Research Article

Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi

Number: 11 March 31, 2026
EN TR

Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi

Abstract

Bu çalışma, COVID-19 pandemisinin akademisyenlerin beslenme alışkanlıkları ve stres düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırma, Aralık 2021 - Ocak 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada yaş ortalaması 37.43 ± 7.54 olan 145 erkek ve 71 kadın olmak üzere toplam 216 akademisyen yer almıştır. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, "Koronavirüs Salgınının Beslenme Alışkanlıklarına Etkisine İlişkin Görüş Ölçeği" ve "Algılanan Stres Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Ki-kare testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.

Bulgular, pandemi sürecinde kadınların erkeklere oranla daha fazla öğün sayısını artırdığını ve daha yüksek stres düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Erkekler ise daha fazla paket-servis kullandıklarını belirtmiştir. Salgın sürecinde paket-servisi erkekler ile 34 yaş ve altındakiler anlamlı ölçüde daha fazla kullandığını belirtmiştir. Salgında kadınlar erkeklere göre anlamlı ölçüde daha çok öğün sayısı arttırdığını belirtmiştir. Algılanan stres ölçeği (ASÖ) puanı kadınlarda (28.39 ± 6.94) erkeklere göre (24.64 ± 6.37) daha yüksektir (p<0.001). Bekârlar, araştırma görevlileri ve geliri giderine eşit olan bireylerde stres düzeyleri anlamlı düzeyde daha fazladır. Stres puanları, beslenme alışkanlıklarının bozulduğunu belirten, vücut ağırlığı artan, daha fazla paket servis kullanan bireylerde anlamlı şekilde yüksektir (p<0.05). Ayrıca 4 öğün tüketen bireylerin stres puanı, 3 öğün tüketenlere göre daha yüksektir.

COVID-19 sürecinde özellikle duygusal yeme, fiziksel aktivite azlığı ve ekonomik kaygılar, beslenme bozukluklarına ve stres artışına ilişkili bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları, stresin beslenme davranışları üzerindeki etkisine yönelik farkındalığın artırılması ve bireylere sağlıklı baş etme stratejileri kazandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. 

Keywords

References

  1. 1. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye Beslenme Rehberi 2022 (TÜBER). Ankara: Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Yayınları.
  2. 2. Baysal, A. (2021). Beslenme (17. baskı). Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık.
  3. 3. Günay, U. (2018). Toplum Beslenmesi (2. baskı). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yayınları.
  4. 4. Ersoy, G. ve Buyrukçu, Y. (2020). Beslenme ve Kültür. Ankara: Gazi Kitabevi.
  5. 5. Yılmaz, M. S. (2023). Gıda ürünlerinin işlenme seviyelerine göre sınıflandırılması: NOVA sistemi ve ultra işlenmiş gıdaların insan sağlığı üzerine etkileri. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 4(2), 270–287. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1321366
  6. 6. Küşümler, A. S. ve Özgün, D. (2020). Gıda katkı maddelerinin sağlık üzerine etkileri. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 2(1), 22–26.
  7. 7. Yıldırım, H. (2021). Ruhsal sağlığı bozuk olan hastalarda beslenme. Türkiye Klinikleri Public Health Nursing–Special Topics, 7(3), 77–81.
  8. 8. Acar Tek, N. ve Koçak, T. (2020). Koronavirüsle (COVID-19) mücadelede beslenmenin bağışıklık sisteminin desteklenmesindeki rolü. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı), 18–45.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nutritional Science

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 31, 2026

Submission Date

February 26, 2026

Acceptance Date

March 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 11

APA
Ekin, Ö., & Aksoy Kendilci, E. (2026). Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11, 1-14. https://izlik.org/JA23CH42ZY
AMA
1.Ekin Ö, Aksoy Kendilci E. Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi. Journal of Health Sciences. 2026;(11):1-14. https://izlik.org/JA23CH42ZY
Chicago
Ekin, Ömer, and Esma Aksoy Kendilci. 2026. “Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları Ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, nos. 11: 1-14. https://izlik.org/JA23CH42ZY.
EndNote
Ekin Ö, Aksoy Kendilci E (March 1, 2026) Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 11 1–14.
IEEE
[1]Ö. Ekin and E. Aksoy Kendilci, “Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi”, Journal of Health Sciences, no. 11, pp. 1–14, Mar. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA23CH42ZY
ISNAD
Ekin, Ömer - Aksoy Kendilci, Esma. “Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları Ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 11 (March 1, 2026): 1-14. https://izlik.org/JA23CH42ZY.
JAMA
1.Ekin Ö, Aksoy Kendilci E. Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi. Journal of Health Sciences. 2026;:1–14.
MLA
Ekin, Ömer, and Esma Aksoy Kendilci. “Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları Ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, no. 11, Mar. 2026, pp. 1-14, https://izlik.org/JA23CH42ZY.
Vancouver
1.Ömer Ekin, Esma Aksoy Kendilci. Küresel Salgınların Akademisyenlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Stres Düzeyleri Üzerine Etkileri: COVID-19 Deneyimi. Journal of Health Sciences [Internet]. 2026 Mar. 1;(11):1-14. Available from: https://izlik.org/JA23CH42ZY