Hasta güvenliği literatürünün bibliyometrik analizi: Türkçe tez ve makaleler örneği

Öz

OzetBibliyometrik analiz, belirli konularda yazılan bilimsel çalışmaların özelliklerini ve atıf durumunu inceleyen niceliksel bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de hasta güvenliği konusunda yazılan tez ve makalelerin bibliyometrik yöntemle incelenmesidir. Bu amaçla Ulusal Tez Merkezi’nden ulaşılabilen 42 tez ve ULAKBİM ve Google Scholar veri tabanından ulaşılan 30 makale bibliyometrik açıdan incelenmiştir. Her iki bilimsel çalışma türünde de en çok “kültür” ve “tıbbi hata” konuları çalışılmıştır. Tezlerin ortalama atıf sayısı 122,9 iken makalelerde bu sayı 26,2’dir. Tezlerde yer alan toplam 5165 atfın % 47,4’ü dergilere, % 15,2’si kitaplara, % 15,5’i elektronik yayınlara, % 6,8’i tezlere ve % 14,8’i diğer yayınlara (gazete, eğitim, kongre vb.) yapılmıştır. Makalelerde ise 818 atfın % 60,2’si dergilere, % 12,4’ü kitaplara, % 11,2’si elektronik yayınlara, % 7’si kongrelere, % 8,9’u ise diğer yayınlara (gazete, eğitim, tez vb.) yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bibliyometrik Analiz, Hasta Güvenliği, Hasta Güvenliği Kültürü

Bibliometric analysis of patient safety literature example of thesis and articles in Turkish

Öz

AbstractBibliometric analysis is a quantitative method that explores the properties and citation of scientific works written on specific topics. The aim of this study is to examine the thesis and articles about patient safety in Turkey with bibliometric method. For this purpose, 42 theses that can be reached from the National Thesis Center and 30 articles from the ULAKBİM and Google Scholar databases have been examined from a bibliometric point of view. In both types of scientific studies, "culture" and "medical errors" were mostly studied. The average number of citations for theses is 122.9, while for articles this number is 26.2. In the theses, 51,65% of the total 51,657 articles were published in journals, 15,2% in books, 15,5% in electronic publications, 6,8% in theses and 14,8% in other publications (newspapers, education, congress, etc.). In the case of the articles, 60,2% of the 818 citations were made to the journals, 12,4% to books, 11,2% to electronic publications, 7% to congresses and 8,9% to other publications (newspaper, education, thesis, etc.).

Anahtar Kelimeler

• Bibliometric Analysis, Patient Safety, Patient Safety Culture

Kaynakça

1. Akman, Balçık. (2010). Hasta Güvenliği Kültürü ve Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Hasta Güvenliği Kültürü İle İlgili Algılarını Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hastane ve Sağlık Kuruluşlarında Yönetim Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul
2. Berwick, D. M., Calkins, D. R., McCannon, C. J., & Hackbarth, A. D. (2006). The 100 000 lives campaign: setting a goal and a deadline for improving health care quality. Jama, 295(3), 324-327.
3. Bonadonna, R. C., Borghi, C., Consoli, A., & Volpe, M. (2016). Novel antidiabetic drugs and cardiovascular risk: Primum non nocere. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 26(9), 759-766.
4. Brown, Aaron, and David A. Patterson. (2001) .”To err is human.” Proceedings of the First Workshop on evaluating and architecting system dependability (EASY’01).
5. Clark, Geoff. (2002). “Organisational culture and safety: an interdependent relationship.” Australian Health Review 25.6 181-189.
6. Çetinkaya Bozkurt, Ö. ve Çetin, A., (2016), Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi’nin Bibliyometrik Analizi, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 11 (2), 229-263.
7. Dilmen, B. (2016). Hemşirelik Öğrencileri Ve Hemşirelerin Hasta Güvenliği Kültürü Algılamalarının Değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
8. Donaldson, Molla S., Janet M. Corrigan, and Linda T. Kohn, eds. (2000) .To err is human: building a safer health system. Vol. 6. National Academies Press

9. Güven, M. (2014). Hasta Güvenliği Ve Tıbbi Hatalar Antalya Atatürk Devlet Hastanesi’nde Çalışan Hemşirelerin Hasta Güvenliği İhlali Ve Tıbbi Hata Tanıklıkları. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
10. Korkmazer, F., Yıldız, A. ve Ekingen, E., (2016), Sağlık Personeli Hasta Güvenliği Kültürü Algılarının Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma, Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (2), 141-154.
11. Masterson, C., Pfaff, B. L., Dettmering, C., & Fleis, J. (2016). Creating a Sustainable Culture of Safety Related to Hand Hygiene in an Integrated Health System. American Journal of Infection Control, 44(6), S8.
12. Mielke, Martin. (2010). “Prevention and control of nosocomial infections and resistance to antibiotics in Europe–Primum non-nocere: elements of successful prevention and control of healthcare-associated infections.” International Journal of Medical Microbiology 300.6 (346-350).
13. O V A L I , F a h r i . ( 2 0 1 0 ) . “ H a s t a G ü v e n l i ğ i Yaklaşımları.” Performans ve KaliteDergisi : 33.
14. Polk Jr, Hiram C., et al. (2006). “Quality and safety in surgical care.” Annals of surgery243.4 439.
15. Runciman, W., Hibbert, P., Thomson, R., Van Der Schaaf, T., Sherman, H., & Lewalle, P. (2009). Towards an International Classification for Patient Safety: key concepts and terms. International journal for quality in health care, 21(1), 18-26.
16. Saraç, A. (2009). Trabzon İl Merkezinde Birinci Basamakta Çalışan Sağlık Personelinin Hasta Hakları, Hasta Güvenliği Ve Kendi Hakları Hakkındaki Bilgi Ve Tutumları. Yüksek Lisans Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
17. Saray Kılıç, H. (2009). Bir Eğitim Ve Araştırma Hastanesinde Çalışan Hemşire Ve Doktorların Hasta Güvenliği Hakkındaki Bilgileri Ve Tıbbi Hataların Bildirilmesi Hakkındaki Görüşleri. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Smith, Cedric M. (2005).”Origin and uses of primum non nocere—above all, do no harm .” The Journal of Clinical Pharmacology 45.4: 371-377.
19. Tam, Vincent C., et al. (2005). “Frequency, type and clinical importance of medication history errors at admission to hospital: a systematic review.” Canadian Medical Association Journal 173.5 510-515.
20. Temizkan, S. P., Dönüş, Ç. ve Özdemir, C., (2015), Sağlık Turizmi Konusunda Yayınlanan Makalelerin Bibliyometrik Profili, International Journal of Human Sciences, 12 (2), 394-415.