Review

Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi

Volume: 9 Number: 3 December 31, 2024
TR EN

Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi

Abstract

Vücutta egzersizin tipine, şiddetine ve süresine bağlı olarak belirli fizyolojik değişiklikler olmaktadır. Düzenli yapılan egzersizle birlikte yağ doku ve iskelet kası başta olmak üzere vücutta birçok dokuda adaptasyonlar olduğu ve bunun sonucunda sporcuların dayanıklılık kapasitesinin ve spor performansının arttığı bilinmektedir. Egzersizle birlikte yağ dokuda bazı farklılaşmalar olmaktadır. Beyaz yağ dokuda meydana gelen mitokondri sayısında ve aktivitesinde artışla gözlenen kahverengileşmeyle birlikte toplam kahverengi yağ dokusunun artışı spor performansını olumlu etkileyebilmektedir. Egzersiz; enerji üretimini ve oksijen kullanma kapasitesini de artırmaktadır. Artan mitokondriyal aktiviteyle birlikte oksidatif streste artış gözlenebilmektedir. Oksidatif stres etkisiyle oluşan serbest radikallerin artışını önlemek ve oluşan serbest radikalleri etkisiz hale getirebilmek için vücutta antioksidan savunma sistemi devreye girmektedir. Genellikle tek bir akut egzersize karşı oluşturulan adaptif cevap sınırlıdır ve genellikle oksidatif hasarla sonuçlanır. Egzersiz düzenli olarak yapıldığında ise vücutta oksidatif stresi azaltmak için bazı adaptasyonların geliştiği gözlenmektedir. Kronik yapılan egzersizlerde süreç çift yönlüdür. Öncelikle serbest radikal oluşumu ve bunun sonucunda oksidatif stres gözlenir. Bunun ardından egzersiz nedeniyle oluşan oksidatif stresin negatif etkilerini minimuma indirmek için vücudun antioksidan savunma sistemi devreye girer. Ayrıca son yıllarda mitokondriyal stresin kısa vadeli metabolik faydalar sağlayabileceği, artan stres direncinde ve yaşam süresinde uzun vadeli faydalar sağlayan bir hormetik yanıtı da tetikleyebileceği düşünülmektedir. Mitohormesis olarak adlandırılan bu yanıt canlının maruz kaldığı stres faktörlerine karşı korumayı artırarak adaptasyon sağlamasına yardımcı olmaktadır. Bu derlemenin amacı egzersizin kahverengi yağ dokusu, mitokondriyal fonksiyon, oksidatif stres, buna bağlı olarak gelişen mitohormesis ile ilişkili yolakları göstermektir.

Keywords

Supporting Institution

Bulunmamaktadır

References

  1. Akimoto, T., Pohnert, S. C., Li, P., Zhang, M., Gumbs, C., Rosenberg, P. B., Yan, Z. (2005). Exercise stimulates Pgc-1α transcription in skeletal muscle through activation of the p38 MAPK pathway. Journal of Biological Chemistry, 280(20), 19587-19593.
  2. Bartelt, A., & Heeren, J. (2014). Adipose tissue browning and metabolic health. Nature Reviews Endocrinology, 10(1), 24-36.
  3. Bloomer, R. J., & Goldfarb, A. H. (2004). Anaerobic exercise and oxidative stress: a review. Canadian journal of applied physiology, 29(3), 245-263.
  4. Boström, P., Wu, J., Jedrychowski, M. P., Korde, A., Ye, L., Lo, J. C., Long, J. Z. (2012). A PGC1-α-dependent myokine that drives brown-fat-like development of white fat and thermogenesis. Nature, 481(7382), 463-468.
  5. Boveris, A., & Navarro, A. (2008). Systemic and mitochondrial adaptive responses to moderate exercise in rodents. Free Radical Biology and Medicine, 44(2), 224-229.
  6. Calabrese, E. J. (2015). Hormesis: principles and applications. Homeopathy, 104(02), 69-82.
  7. Cantó, C., Jiang, L. Q., Deshmukh, A. S., Mataki, C., Coste, A., Lagouge, M., Auwerx, J. (2010). Interdependence of AMPK and SIRT1 for metabolic adaptation to fasting and exercise in skeletal muscle. Cell metabolism, 11(3), 213-219.
  8. Cheng, C.-F., Ku, H.-C., & Lin, H. (2018). PGC-1α as a pivotal factor in lipid and metabolic regulation. International journal of molecular sciences, 19(11), 3447.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nutrition and Dietetics

Journal Section

Review

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

March 4, 2022

Acceptance Date

January 19, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 3

APA
Arslanoğlu Badem, E., & Dikmen, D. (2024). Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. Health Academy Kastamonu, 9(3), 506-519. https://doi.org/10.25279/sak.1082615
AMA
1.Arslanoğlu Badem E, Dikmen D. Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. HAK. 2024;9(3):506-519. doi:10.25279/sak.1082615
Chicago
Arslanoğlu Badem, Ebru, and Derya Dikmen. 2024. “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis Ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”. Health Academy Kastamonu 9 (3): 506-19. https://doi.org/10.25279/sak.1082615.
EndNote
Arslanoğlu Badem E, Dikmen D (December 1, 2024) Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. Health Academy Kastamonu 9 3 506–519.
IEEE
[1]E. Arslanoğlu Badem and D. Dikmen, “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”, HAK, vol. 9, no. 3, pp. 506–519, Dec. 2024, doi: 10.25279/sak.1082615.
ISNAD
Arslanoğlu Badem, Ebru - Dikmen, Derya. “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis Ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”. Health Academy Kastamonu 9/3 (December 1, 2024): 506-519. https://doi.org/10.25279/sak.1082615.
JAMA
1.Arslanoğlu Badem E, Dikmen D. Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. HAK. 2024;9:506–519.
MLA
Arslanoğlu Badem, Ebru, and Derya Dikmen. “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis Ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”. Health Academy Kastamonu, vol. 9, no. 3, Dec. 2024, pp. 506-19, doi:10.25279/sak.1082615.
Vancouver
1.Ebru Arslanoğlu Badem, Derya Dikmen. Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. HAK. 2024 Dec. 1;9(3):506-19. doi:10.25279/sak.1082615

Health Academy Kastamonu is included in the class of 1-b journals (journals scanned in international indexes other than SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI) according to UAK associate professorship criteria. HEALTH ACADEMY KASTAMONU Journal cover is registered by the Turkish Patent Institute.