Investigation of Individuals' Attitudes Towards the Use of Remote Health Services: A Case Study: Ankara Province Example

Abstract

Aim: This study aims to examine individuals' attitudes toward the use of remote health services in relation to various demographic factors.

Material and Methods: The study employed a cross-sectional and descriptive design. Data were collected via a survey. The study involved 501 volunteers aged 18 and over who were residents of Ankara, Türkiye. The data collection tools included a form with sociodemographic information and the “Attitude Toward Telehealth Services Scale”. The validity and reliability of this scale had already been tested.

Results: The participants had a high level of positive attitudes towards remote health services (3.54 ± 0.82). Moreover, the attitude variables showed statistically significant differences based on age (p=0.002), marital status (p=0.023) and occupational groups (p=0.002). Specifically, younger participants, single individuals, and non-healthcare professionals exhibited higher attitude scores. On the other hand, educational level (p=0.073) and gender (p=0.902) did not have a statistically significant effect on attitudes toward the use of remote health services.

Conclusion: The findings indicate that participants generally exhibited a positive attitude toward remote health services, with women demonstrating higher levels of positive attitudes compared to men. The results suggest that remote health services are widely accepted by the public and represent a significant opportunity for advancing digital health transformation.

Keywords

• Telehealth services
• health management
• remote health services
• digital health.

Teletıp hizmetleri, sağlık yönetimi, uzaktan sağlık hizmetleri, dijital sağlık

Abstract

Amaç: Bu araştırma, bireylerin uzaktan sağlık hizmetlerini kullanmasına yönelik tutumlarını çeşitli demografik faktörler açısından incelemeyi amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntemler: Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı niteliktedir. Veriler anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırma Ankara ilinde bulunan 18 yaş ve üzeri 501 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamak için, sosyo-demografik bilgileri içeren bir form ve geçerliliği ve güvenilirliği test edilmiş "Uzaktan Sağlık Hizmetleri Tutum Ölçeği" kullanılmıştır.

Bulgular: Katılımcıların uzaktan sağlık hizmetlerine yönelik tutumlarının yüksek olduğu görülmüştür (3,54 ± 0,82). Ayrıca, tutum değişkenlerinin yaş (p=0,002), medeni durum (p=0,023) ve meslek gruplarına (p=0,002) göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle genç katılımcılar, bekar bireyler ve sağlık profesyoneli olmayanlar daha yüksek tutum puanları sergilediler. Öte yandan, eğitim durumu (p=0,073) ve cinsiyet (p=0,902) değişkenlerinin uzaktan sağlık hizmetlerinin kullanımına yönelik tutum üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür .

Sonuç: Bulgular, katılımcıların uzaktan sağlık hizmetlerine genel olarak olumlu tutum sergilediğini ve kadınların tutum düzeyinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışma sonuçları uzaktan sağlık hizmetlerinin toplumca benimsendiği ve dijital sağlık dönüşümü için önemli bir fırsat sunduğu görülmektedir.

Keywords

• Teletıp hizmetleri
• sağlık yönetimi
• uzaktan sağlık hizmetleri
• dijital sağlık

References

1. Kavuncubaşı Ş, Yıldırım S, editors. Sağlık kurumları yönetimi. 4th ed. Ankara: Siyasal Kitabevi; 2015.
2. Uysal B, Ulusinan E. Güncel dijital sağlık uygulamalarının incelenmesi. Selçuk Sağlık Dergisi. 2020;1(1):46-60. izlik no:JA39AY68CZ.
3. T.C. Sağlık Bakanlığı. Uzaktan sağlık hizmetlerinin sunumu hakkında yönetmelik. Sayı 31746 [Internet]. Ankara: T.C. Resmi Gazete [Official Gazette of the Republic of Türkiye]; 2022 Feb 10 [cited 2025 Mar 02]. Available from: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/02/20220210-2.htm
4. World Health Organisation (WHO). Telemedicine: opportunities and developments in Member States: report on the second global survey on eHealth [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2010 [cited 2025 May 07]. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/44497
5. Aydos TR. Yaşlı bireylerde ilaç uyuncu ve teletıp uygulamaları In: Gökçe Uysal Y, Aslan D, editors. Teletıp: yaşlılık ve teletıp uygulamaları. Ankara: Türk Geriatri Derneği; 2021. p. 49-68.
6. Poppas A, Rumsfeld J, Wessler J. Telehealth is having a moment: will it last? J Am Coll Cardiol. 2020;75(23):2989-91. doi:10.1016/j.jacc.2020.05.002.
7. Bokolo A. j. Exploring the adoption of telemedicine and virtual software for care of outpatients during and after covid 19 pandemic. Ir J Med Sci. 2021;190(1):1-10. doi:10.1007/s11845-020-02299-z.
8. Özkan O, Kalender S. E-reçete ve e-reçete sistemleri. Gümüşhane Üniv Sağlık Bilim Derg. 2024;13(3):1436-49. doi:10.37989/gumussagbil.1272362.

9. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Uzaktan sağlık hizmeti sunumu - hastalara yönelik [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2025 [cited 2025 May 05]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/uzaktan-saglik-hizmeti-sunumu/hastalara-yonelik.html
10. Korkmaz S, Hoşman İ. Sağlık sektöründe teletıp uygulamaları: tele-tıp boyutlarını içeren bir araştırma. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi. 2018;4(3):251-63. izlik no:JA26HS97GA.
11. Akman Dömbekci H, Güzel Ş, Kılıç F. Sağlık hizmetlerinde dijitallejme üzerine idari personel görüşleri: nitel bir araştırma. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi. 2023;5(1):73-84. doi:10.55050/sarad.1214773.
12. Tuckson R, Edmunds M, Hodgkins M. Telehealth. N Engl J Med. 2017;377(16):1585-92. doi:10.1056/NEJMsr1503323.
13. Bradford NK, Caffery LJ, Smith AC. Telehalth services in rural and remote Australia: a systematic review of models of care and factors influencing success and sustainability. Rural Remote Health. 2016;16(4):4268.
14. Bhavnani S, Parakh K, Atreja A, Druz R, Graham G, Hayek S, et al. 2017 Roadmap for innovation—ACC health policy statement on healthcare transformation in the era of digital health, big data, and precision health: a report of the American College of Cardiology task force on health policy statements and systems of care. J Am Coll Cardiol. 2017;70(21):2696-2718. doi:10.1016/j.jacc.2017.10.018.
15. Avcı H. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi hastanesi asistan hekimlerinin teletıp (Uzaktan sağlık hizmetleri) hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarının değerlendirilmesi. [master’s thesis]. Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi; 2023.
16. Dorn S. Digital health: Hope, hype, and amara’s law. 2015;149(3):516-20. doi:10.1053/j.gastro.2015.07.024.
17. Albornoz S, Ling Sia K, Harris A. The effectiveness of teleconsultations in primary care: systematic review. Family Pract. 2022;39(1):168-82. doi:10.1093/fampra/cmab077.
18. Kern D, Bourdaud N, Jaber H, Ezzitouni M, Alacoque X, Larcher C, et al. Teleconsultation in pediatric anesthesia: first assessment of feasibility, quality and satisfaction in France. Pediatr Anesth. 2023;33(7):552-61. doi:10.1111/pan.14663.
19. Arpag N, Katran H B, Gür S. COVID 19 pandemisinde riskli gruplarda tele-tıp ve tele hemşirelik. Türk Hemşirler Derneği Dergisi. 2022:3(2):127-35. izlik no:JA67XF53AJ.
20. Çapacı M, Özkaya S. COVID 19 pandemi döneminde tele-tıp uygulamaları. Anadolu Klin. 2020;25(1):260-2. doi:10.21673/anadoluklin.738672.
21. Mann D, Chen J, Chunara R, Testa P, Nov O. COVID-19 transforms health care though telemedicine: evidence from the field. J Am Med Inform Assoc. 2020;27(7):1132-5. doi:10.1093/jamia/ocaa072.
22. Akalın B. Sağlık bilgi sistemleri. In: Gökhan A. editor. A’dan Z’ye sağlik yönetiminde temel kavramlar. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2021.
23. Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi. Online tıbbi bilirkişilik hizmeti başlamıştır [Internet]. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi; 2025 [cited 2025 May 05]. Available from: https://hastane.deu.edu.tr/index.php/kurumsal.html?id=5723
24. Pendik Devlet Hastanesi. Uzaktan Sağlık Hizmeti [Internet]. İstanbul: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü; 2025 [cited 2025 May 08]. Available from: https://pendikdh.saglik.gov.tr/TR-1193409/remote-health-services.html
25. Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi.Uzaktan Hasta Değerlendirme [Internet]. Elazığ: Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü; 2026 [cited 2026 May 12]. Available from: https://elazigsehir.saglik.gov.tr/TR-1128909/uzaktan-hasta-degerlendirme.html
26. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Uzaktan Sağlık Sistemleri [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2025 [cited 2025 May 08]. Available from: https://yenimahalleeah.saglik.gov.tr/TR-1054351/uzaktan-saglik-sistemi.html
27. Ankara Osmanlı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi. Uzaktan sağlık hizmeti [Internet]. Ankara: Ankara İl Sağlık Müdürlüğü; 2026 [cited 2026 May 12]. Available from: https://ankaraosmanliadsh.saglik.gov.tr/TR-1169407/uzaktan-saglik-hizmeti.html
28. Borda M, Grischchenko N, Kowalczyk-Rolczynzka. Patient readiness for remote healthcare services in the context of the COVID-19 pandemic: evidence from Europen countries. Front Public Health. 2022;15(10):846641. doi:10.3389/fpubh.2022.846641.
29. Wang Y, Yang j, Ma H, Dong X, Xie G, Ye S, Du J. Application of telemedicine in the COVID-19 epidemic: an analysis of Gansu province in China. Plos One. 2021;16(8):e0249872. doi:10.1371/journal.pone.0249872.
30. Marshall C, Guiterrez S, Hecht H, Logan R, Kerns J, Diamond Smith N. Quality of prenatal and postpartum telehealth visits during COVID-19 and preferences for future care. AJOG Glob Rep. 2023;3(1):100139. doi:10.1016/j.xagr.2022100139.
31. Watanebe J, Teraura H, Nakamura A, Kotani K. Telemental health in rural areas: a systematic review. J Rural Med. 2023;18(2):50-4. doi:10.2185/jrm.2022-059.
32. Hayoun Y, Gannot I, Helathcare delivery in the arctic- telehealth prospects. Int J Circumpolar Health. 2025;84(1):2438429. doi:10.1080/22423982.2024.2438429.
33. Sri-Ganeshan M, Cameron PA, O’Reilly GM, Mitra B, Smith V. Evaluating the utility of telehealth in emergency medicine. Emerg Med Australas. 2022;34(6):1021-4. doi:10.1111/1742-6723.14081.
34. Soner G, Aydın Avcı İ. Engellilere yönelik uzaktan sağlık bakım uygulamaları. In: Kitis Y, editor. Sağlık bakımının sürekliliğini sağlamada uzaktan bakım hizmetleri ve teknolojik olanaklar. 1st ed. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2023. p. 51-6.
35. Gerçeker K, Erdem R. Türkiye’de uzaktan sağlık hizmetleri ve uzaktan muayene. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2024;6(2):143-66. izlik no:JA68MN38ER.
36. Tekin N. Uzaktan sağlık hizmetlerinde hekim deneyimlerinde mesleki unvan farklılıkları. Int J Appl Econ Financ Stud. 2023;8(1):145-58.
37. Güngör C, Koç A. Hemşirelerin uzaktan sağlık hizmetlerinin (Tele-Tıp) kullanımına yönelik tutum ve görüşleri. Türk Hemşireler Derneği Dergisi. 2025;6(1):56-74. doi:10.70479/thdd.1640733.
38. Baştürk F, Tokat A O, Öztürk O, Işıkay L, Kader Ç. Bozok Üniversitesi hastanesinde uzaktan sağlık hizmetleri; örnek uygulamaların ve uygulama potansiyellerinin değerlendirilmesi. In: 3. Uluslararası Lisansüstü Çalışmalar Kongresi-IGSCONG’23; 2023 June 14-17; Balıkesir: IGSCONG; 2023. p. 1112-3.
39. Ertaş H, Avdan M, Kırlı G, Tanış YE, Sağlam Ş. Sosyo-domografik değişkenlerin uzaktan sağlık hizmeteri kullanımı ve sağlık sistemlerine güvensizlik üzerindeki etkisi. Gümüşhane Üniv Sağlık Bilim Derg. 2025;14(3):1008-19. doi:10.37989/gumussagbil.1507207.
40. TÜİK Veri Portalı. Haber bülteni: adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları, 2024 [Internet]. Ankara: T.C. İçişleri Bakanlığı; 2025 [cited 2025 May 20]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2024-53783
41. Yazıcıoğlu Y, Erdoğan S. SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık; 2004.
42. Yücel M. Uzaktan sağlık hizmetlerinin kullanılmasına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. [master’s thesis]. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi; 2023.
43. Özkan S, Salık Asar A. Cerrahi hemşireliğinde telesağlık uygulamaları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2022;38(1):43-8. doi:10.53490/egehemsire.777580.
44. Eberly L, Kallan M, Julien H, Haynes N, Khatana S, Nathan A, et al. Patient characteristics associated with telemedicine access for primary and specialty ambulatory care during the COVID-19 pandemic. JAMA Netw Open. 2020;3(12):e2031640. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.31640.
45. Kılıç, T. E-sağlık iyi uygulama örneği: Hollanda. Gümüşhane Üniv Sağlık Bilim Derg. 2017:6(3):203-17. izlik no:JA57SR96AG.
46. Şahbaz B, Topbaş M, Özen N, Beyhun N, Dabağ Y, Yıldız S, et al. Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi polkiliniklerine başvuran kişilerin telesağlık hizmetlerini kullanma durumu ve etkileyen faktörerin değerlendirilmesi. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi. 2025;5(1):1-14. izlik no:JA77PY73KD.
47. Varsi C, Ekstedt M, Gammon D, Ruland C. Using the Consolidated Framework for Implementation Research to identify barriers and facilitators for the implementation of an internet-based patient-provider communication service in five settings: a qualitative study. J Med Internet Res. 2015;17(11):e262. doi:10.2196/jmir.5091.
48. Kontos E, Blake K, Chou W, Prestin A. Predictors of e-health usage: Insights on the digital divide from the health Information national trends survey 2012. J Med Internet Res. 2014;16(7):e172. doi:10.2196/jmir.3117.
49. Doğanyiğit PB, Keçeligil HT. Tıp öğrencileri arasında teletıp kullanımında e-sağlık okuryazarlığının rolü. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2024;18(1):56-63. doi:10.21763/tjfmpc.1331049.