Clinical Research

Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma

Volume: 11 Number: 2 August 31, 2026
EN TR

Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Çalışmamızın amacı yetersiz fiziksel aktivite düzeyine sahip sağlıklı genç kadınlarda jacobson progresif kas gevşeme tekniğinin stres düzeyi ve uyku kalitesi üzerine etkisini araştırmaktı. Yöntem: Çalışma 18-30 yaş aralığında fiziksel aktivite düzeyi yetersiz sağlıklı kadınlar üzerinde yapıldı. Çalışmaya katılmayı kabul eden kadınlar randomize edilerek çalışma (n=22) ve kontrol (n=20) gruplarına ayrıldı. Çalışma grubuna her seans 1’er saat olmak üzere 4 hafta süresince toplam 12 seans Jacobson Progresif Gevşeme Tekniği (PGT) uygulandı. Egzersiz seansları; online bir toplantı platformu olan Zoom uygulaması üzerinden gerçekleştirildi. Tedavi öncesi ve sonrası değerlendirmede Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) kullanıldı. Sonuçlar: Gruplar sosyodemografik özellikler açısından homojen dağılıma sahipti. Jacobson PGT öncesi ve sonrası grup içi analizler incelendiğinde; çalışma grubunda, PUKİ ve ASÖ skorunda anlamlı düşüş görüldü (p=0,001, p=0,006). Jacobson PGT sonrasında, PUKİ skoru gruplar arasında çalışma grubu lehine anlamlı fark gösterdi (p=0,012). Jacobson PGT sonrasında ASÖ skoru çalışma grubunda azalmasına rağmen, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermedi (0,977). Tartışma: Jacobson PGT yetersiz fiziksel aktivite düzeyine sahip sağlıklı kadınlarda uyku kalitesini arttırma ve algılanan stres düzeyini azaltma için etkili bulundu. İndirekt etkisi ile fiziksel aktivite düzeyinde bir miktar artış sağladığı ve günlük tüketilen enerji miktarını arttırdığı sonucuna varıldı.

Keywords

References

  1. Ainsworth, B. E., Haskell, W. L., Whitt, M. C., Irwin, M. L., Swartz, A. M., Strath, S. J., O'Brien, W. L., Bassett, D. R., Schmitz, K. H., Emplaincourt, P. O., Jacobs, D. R., Jr., & Leon, A. S. (2000). Compendium of physical activities: An update of activity codes and MET intensities. Medicine & Science in Sports & Exercise, 32(9 Suppl.), S498–S504. https://doi.org/10.1097/00005768-200009001-00009
  2. Avianti, N., Desmaniarti, Z., & Rumahorbo, H. (2016). Progressive muscle relaxation effectiveness of the blood sugar patients with type 2 diabetes. Open Journal of Nursing, 6(3), 248–254. https://doi.org/10.4236/ojn.2016.63025
  3. Baird, C. L., & Sands, L. (2004). A pilot study of the effectiveness of guided imagery with progressive muscle relaxation to reduce chronic pain and mobility difficulties of osteoarthritis. Pain Management Nursing, 5(3), 97–104. https://doi.org/10.1016/j.pmn.2004.01.003
  4. Bayram, N., & Bilgel, N. (2008). The prevalence and socio-demographic correlations of depression, anxiety and stress among a group of university students. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 43(8), 667–672. https://doi.org/10.1007/s00127-008-0345-x
  5. Buysse, D. J., Reynolds, C. F., III, Monk, T. H., Berman, S. R., & Kupfer, D. J. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: A new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Research, 28(2), 193–213. https://doi.org/10.1016/0165-1781(89)90047-4
  6. Cellini, N., Canale, N., Mioni, G., & Costa, S. (2020). Changes in sleep pattern, sense of time and digital media use during COVID-19 lockdown in Italy. Journal of Sleep Research, 29(4), e13074. https://doi.org/10.1111/jsr.13074
  7. Cohen, S., Kamarck, T., & Mermelstein, R. (1983). A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior, 24(4), 385–396. https://doi.org/10.2307/2136404
  8. Çelik Örücü, M., & Demir, A. (2009). Psychometric evaluation of perceived stress scale for Turkish university students. Stress and Health, 25(1), 103–109. https://doi.org/10.1002/smi.1218

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Rehabilitation

Journal Section

Clinical Research

Publication Date

August 31, 2026

Submission Date

April 25, 2024

Acceptance Date

April 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 2

APA
Subaşı, S., Atak Çakır, P., Kutlutürk Yıkılmaz, S., Özbey, D., Kaya, E. N., & Bilici, B. (2026). Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. Health Academy Kastamonu, 11(2), 1-21. https://doi.org/10.25279/sak.1473559
AMA
1.Subaşı S, Atak Çakır P, Kutlutürk Yıkılmaz S, Özbey D, Kaya EN, Bilici B. Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. HAK. 2026;11(2):1-21. doi:10.25279/sak.1473559
Chicago
Subaşı, Selen, Pınar Atak Çakır, Seval Kutlutürk Yıkılmaz, Duygu Özbey, Ebrar Nesibe Kaya, and Busenaz Bilici. 2026. “Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi Ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma”. Health Academy Kastamonu 11 (2): 1-21. https://doi.org/10.25279/sak.1473559.
EndNote
Subaşı S, Atak Çakır P, Kutlutürk Yıkılmaz S, Özbey D, Kaya EN, Bilici B (August 1, 2026) Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. Health Academy Kastamonu 11 2 1–21.
IEEE
[1]S. Subaşı, P. Atak Çakır, S. Kutlutürk Yıkılmaz, D. Özbey, E. N. Kaya, and B. Bilici, “Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma”, HAK, vol. 11, no. 2, pp. 1–21, Aug. 2026, doi: 10.25279/sak.1473559.
ISNAD
Subaşı, Selen - Atak Çakır, Pınar - Kutlutürk Yıkılmaz, Seval - Özbey, Duygu - Kaya, Ebrar Nesibe - Bilici, Busenaz. “Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi Ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma”. Health Academy Kastamonu 11/2 (August 1, 2026): 1-21. https://doi.org/10.25279/sak.1473559.
JAMA
1.Subaşı S, Atak Çakır P, Kutlutürk Yıkılmaz S, Özbey D, Kaya EN, Bilici B. Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. HAK. 2026;11:1–21.
MLA
Subaşı, Selen, et al. “Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi Ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma”. Health Academy Kastamonu, vol. 11, no. 2, Aug. 2026, pp. 1-21, doi:10.25279/sak.1473559.
Vancouver
1.Selen Subaşı, Pınar Atak Çakır, Seval Kutlutürk Yıkılmaz, Duygu Özbey, Ebrar Nesibe Kaya, Busenaz Bilici. Fiziksel Aktivite Düzeyi Yetersiz Sağlıklı Genç Kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme Tekniğinin Algılanan Stres Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. HAK. 2026 Aug. 1;11(2):1-21. doi:10.25279/sak.1473559

Health Academy Kastamonu is included in the class of 1-b journals (journals scanned in international indexes other than SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI) according to UAK associate professorship criteria. HEALTH ACADEMY KASTAMONU Journal cover is registered by the Turkish Patent Institute.