Review

Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu

Volume: 9 Number: 3 December 31, 2024
TR EN

Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu

Abstract

Çölyak hastalığı buğday, çavdar ve arpada bulunan glüten alımının neden olduğu otoimmün bir hastalıktır. Çocukların yaklaşık %1’ini etkiler, ancak vakaların %90’ının teşhis edilmediği kabul edilir. Klinik olarak diyare, şişkinlik, kilo kaybı ve karın ağrısı gibi gastrointestinal belirtileri bulunmaktadır. Aynı zamanda mine defektleri, dişlerde sürme gecikmeleri, tekrarlayan aftöz ülserler gibi ağız belirtileri bulunmaktadır. Diş hekimleri rutin muayene ve diş tedavisi sırasında özellikle klinik semptom göstermeyen sistemik hastalığı olan çocuklarda çölyak hastalığının erken tanısında yönlendirme yapabilir. Erken tanı ile hastalığın tedavisine yönelik glütensiz diyete başlanması semptomların giderilmesine, bağırsak mukozasının iyileşmesine ve uzun dönemde gelişebilecek komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur. Bu derleme çölyak hastalığının tanısı, klinik bulguları ve ağız bulguları konusunda literatürdeki bilgileri değerlendirmektedir. Diş hekimleri özellikle çocuk hastalarda çölyak hastalığının ağız bulgularını detaylı bir şekilde sorgulayıp hastayı uygun hekime yönlendirerek erken teşhis ve tedavinin başlatılmasında önemli rol oynamaktadır. Çölyak hastalığı olan çocuklarda çoklu organ bozukluğu gelişebileceği için pediatristler, gastroenterologlar ve diş hekimleri arasındaki iş birliğine dayalı çalışma önemlidir.

Keywords

References

  1. Acar, S., Yetkıner, A. A., Ersın, N., Oncag, O., Aydogdu, S., & Arıkan, C. (2012). Oral findings and salivary parameters in children with celiac disease: a preliminary study. Medical Principles and Practice, 21(2), 129-133.
  2. Aguirre, J. M., Rodriguez, R., Oribe, D., & Vitoria, J. C. (1997). Dental enamel defects in celiac patients. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology, 84(6), 646-650.
  3. Alamoudi, N.M., Alsadat, F.A., El-Housseiny, A.A., Felemban, O.M., Al Tuwirqi, A.A., Mosli, R.H., Saadah, O.I. (2020). Dental maturity in children with celiac disease: A case-control study. BMC Oral Health. 201, 311.
  4. Aydemir S, Solak Tekin N, Aktunç E, Numanoǧlu G, Üstündaǧ Y. Celiac disease in patients having recurrent aphthous stomatitis. Turkish J Gastroenterol. 2004;15(3):192-195.
  5. Baccaglini, L., Lalla, R. V., Bruce, A. J., Sartori‐Valinotti, J. C., Latortue, M. C., Carrozzo, M., & Rogers III, R. S. (2011). Urban legends: recurrent aphthous stomatitis. Oral Diseases, 17(8), 755-770.
  6. Barros IO, Mestrinho HD, Pratesi R, Gandolfi L, Medeiros OS, Acevedo AC. (2004). Dental alterations in celiac children: a review of literature and case report. Rev Reg Aracatuba Assoc Paul Cir Dent. 58, 140-143.
  7. Barton, S. H., Kelly, D. G., & Murray, J. A. (2007). Nutritional deficiencies in celiac disease. Gastroenterology Clinics of North America, 36(1), 93-108.
  8. Bascuñán, K.A., Vespa, M.C., Araya, M. (2017). Celiac disease: understanding the gluten-free diet. European Journal of Nutrition. 56(2), 449–459.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Paedodontics

Journal Section

Review

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

July 3, 2023

Acceptance Date

September 18, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 3

APA
Bektaş, Ö. (2024). Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. Health Academy Kastamonu, 9(3), 520-531. https://doi.org/10.25279/sak.1313004
AMA
1.Bektaş Ö. Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. HAK. 2024;9(3):520-531. doi:10.25279/sak.1313004
Chicago
Bektaş, Özge. 2024. “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız Ve Diş Sağlığı Durumu”. Health Academy Kastamonu 9 (3): 520-31. https://doi.org/10.25279/sak.1313004.
EndNote
Bektaş Ö (December 1, 2024) Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. Health Academy Kastamonu 9 3 520–531.
IEEE
[1]Ö. Bektaş, “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu”, HAK, vol. 9, no. 3, pp. 520–531, Dec. 2024, doi: 10.25279/sak.1313004.
ISNAD
Bektaş, Özge. “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız Ve Diş Sağlığı Durumu”. Health Academy Kastamonu 9/3 (December 1, 2024): 520-531. https://doi.org/10.25279/sak.1313004.
JAMA
1.Bektaş Ö. Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. HAK. 2024;9:520–531.
MLA
Bektaş, Özge. “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız Ve Diş Sağlığı Durumu”. Health Academy Kastamonu, vol. 9, no. 3, Dec. 2024, pp. 520-31, doi:10.25279/sak.1313004.
Vancouver
1.Özge Bektaş. Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. HAK. 2024 Dec. 1;9(3):520-31. doi:10.25279/sak.1313004

Health Academy Kastamonu is included in the class of 1-b journals (journals scanned in international indexes other than SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI) according to UAK associate professorship criteria. HEALTH ACADEMY KASTAMONU Journal cover is registered by the Turkish Patent Institute.