Araştırma Makalesi

NÖROŞEHİR ve NÖROURBANİZM KAVRAMININ ŞEHİR COĞRAFYASI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayı: 4 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

NÖROŞEHİR ve NÖROURBANİZM KAVRAMININ ŞEHİR COĞRAFYASI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada şehir coğrafyasının postmodern araştırmalarına konu olabilecek “nöroşehir” ve “nöroşehircilik” (nörourbanizm) kavramları ele alınmıştır. Her ne kadar bu kavramlar başlangıçta sinir sistemini inceleyen disiplinlerarası bir alan olan nörobilim ve sağlık bilimleri bağlamında ortaya çıkmış olsa da, kısa sürede şehir ve bölge planlama, psikoloji gibi çeşitli disiplinlerde de araştırma konusu haline gelmiştir. Kavramların “şehir” olgusunu içermesi, şehir coğrafyası açısından da önem arz etmektedir. Araştırmanın amacı, şehir coğrafyası literatüründe henüz yer almayan “nöroşehir” ve “nöroşehircilik” kavramlarının değerlendirilmesine yönelik mevcut eksikliği gidermektir. Bu amaçla, alan yazın taraması yöntemi kullanılarak ilgili çalışmalar incelenmiş, analiz edilmiş ve yeniden yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulardan biri, yerli literatürde mimarlık ve şehir planlaması alanında çevresel nörobilim konusunun ele alındığı bir blog yazısıdır. Bir diğer bulgu ise nöroşehircilik yaklaşımının iktisadi ve idari bilimler kapsamında değerlendirildiğine ilişkindir. Yabancı literatürde ise nöroşirürji (beyin cerrahisi), şehir ve bölge planlama, psikoloji, mimarlık ile iktisadi ve idari bilimler gibi çeşitli alanlarda çok sayıda çalışma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, henüz yeni bir kavram olan “nöroşehir” ve “nöroşehircilik”, şehir coğrafyasında araştırılması gereken potansiyel konular olarak öne çıkmaktadır. Bu kavramların, şehir coğrafyası araştırmalarında ve mekânsal analizlerde hem nicel hem de nitel yöntemlerle incelenebilecek, karma yöntem kullanımına uygun esnek çalışma alanları sunduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırma bilimsel yayın üretimi etik kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Açıkbeyin (2023, 5 Ekim). Çevresel nörobilim ışığında mimarlık ve şehir planlaması. https://www.acikbeyin.com/cevresel-norobilim-isiginda-mimarlik-ve-sehir-planlamasi/
  2. Adli, M., Berger, M., Brakemeier, E.-L., Engel, L., Fingerhut, J., Gomez-Carrillo, A., Hehl, R., Heinz, A., H, J.M., Mehran, N., Tolaas, S., Walter, H., Weiland, U. & Stollmann, J. (2017). Neurourbanism: towards a new discipline. The Lancet Psychiatry, 4(3), 183–185. doi:https://doi.org/10.1016/s2215-0366(16)30371-6.
  3. Akdağ, H. & Aydın, F. (2019). Kastamonu şehrinde araziden yararlanmadaki zamansal değişimin coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama yöntemleri ile incelenmesi. Jass Studies- The Journal of Academic Social Science Studies, 76, 13-31.
  4. Aliağaoğlu, A. & Uzun, A. (2011). Şehirsel toponimi (hodonimi): Türkiye için bir tipoloji denemesi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 9(2), 123-133.
  5. Archer, D. (2012, 12 Nisan). Stepping Back in Time: Help for Alzheimer’s. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/reading-between-the-headlines/201204/stepping-back-in-time-help-alzheimers
  6. Arı, Y. (2003). Coğrafyanın dört geleneği. Ege coğrafya dergisi, 12, 119-125.
  7. Asunakutlu, T. & Aydoğan, T. (2022). Yeni bir kavram olarak nöroyönetim: Yönetim ve organizasyon yazınındaki nörobilimsel çalışmalar üzerine bibliyometrik bir analiz. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(2), 428-448
  8. Atıl, A., Gülgün, B. & Yörük, İ. (2005). Sürdürülebilir kentler ve peyzaj mimarlığı. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 42(2), 215-226.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beşeri Coğrafyada Kent

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

23 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Çetinkaya, S. (2025). NÖROŞEHİR ve NÖROURBANİZM KAVRAMININ ŞEHİR COĞRAFYASI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. Sosyal Aktörler ve Deneyimler Dergisi, 4, 58-75. https://izlik.org/JA84PR52PB

Creative Commons

Bu derginin içeriği https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ altında lisanslanmıştır.

Content of this journal is licensed under https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

33879