HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN MESLEĞİNE YÖNELİK TUTUMLARI VE İMAJ ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Bu araştırma, öğrencilerin sosyodemografik yapıları çerçevesinde hemşirelik mesleğine yönelik tutumları ve imaj algıları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı olarak planlanan bu çalışma Şubat 2017-Mart 2017 tarihleri arasında bir üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde okuyan 1. Ve 4. Sınıf hemşirelik öğrencilerin katılımı ile yapılmıştır. Veriler öğrenci ve ailelerinin sosyodemografik özelliklerini ve meslek tercihine ilişkin bilgileri içeren “Veri Toplama Formu” “Hemşirelik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği ”,“Hemşirelik Mesleğine Yönelik İmaj Ölçeği ” kullanılarak toplanmıştır. Araştırma kapsamındaki öğrencilerin yaş ortalamasının 20,9217± 2,32935 (18-24) olduğu,  %56,3’ünün 1.sınıfta,   %43,7’sinin 4.sınıfta okuduğu %73,2’sinin “isteyerek”, yaklaşık yarısının (%49,4) iş bulma olanağının fazla olması nedeniyle hemşirelik mesleğini seçtiği saptanmıştır. Hemşirelik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği ve Alt Boyutları değerlendirildiğinde öğrencilerin “hemşirelik mesleğinin özellikleri” alt boyutundan ortalama  (73,440 ± 13,644); puan “hemşirelik mesleğini tercih etme durumu”  alt boyutundan (43,420 ± 7,038); puan “hemşirelik mesleğinin genel durumuna ilişkin tutum” alt boyutundan ortalama (27,910 ± 3,718); puan “ölçek toplam puan ortalamasının  (148,810 ± 21,663); puan olduğu belirlenmiştir. Hemşirelik Mesleğine Yönelik İmaj Ölçeğinin bulguları değerlendirildiğinde  “çalışma koşulları” değerlendiren sorulara verilen cevapların ortalaması  (3,861 ± 1,115); “eğitim” “cinsiyet” “mesleki nitelikler”  “mesleki statü” “dış görünümü” değerlendiren sorulara verilen cevapların ortalaması sırasıyla  (3,588 ± 0,779); (3,053 ± 0,894); (3,815 ± 1,103); (3,498 ± 1,079); (3,652 ± 1,078) olup “Ölçek toplam puan ortalaması (3,578 ± 0,827) olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, hemşirelik mesleğinin özellikleri, hemşirelik mesleğini tercih etme durumu, hemşirelik mesleğinin genel durumuna ilişkin tutum, çalışma koşulları, eğitim, mesleki nitelikler, mesleki statü ve dış görünümden etkilenmektedir. 

Keywords

• Hemşirelik Tutumu,Hemşirelik İmajı

References

1. Referans 1 Al-Omar, B. A. (2004). Knowledge, attitudes and intention of high school students towards the nursing profession in Riyadh city, Saudi Arabia. Saudi Medical Journal 25(2), 150-155.
2. Referans 2 Altuğ-Özsoy, S., Uysal, A., Bayık, A., & Erefe, İ. (1999). Hemşire öğrencilerin mesleğe ilişkin görüşlerinin ileriye dönük incelenmesi. II. Ulusal Hemşirelik Kongresi Bildirileri, Erzurum
3. Referans 3 Andsoy, I.I.,Güngör, T., & Bayburtoğlu, T. (2012). Karabük üniversitesi sağlık yüksek okulu öğrencilerinin hemşireliği tercih etme nedenleri ve mesleğin geleceği ile ilgili görüşleri. Balikesir Sağlik Bil Derg, 1(1), 124-130.
4. Referans 4 Beydağ, K.D., Gündüz, A., & Gök Özer F. (2008). Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin eğitimlerine ve mesleklerine bakış açıları, meslekten beklentileri. Pamukkale Tıp Dergisi, 1(3), 137-142.
5. Referans 5 Bregman, G., & Killen, M. (1999). Adolescents’ and young adults’ reasoning about career choice and the role of parental influence. Journal of Research on Adolescence, 9, 253-275.
6. Referans 6 Bozkır, G., Taşcı, N., Arsak, A., Balgı, Ö., Kaya, E., Güngör, N., Pekmezci, K., İktu F, Kavlu, B., & Çelik, S. (2008) Genel Lise son sınıf ve Sağlık Yüksekokulu’ndaki erkek öğrencilerin hemşireliğe bakışı. Üniversite ve Toplum, 8(1), 54-71.
7. Referans 7 Bölükbaş, N., & Paydaş,M., (2009). Erkek hemşirelerin kendilerinin ve çevrelerinin mesleği algılaması. Hemşirelik Ve Ebelikte Kültürlerarası Yaklaşım Sempozyum Kitabı. 9-11 Nisan, Çanakkale ss:142.
8. Referans 8 Buzlu, S., & Kutlu, Y. (1997). İstanbul Üniversitesi Florence Nigthingale Hemşirelik Yüksekokulu öğrencilerinin hemşireliğe ve mezuniyet sonrasına ilişkin düşünceleri. Uluslararası Katılımlı IV. Ulusal Hemşirelik Eğitimi Sempozyumu Kitabı, Kıbrıs, 10-12 Eylül, s. 64-68.

9. Referans 9 Can, Ş. (2010). Tezsiz yüksek lisans öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24, 13-28.
10. Referans 10 Çelikkalp, Ü., Aydın, A., & Temel, M. (2010). Bir Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü öğrencilerinin aldıkları eğitime ilişkin görüşleri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi,3(2),1422-1429.
11. Referans 11 Çıtak Tunç, G., Akansel, N., & Özdemir,A. (2010). Hemşirelik ve sağlık memurluğu öğrencilerinin meslek seçimlerini etkileyen faktörler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 3(1),24-31.
12. Referans 12 Çoban, İ. G., & Kaşıkçı, M. (2011). Development of the Attitude Scale for Nursing Profession. International Journal of Nursing Practice, 17, 518–524.
13. Referans 13 Emiroğlu, N, (2000). Sağlık personelinin ve toplumun hemşirelik imajı. Hemşirelik Araştırma Dergisi, 1,9-18.
14. Referans 14 Erbil, N., & Yılmaz, A. (2008). Hemşirelik öğrencilerinin meslek seçme kararlarını ve bakış açılarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Hemşirelik Forumu, 2(1), 46-51.
15. Referans 15 Erkal S, Yalçın S (2003). Öğrenciler neden hemşireliği seçer? II. Uluslararası- IX. UlusalHemşirelik Kongresi Bildiri Kitabı, Antalya. s: 637-640.
16. Referans 16 Gul, R. (2008).The ımage of nursing from nurses and non nurses perspectives ın pakıstan fırst ındependent nursing. Journal of Pakıstan, 1(2),1-16.
17. Referans 17 İlhan-Erkal, S., Saba Yalçın, A., & Sancar B., 2012. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin ebelik ve hemşirelik bölümlerini seçme nedenleri, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 73-90.
18. Referans 18 Jasovsky, D. A., (2001), “The Effect Of Occupational Image On The Relationship Between Organizational Citizenship Behavior, Job Satisfaction, And Organizational Commitment Among Hospital Staff Nurses”, Unpublished Doctoral Dissertation, Newark, New Jersey.
19. Referans 19 Jirwe, M., & Rudman, A. (2012). Why choose a career in nursing? Journal of Advanced Nursing, 68(7), 1615-1625. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2012.05991.x
20. Referans 20 Jrasat, M., Samawi, O., & Wilson, C. (2005). Beliefs, attitudes and perceived practice among newly enrolled students at the Jordanian Ministry of Health nursing colleges and institutes in 2003. Education For Health 18(2), 145-156. DOI:10.1080/13576280500148767
21. Referans 22 Kalisch, B.J., Begeny, S. & Neumann, S., (2007). The Image Of The Nurse On The Internet. Nursing Outlook, (55): 182-188. DOI:10.1016/j.outlook.2006.09.002
22. Referans 22 Karadakovan, A. (1996). Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu öğrencilerinin eğitimin başlangıcında ve mezuniyetten önce meslek seçimi beklentileri ve çalışmak istedikleri alanlar ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Türk Hemşireliğinde Yüksek Öğrenimin 40. Yılı Sempozyumu Kitabı, İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi
23. Referans 23 Kavurmacı, M., & Küçükoğlu, S. (2014). Erkekler neden hemşire olmak istiyor? Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 1-5.
24. Referans 24 Kızılcık Özkan, Z., Ünver, S., Avcıbaşı İ.M., semerci R., & Yıldız Fındık Ü. (2017). Bir grup hemşirelik öğrencisinin mesleğe yönelik imaj algısı. Hemşirelikte araştırma geliştirme Dergisi, 19(1), 38-47.
25. Referans 25 Korkmaz, G., & Görgülü, S. (2010). Hemşirelerin, meslek ölçütleri bağlamında hemşireliğe ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 17(1), 1-17.
26. Referans 26 Koushali, A.N., Hajiamini, Z., & Ebadi, A., (2012). Comparison of Nursing students’ and clinical nurses’ attitude toward the nursing profession. Iran J Nursand Midwifery Res 17(5), 375-380.
27. Referans 27 Kuzulu, K., & Koçak, F. (1993). H.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu 1. Sınıf öğrencilerinin mesleğe yönelmeleri etkileyen faktörler ve değer sistemleri. III. Hemşirelik eğitimi sempozyumu kitabı (Uluslar arası katılımlı), İstanbul: İ.Ü. Basımevi ve Film Merkezi,
28. Referans 28 Law, W., & Arthur, D. (2003). What factors influence Hong Kong school students in their choice of a career in nursing? . Int. J. Nurs. Stud, 40(1), 23-32.
29. Referans 29 McCabe, R., Nowak, M., & Mwllen, S. (2005). Nursing careers: What motivated Nurses to choose their profession? Aust Bull La. 31, 384-407.
30. Referans 30 Miligi, E., & Selim, A. (2013). Saudı Nursing student’s attıtudes towards the Nursing Profession, The West East Institute (WEI) International Academic Conference Proceedings. 2014. Antalya, Turkey.
31. Referans 31 Morris- Thompson, T., Shepherd, J., Plata, R., & Marks-Maran, D. (2011). Diversity, fulfilment and privilege: the image of nursing. Journal of Nursing Management, 19,683-692. doi: 10.1111/j.1365-2834.2011.01268.x
32. Referans 32 Önler, E., & Saraçoğlu, V.G., 2010. Hemşirelikte meslek seçimi ölçeğinin güvenilirlik ve geçerliliği, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 3(2), 78-85.
33. Referans 33 Özata, M., & Aslan, Ş. (2010). Hasatnede çalışan hemşirelerin mesleki imaj algılarının arştırılması. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10(19), 251-268.
34. Referans 34 Özdelikara, A., Memcu Boğa, N., & Çayan N. (2015). Hemşirelik öğrencilerine ve sağlık alanı dışındaki öğrencilere göre hemşirelik imajı. Düzce Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 1-5
35. Referans 35 Özpancar, N., Aydın, N., & Akansel, N.(2008). Hemşirelik 1.Sınıf Öğrencilerinin Hemşirelik Mesleği ile İlgili Görüşlerinin Belirlenmesi. Cumhuriyet Hem Derg,12(3),9-17.
36. Referans 36 Poreddi, V., Ramachandra Konduru, R., & Math, S.B. (2012). Assessing the attitudes and perceptions towards nursing profession among nursing students. Nursing Journal of India 103(1), 6-8.
37. Referans 37 Rossiter, J.C., Andrew Foong, A., & Chan, P.T. (1999). Attitudes of Hong Kong high school students towards the nursing profession. Nurse Education Today 19, 464-471.
38. Referans 38 Sarıkaya T., Khorshıd. (2009). Üniversite öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen etmenlerin incelenmesi: üniversite öğrencilerinin meslek seçimi.Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 393 – 423
39. Referans 39 Semerci, N., & Semerci, Ç. (2004). Türkiye’de öğretmenlik tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (1), 137-146.
40. Referans 40 Şirin, A., Öztürk, R., Bezci, G., Çakar, G., & Çoban, A. (2008). Hemşirelik öğrencilerinin meslek seçimi ve mesleği uygulamaya yönelik görüşleri. Dirim Tıp Gazetesi, 83(1), 69-67.
41. Referans 41 Tan, M., Yuncu, S., Şentürk, Ö., & Yıldız Ö. (2007). Üniversite öğrencilerinin hemşireliğe bakış açıları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 10(1), 22-29.
42. Referans 42 Tarhan, G., Kılıç, D., & Yıldız, E. (2016). Hemşirelerin mesleğine yönelik tutumları ile mesleki profesyonellikleri ilişkinin incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 58, 411-416
43. Referans 43 Tezbaşaran, A. A. (1997). Likert Tipi Ölçek Geliştirme Klavuzu, (2. baskı), Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
44. Referans 44 Turan, N., Öztürk, A., Kaya, H., & Ataberk Aştı,T. ( 2011). Toplumsal cinsiyet ve Hemşirelik. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 4(1), 168-172
45. Referans 45 Tüfekci, G.F., & Yıldız, A., (2009). Öğrencilerin hemşireliği tercih etme gerekçeleri ve gelecekleri ile ilgili görüşleri. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 12(1), 31-37.
46. Referans 46 Tzeng, H.M., (2006) Testing a conceptual model of the ımage of nursing in taiwan. International Journal of Nursing Studies, 43: 755–765. DOI:10.1016/j.ijnurstu.2005.10.004
47. Referans 47 Yılmaz, M., & Karadağ, G.( 2011). Erkek öğrenci hemşireler hemşirelik mesleğini nasıl algılıyor? Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 4(1), 22-28
48. Referans 48 Zencir, G., & Eşer İ. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik mesleğine yönelik tutumları ile hemşirelik tercihi arasındaki ilişki: Türkiye Örneği. DEÜHFED, 9(2), 30-37.