Research Article

Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi

Volume: 16 Number: 2 May 24, 2026
EN TR

Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi

Abstract

Amaç: Bu çalışma üniversite öğrencilerin mikrobiyota farkındalık düzeyinin depresyon, yaşam kalitesi ve beslenme durumu ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipte tasarlanan çalışma, Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 320 kız öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Antropometrik ölçümler alınmış ve beden kütle indeksi (BKİ) hesaplanmıştır. Veriler; demografik bilgi formu, Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği (MFÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ve iki günlük geriye dönük 24 saatlik besin tüketim hatırlatma yöntemi kullanılarak elde edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,7±1,9 yıl olup gruplar arasında benzer bulunmuştur. Katılımcıların %25,3’ü hafif şişman veya obez olarak belirlenmiş, en yüksek obezite oranı hemşirelik/ebelik bölümü öğrencilerinde (%27,3) saptanmıştır. En yüksek MFÖ puanı beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinde belirlenmiştir. MFÖ skoru en düşük olan Q1 grubunda BDÖ toplam medyan puanı 13, Q4 grubunda ise 10 olarak bulunmuş, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,169). SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyutlarında en yüksek puanlar Q4 grubunda saptanmış, yalnızca genel sağlığın algılanması alt boyutunda gruplar arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,010). Günlük protein alımının enerjiye katkısı Q4 grubunda anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0,021). Q3 grubunun (medyan=2343,8 mg) sodyum alımının, Q2 grubuna (medyan=1924,2 mg) göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,018).

Sonuç: Mikrobiyota farkındalığındaki artış genel sağlık algısını anlamlı düzeyde artırırken, enerji, makrobesin ögesi alımı ve depresyonla anlamlı ilişki saptanmadı. Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerine yönelik mikrobiyota farkındalığını artırıcı eğitimlerin planlanması, toplum sağlığının geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Keywords

Ethical Statement

This study has received ethical approval from the Ethics Committee for Non-Interventional Clinical Research at Kütahya University of Health Sciences, under reference number 2024/14-24 and dated 16 December 2024.

References

  1. El-Sayed A, Aleya L, Kamel M. Microbiota's role in health and diseases. Environ Sci Pollut Res Int. 2021;28(28):36967-83. doi:10.1007/s11356-021-14593-z.
  2. Chen Y, Zhou J, Wang L. Role and Mechanism of Gut Microbiota in Human Disease. Front Cell Infect Microbiol. 2021;11:625913. doi:10.3389/fcimb.2021.625913.
  3. Van Hul M, Cani PD, Petitfils C, De Vos WM, Tilg H, El-Omar EM. What defines a healthy gut microbiome? Gut. 2024;73(11):1893-1908. doi:10.1136/gutjnl-2024-333378.
  4. Averina OV, Poluektova EU, Zorkina YA, Kovtun AS, Danilenko VN. Human gut microbiota for diagnosis and treatment of depression. Int J Mol Sci. 2024;25(11):5782. doi:10.3390/ijms25115782.
  5. Charitos IA, Inchingolo AM, Ferrante L, Inchingolo F, Inchingolo AD, Castellaneta F, et al. The gut microbiota's role in neurological, psychiatric, and neurodevelopmental disorders. Nutrients. 2024;16(24):4404. doi:10.3390/nu16244404.
  6. Barandouzi ZA, Starkweather AR, Henderson WA, Gyamfi A, Cong XS. Altered composition of gut microbiota in depression: a systematic review. Front Psychiatry. 2020;11:541. doi:10.3389/fpsyt.2020.00541.
  7. Zhang J, He J, Hu J, Ji Y, Lou Z. Exploring the role of gut microbiota in depression: pathogenesis and therapeutic insights. Asian J Psychiatr. 2025;105:104411. doi:10.1016/j.ajp.2025.104411.
  8. World Health Organization (WHO). WHOQOL: measuring quality of life [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2012 [cited 2025 May 01]. Available from: https://www.who.int/tools/whoqol

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Services and Systems (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 24, 2026

Submission Date

May 11, 2025

Acceptance Date

April 8, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 2

APA
Özkaya, V., Özgen Özkaya, Ş., Demirbaş, E., & Çetin, M. (2026). Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi. Value in Health Sciences, 16(2), 248-257. https://doi.org/10.33631/sabd.1696897
AMA
1.Özkaya V, Özgen Özkaya Ş, Demirbaş E, Çetin M. Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi. VHS. 2026;16(2):248-257. doi:10.33631/sabd.1696897
Chicago
Özkaya, Volkan, Şebnem Özgen Özkaya, Elanur Demirbaş, and Müberra Çetin. 2026. “Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi Ve Beslenme Durumu İlişkisi”. Value in Health Sciences 16 (2): 248-57. https://doi.org/10.33631/sabd.1696897.
EndNote
Özkaya V, Özgen Özkaya Ş, Demirbaş E, Çetin M (May 1, 2026) Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi. Value in Health Sciences 16 2 248–257.
IEEE
[1]V. Özkaya, Ş. Özgen Özkaya, E. Demirbaş, and M. Çetin, “Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi”, VHS, vol. 16, no. 2, pp. 248–257, May 2026, doi: 10.33631/sabd.1696897.
ISNAD
Özkaya, Volkan - Özgen Özkaya, Şebnem - Demirbaş, Elanur - Çetin, Müberra. “Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi Ve Beslenme Durumu İlişkisi”. Value in Health Sciences 16/2 (May 1, 2026): 248-257. https://doi.org/10.33631/sabd.1696897.
JAMA
1.Özkaya V, Özgen Özkaya Ş, Demirbaş E, Çetin M. Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi. VHS. 2026;16:248–257.
MLA
Özkaya, Volkan, et al. “Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi Ve Beslenme Durumu İlişkisi”. Value in Health Sciences, vol. 16, no. 2, May 2026, pp. 248-57, doi:10.33631/sabd.1696897.
Vancouver
1.Volkan Özkaya, Şebnem Özgen Özkaya, Elanur Demirbaş, Müberra Çetin. Üniversite Öğrencilerinde Mikrobiyota Farkındalık Düzeyi: Depresyon, Yaşam Kalitesi ve Beslenme Durumu İlişkisi. VHS. 2026 May 1;16(2):248-57. doi:10.33631/sabd.1696897