Son Sınıf Hemşirelik Öğrencilerinin Hasta Mahremiyetine İlişkin Deneyimleri: Nitel Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Geleceğin profesyonel hemşire adaylarının hasta mahremiyetine ilişkin deneyimlerinin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, son sınıf hemşirelik öğrencilerinin hasta mahremiyetine ilişkin deneyimlerini incelemektir. Hasta mahremiyetinin sağlanması, sağlık hizmetlerinde önemli konulardan biridir. 
Gereç ve Yöntemler: Nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve raporlama, Consolidated criteria for reporting qualitative research-COREQ kontrol listesine göre yapılmıştır.  Çalışmanın örneklemini 16 dördüncü sınıf hemşirelik öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, Mart-Haziran 2023 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış odak grup görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Veriler dört ana tema ve sekiz alt temada toplanmıştır: hasta mahremiyetinin tanımlanması, sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetinin sağlanmasındaki etkisi, hasta mahremiyetini etkileyen faktörler, acil durumlarda hasta mahremiyeti ve yoğun bakımda hızlı müdahale. Öğrencilerin hasta mahremiyeti tanımlarında fiziksel mahremiyet ön plandadır. Öğrenciler; cinsiyet, din ve eğitim gibi faktörlerin hasta mahremiyetini etkilediği durumlarda ne yapabilecekleri konusunda eksiklik hissettiklerini ifade etmişlerdir. Klinik gözlemleri sonrasında öğrenciler, sağlık çalışanlarının hasta mahremiyeti konusunda periyodik hizmet içi eğitime ihtiyaç duyduğunu belirtmişlerdir.

Sonuç: Son sınıf hemşirelik öğrencilerinin lisans eğitimi süresince hasta mahremiyeti konusunda bilgi sahibi oldukları, ancak bu konudaki farkındalıklarının düşük olduğu görülmüştür.

Keywords

• Hasta mahremiyeti
• hemşirelik öğrencisi
• hemşirelik
• mahremiyet

The Experiences of Senior Nursing Students Regarding Patient Privacy: A Qualitative Study

Abstract

Aim: It is important to determine the experiences of future professional nursing candidates regarding patient privacy. The aim of this study is to examine the experiences of final-year nursing students regarding patient privacy. Ensuring patient privacy is one of the most important issues in healthcare services.

Material and Methods: A qualitative research method was used. The study used a qualitative research method, and reporting was done according to the Consolidated criteria for reporting qualitative research-COREQ checklist.  Study sample of the study consisted of 16 fourth-year nursing students. Data were collected between March and June 2023 using a semi-structured focus group interview method. The data obtained from the interviews were evaluated using content analysis.

Results: The data were grouped into four main themes and eight sub-themes: definition of patient privacy, the impact of healthcare professionals on ensuring patient privacy, factors affecting patient privacy, patient privacy in emergencies, and rapid intervention in intensive care. Physical privacy is at the forefront of the students' definitions of patient privacy. Students expressed a sense of inadequacy regarding what they could do in situations where factors such as gender, religion, and education affected patient privacy. Following their clinical observations, students indicated that healthcare professionals needed periodic in-service training on patient privacy.

Conclusion: It was observed that final-year nursing students were knowledgeable about patient privacy during their undergraduate education, but their awareness of this issue was low.

Keywords

• Patient privacy
• nursing student
• nursing
• privacy

References

1. American Medical Association (AMA). Privacy in health care [Internet]. AMA Code of Medical Ethics; 2026 [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://code-medical-ethics.ama-assn.org/ethics-opinions/privacy-health-care
2. Korkmaz S, Arıkan G, Savaşkan A, Aydınoğlu Çınar B. Hasta mahremiyetine sağlık personelinin bakış açısı: bir kamu hastanesi örneği. Yönetim Ekon Pazar Araşt Derg. 2018;2(6):19-35. doi:10.29226/TR1001.2018.80.
3. Akar Y, Özyurt E, Erduran S, Uğurlu D, Aydın İ. Hasta mahremiyetinin değerlendirilmesi. Sağlık Akademisyenler Dergisi. 2019;6(1):63-69. izlik no:JA85ZB78ED.
4. Fischer-Hübner S, Martucci LA. Privacy in social collective intelligence systems. In: Miorandi D, Maltese V, Rovatsos M, Nijholt A, Stewart J, editors. Social collective intelligence. Springer, Cham; 2014. p. 105-24. doi:10.1007/978-3-319-08681-1_6.
5. National Coordinator for Health Information Technology (ONC). Health information privacy law and policy [Internet]. U.S. Department of Health and Human Services; 2025 [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://www.healthit.gov/topic/health-information-privacy-law-and-policy
6. National Library of Medicine. Confidentiality and privacy of personal data [Internet]. Bethesda (MD): National Institutes of Health; 2025 [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK236546/
7. U.S. Department of Health and Human Services. Health information privacy [Internet]. Washington (DC): U.S. Department of Health and Human Services; 2025 [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://www.hhs.gov/hipaa/for-professionals/privacy/index.html
8. T.C. Sağlık Bakanlığı. Hasta hakları yönetmeliği. Sayı 23420 [Internet]. Ankara: T.C. Resmi Gazete [Official Gazette of the Republic of Türkiye]; 1998 Aug 01 [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23420.pdf

9. World Health Organization. World Health Report 2000: Health systems - improving performance [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2000 [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/924156198X
10. Zhang J, Shi MX, Niu JJ. [Current situation and influencing factors of patient privacy protection among nursing interns]. J Nurs Sci. 2021;36(7):4-8. Chinese. doi:10.3870/j.issn.1001-4152.2021.07.004.
11. Chan NSD, Choi KC, Hy To M, Kn Ha S, Cc Ling G. Patient privacy protection among university nursing students: a cross-sectional study. Nurs Ethics. 2022;29(5):1280-92. doi:10.1177/09697330221085777.
12. Bahar A, Özgürbüz N, Taşkın Erdem D, Dulkara GH. Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin hasta mahremiyeti bilincine ilişkin bilgi ve tutumlarının incelenmesi. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;4(2):118-29. doi:10.51123/jgehes.2022.49.
13. Kurt D. Hemşirelik öğrencilerinde mahremiyet bilinci ve etik duyarlılık. Türkiye Biyoetik Dergisi. 2021;8(3):144-53. izlik no:JA33WX95KH.
14. Xia H, Chen Q, Zeng L, Guo Q, Liu H, Fan S, et al. Factors associated with the patient privacy protection behaviours of nursing interns in China: a cross-sectional study. Nursing Education in Practice. 2022;65:103479. doi:10.1016/j.nepr.2022.103479.
15. Aktan GG, Zaybak A, Eşer İ. The status of protecting and maintaining patient privacy of intern nurses and affecting factors. Journal of Education and Research in Nursing. 2021;18(4):396-401. doi:10.5152/jern.2021.43799.
16. Atasever İ, Yücel Özçırpan Ç. Öğrenci Hemşirelerin gözüyle perinatal kliniklerde hasta mahremiyeti: nitel bir çalışma. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2023;16(1):63-78. doi:10.46483/deuhfed.969605.
17. Yaşar Soydan N, Cansız SA, Aydoğan S, Bal T, Yalım NY, Yoğun bakımda kişi kavramı ve mahremiyet ilkesi. Turkiye Klinikleri J Med Ethics Law Hist-Special Topics. 2016;2(1):1-11.
18. Olausson S, Ekebergh M, Lindahl B. The ICU patient room: views and meanings as experienced by the next of kin: a phenomenological hermeneutical study. Intensive Crit Care Nurs. 2011;28(3):176-84. doi:10.1016/j.iccn.2011.12.003.
19. Fridh İ. Caring for the dying patient in the ICU--the past, the present and the future. Intensive Crit Care Nurs. 2014;30(6):306-11. doi:10.1016/j.iccn.2014.07.004.
20. Aksayan S, Emiroğlu, ON. Araștırma tasarımı. In: Erefe İ, editor. Hemșirelikte araștırma, ilke, süreç ve yöntemleri. Ankara: Odak Ofset; 2002.
21. Erdoğan S, Nahcivan N, Esin MN. Hemşirelikte araştırma: süreç, ugulama ve kritik. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri; 2014.
22. Burns N, Grove SK. Burns and Grove’s the practice of nursing research: appasial, synthesis, and generation of evidence. 6th ed. St. Louis, Missouri: Saunders & Elsevier; 2008.
23. Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications; 1985.
24. Özata M, Özer K. Sağlık çalışanlarının hasta mahremiyeti konusundaki tutumlarının incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Derg. 2017;20(1):1-21. izlik no:JA29UN54PZ.
25. Eti Aslan F, Çınar F, Es M. Cerrahi hemşirelerinin mahremiyet bilinçlerinin incelenmesi. Kocaeli Med J. 2019;8(3):95-103. doi:10.5505/ktd.2019.59862.
26. Leino-Kilpi H, Välimäki M, Dassen T, Gasull M, Lemonidou C, Scott PA, et al. Maintaining privacy on post-natal wards: a study in five European countries. J Adv Nurs. 2002;37(2):145-54. doi:10.1046/j.1365-2648.2002.02070.x.
27. Erkuş Küçükkelepçe G, Şimşek Küçükkelepçe D, Aslan S, Investigation of the relationship between nursing students' privacy consciousness and attitudes towards patient privacy. Int J Caring Sci. 2021;14(3):1713-23.
28. Eyuboglu G, Gocmen Baykara Z. Effect of digital storytelling-case studies patient privacy: a randomized controlled study. Nurs Ethics. 2025;32(1):170-85. doi:10.1177/09697330241238335.
29. Güneşer R. The relationship between nursing students’ privacy consciousness and attitudes towards patient privacy: a cross-sectional study. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2025;17(1):126-34. doi:10.5336/nurses.2024-104389.
30. Ibrahim AM, Abdel-Aziz HR, Mohammed HAH, Zaghamir DEF, Wahba NMI, Hassan GA, et al. Balancing confidentiality and care coordination: challenges in patient privacy. BMC Nurs. 2024;23(1):564. doi:10.1186/s12912-024-02231-1.
31. Afenigus AD, Sinshaw MA. Ethical dilemmas and decision-making in emergency and critical care nursing in Western Amhara region, Northwest Ethiopia: a multi-method qualitative study. BMC Nurs. 2025;24(1):295. doi:10.1186/s12912-025-02958-5.