Roman Öğrencilerin Eğitim Sürecine Katılımını Etkileyen Faktörler: Öğretmen ve Veli Görüşleri Üzerine Sosyo-Kültürel Bir İnceleme

Bu araştırma, Roman öğrencilerin eğitime katılımını etkileyen sosyo-kültürel faktörleri belirlemeyi ve çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Düzce il merkezinde, Roman nüfusun yoğun olduğu mahallelerdeki iki devlet okulunda yürütülen çalışma, durum çalışması deseniyle yapılandırılmıştır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen 10 öğretmen ve 5 veli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, sosyoekonomik yetersizlikler, mahalle yapısı, erken yaşta evlilik beklentisi ve geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin okula devamı güçleştirdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca ailelerin eğitimi ikincil bir seçenek olarak görmesi ve okul ile kurulan zayıf iletişim, öğrenci motivasyonunu düşürmektedir. Öğretmenlerin bireysel çabaları ve olumlu öğrenci-öğretmen ilişkileri süreci desteklese de, okulların fiziki eksiklikleri ve yetersiz rehberlik hizmetleri bu katkıyı sınırlamaktadır. Buna karşın, sanatsal, sportif ve yaparak yaşayarak öğrenme faaliyetlerinin öğrenci ilgisini artırdığı belirlenmiştir. Bulgular, öğretmen gayretlerinin ötesinde okul, aile ve yerel yönetim iş birliğine dayalı sürekli destek mekanizmalarının gerekliliğini göstermektedir. Eğitimde fırsat eşitliği için Roman öğrencilere yönelik özgün politikaların sahada etkin uygulanması kritik önem taşımaktadır.

This research aims to identify the socio-cultural factors affecting the participation of Roma students in education and to offer solutions. Conducted in two state schools in neighborhoods with a high concentration of Roma population in the city center of Düzce during the 2025-2026 academic year, the study is structured using a case study design. Semi-structured interviews were conducted with 10 teachers and 5 parents selected using a convenient sampling method. Data were analyzed using content analysis techniques. The research results revealed that socioeconomic disadvantages, neighborhood structure, expectations of early marriage, and traditional gender roles make school attendance difficult. Furthermore, families viewing education as a secondary option and weak communication with the school reduce student motivation. While individual efforts by teachers and positive student-teacher relationships support the process, physical deficiencies in schools and inadequate guidance services limit this contribution. Conversely, it was determined that artistic, sports, and hands-on learning activities increase student interest. The findings demonstrate the necessity of continuous support mechanisms based on collaboration between the school, family, and local government, beyond teacher efforts. Effective implementation of specific policies for Roma students in the field is critically important for equal opportunities in education.