurs Sci. 2021;15:100328. doi:10.1016/j.ijans.2021.100328.
• 25. Eraydın Ş. İntörn Programının Hemşirelik öğrencilerinin özyeterlilik ve mesleki hazıroluşluk düzeyine etkisi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;4(2):145-57. doi:10.48124/husagbilder.873051.
• 26. Ersoy E, Ayaz-Alkaya S. Academic self-efficacy, personal responsibility, and readiness for professional practice in nursing students: a descriptive and correlational design. Nurs Educ Today. 2024;132:106007. doi:10.1016/j.nedt.2023.106007.
• 27. Türk Hemşireler Derneği. 2020 Dünya hemşirelik yılında 20 hemşirelik sorunu: toplumumuzun nitelikli ve güvenli sağlık hizmeti almasının önündeki engeller [Internet]. 2020. [cited 2024 Nov 13]. Available from: https://tybhd.org.tr/duyurular/2463/
• 28. Shahsavari H, Bakhshi F, Khosravi A, Najafi Z, Ghorbani A. Perceived professional preparedness of senior nursing students' questionnaire: development and psychometric evaluation. Nurse Educ Today. 2020;93:104533. doi:10.1016/j.nedt.2020.104533.
• 29. Özdemir H, Khorshid L, Zaybak A. Hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik eğitimine ilişkin yaşadıkları stres düzeyinin belirlenmesi. Turk Fen Sağlık Derg. 2020;1(2):20-8.
• 30. Özbudak Arıca E, Kılınç F, Arslan ÖN, Taşdemir Z. Hemşirelik öğrencilerinin öz yeterliliklerinin klinik stres düzeylerine etkisinin belirlenmesi: öz yeterlilik ve klinik stres. Akdeniz Sağlık Bilimleri Güncel Araştırmalar Dergisi. 2024;2(1):43-55. doi:10.5281/zenodo.13354532.
• 31. Güçlüel Y, Kendirkıran G. COVID-19 pandemi döneminde klinik uygulamaya çıkan hemşirelik öğrencilerinde algılanan stres ve stresle baş etme yöntemlerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2023;13(2):235-44. doi:10.5961/higheredusci.1203920.
• 32. Çiçekoğlu Öztürk P, Dil S, Yıldırım T. Hemşirelikte farklı eğitim sistemlerinin stres, mesleki hazıroluşluk ve mobil öğrenme açısından karşılaştırılması. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;12(3):611-9. doi:10.53424/balikesirsbd.1071311.
• 33. Oğuz H, Kuyucuoğlu Y. Covid-19 Pandemi sürecinde hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalardaki algıladıkları stres düzeyleri ve stresle baş etme davranışlarının belirlenmesi. Scientific and Academic Research. 2023;2(1):50-62.
• 34. Savitsky B, Findling Y, Ereli A, Hendel T. Anxiety and coping strategies among nursing students during the COVID-19 pandemic. Nurs Educ Pract. 2020;46:102809. doi:10.1016/j.nepr.2020.102809.
• 35. Çakı Döner B, Tohumcu K, Özdemir N. Hemşirelik öğrencilerinin klinik deneyimleri stres düzeylerini ve benlik saygılarını etkiler mi? Sağlık Akademisyenleri Dergisi. 2023;10(3):421-32.
• 36. Luberto CM, Goodman JH, Halvorson B, Wang A, Haramati A. Stress and coping among health professions students during COVID-19: a perspective on the benefits of mindfulness. Global Adv Health Med. 2020;9:2164956120977827. doi:10.1177/2164956120977827.
• 37. Hamadi HY, Zakari NM, Jibreel E, Al Nami FN, Smida JA, Ben Haddad HH. Stress and coping strategies among nursing students in clinical practice during COVID-19. Nurs Rep. 2021;11(3):629-39. doi:10.3390/nursrep11030060.
• 38. Ulenaers D, Grosemans J, Schrooten W, Bergs J. Clinical placement experience of nursing students during the COVID-19 pandemic: a cross-sectional study. Nurse Educ Today. 2021;99:104746. doi:10.1016/j.nedt.2021.104746.
• 39. Onieva-Zafra MD, Fernández-Muñoz JJ, Fernández-Martínez E, García-Sánchez FJ, Abreu-Sánchez A, Parra-Fernández ML. Anxiety, perceived stress and coping strategies in nursing students: a cross-sectional, correlational, descriptive study. BMC Med Educ. 2020;20:370. doi:10.1186/s12909-020-02294-z.
• 40. Can Özdemir R, İnce S, Ünlüsoy Dinçer N. Academic and clinical stress levels and profession perceptions of nursing senior students. Türkiye Biyoetik Dergisi. 2022;9(3):85-94.