Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi
Abstract
Amaç: Bu çalışma üniversite öğrencilerin mikrobiyota farkındalık düzeyinin depresyon, yaşam kalitesi ve beslenme durumu ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipte tasarlanan çalışma, Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 320 kız öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Antropometrik ölçümler alınmış ve beden kütle indeksi (BKİ) hesaplanmıştır. Veriler; demografik bilgi formu, Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği (MFÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ve iki günlük geriye dönük 24 saatlik besin tüketim hatırlatma yöntemi kullanılarak elde edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,7±1,9 yıl olup gruplar arasında benzer bulunmuştur. Katılımcıların %25,3’ü hafif şişman veya obez olarak belirlenmiş, en yüksek obezite oranı hemşirelik/ebelik bölümü öğrencilerinde (%27,3) saptanmıştır. En yüksek MFÖ puanı beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinde belirlenmiştir. MFÖ skoru en düşük olan Q1 grubunda BDÖ toplam medyan puanı 13, Q4 grubunda ise 10 olarak bulunmuş, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,169). SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyutlarında en yüksek puanlar Q4 grubunda saptanmış, yalnızca genel sağlığın algılanması alt boyutunda gruplar arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,010). Günlük protein alımının enerjiye katkısı Q4 grubunda anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0,021). Q3 grubunun (medyan=2343,8 mg) sodyum alımının, Q2 grubuna (medyan=1924,2 mg) göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,018).
Sonuç: Mikrobiyota farkındalığındaki artış genel sağlık algısını anlamlı düzeyde artırırken, enerji, makrobesin ögesi alımı ve depresyonla anlamlı ilişki saptanmadı. Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerine yönelik mikrobiyota farkındalığını artırıcı eğitimlerin planlanması, toplum sağlığının geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Keywords
Ethical Statement
References
- El-Sayed A, Aleya L, Kamel M. Microbiota's role in health and diseases. Environ Sci Pollut Res Int. 2021;28(28):36967-83. doi:10.1007/s11356-021-14593-z.
- Chen Y, Zhou J, Wang L. Role and Mechanism of Gut Microbiota in Human Disease. Front Cell Infect Microbiol. 2021;11:625913. doi:10.3389/fcimb.2021.625913.
- Van Hul M, Cani PD, Petitfils C, De Vos WM, Tilg H, El-Omar EM. What defines a healthy gut microbiome? Gut. 2024;73(11):1893-1908. doi:10.1136/gutjnl-2024-333378.
- Averina OV, Poluektova EU, Zorkina YA, Kovtun AS, Danilenko VN. Human gut microbiota for diagnosis and treatment of depression. Int J Mol Sci. 2024;25(11):5782. doi:10.3390/ijms25115782.
- Charitos IA, Inchingolo AM, Ferrante L, Inchingolo F, Inchingolo AD, Castellaneta F, et al. The gut microbiota's role in neurological, psychiatric, and neurodevelopmental disorders. Nutrients. 2024;16(24):4404. doi:10.3390/nu16244404.
- Barandouzi ZA, Starkweather AR, Henderson WA, Gyamfi A, Cong XS. Altered composition of gut microbiota in depression: a systematic review. Front Psychiatry. 2020;11:541. doi:10.3389/fpsyt.2020.00541.
- Zhang J, He J, Hu J, Ji Y, Lou Z. Exploring the role of gut microbiota in depression: pathogenesis and therapeutic insights. Asian J Psychiatr. 2025;105:104411. doi:10.1016/j.ajp.2025.104411.
- World Health Organization (WHO). WHOQOL: measuring quality of life [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2012 [cited 2025 May 01]. Available from: https://www.who.int/tools/whoqol
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Services and Systems (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Volkan Özkaya
*
0000-0001-7576-2083
Türkiye
Elanur Demirbaş
0009-0005-4004-6841
Türkiye
Müberra Çetin
0009-0009-8706-5635
Türkiye
Publication Date
May 24, 2026
Submission Date
May 11, 2025
Acceptance Date
April 8, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 16 Number: 2