İlkokullardaki Sınıf Kütüphanelerinin Oluşturulması ve Kullanımına Yönelik Öğretmen Görüşleri
Abstract
Okuma ve çalışma alışkanlığının kazanılmasında ilkokul dönemi çok önemlidir. Türkiye’de ilkokullarda sınıf kütüphaneleri 22.8.2001/24501 sayılı okul kütüphaneleri yönetmeliğinin 5. maddesine göre oluşturulmaktadır. Alan yazında ilkokul sınıflarında kitaplıkların oluşturulması, kullanımı ve işleyişini ele alan yeterli araştırmanın olmadığı görülmektedir. Sınıf kütüphanelerinin kullanımına yönelik süreci, sınıf öğretmenlerinin organize ettiği bilinmektedir. Bu kapsamda araştırmanın amacı ilkokullarda görev yapmakta olan sınıf öğretmenleriyle görüşme yaparak sınıf kütüphanelerinin oluşturulması ve kullanımına yönelik görüşlerini belirlemektir.
Bu araştırma, sınıf öğretmelerinin görüşlerini belirlemeye yönelik nitel bir çalışmadır. Bu bağlamda, araştırma durum saptamaya yönelik betimsel bir çalışma olup, nitel araştırma teknikleri temel alınarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Sakarya ili Hendek ilçesi 8 devlet ilkokullarında görev yapmakta olan 38 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 12 maddelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğretmenler ile yapılan görüşmelerin içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda hemen her sınıfta sınıf kütüphanesi bulunduğu, sınıf kütüphanesinde genellikle 50-100 kitap bulunduğu, kitapların büyük oranda veli bağışı, öğretmen satın alımı ve önceki sınıftan aktarım yollarıyla temin edildiği, kitapların e-okul sistemine ve kitaplık listesine kaydedildiği, kütüphane kullanımında etkin olarak sınıf öğretmenlerinin ve görevli öğrencilerin görevli aldığı, öğrencilerin genellikle haftada 1-2 kitap okuduğu, kütüphanenin genellikle öğretmen masasının arkasında, yanında veya sıraların arkasında yer aldığı, kütüphane kullanımında en önemli sorunun düzensizlik olduğu, kütüphanede en çok hikâye ve masal yer aldığı ve öğrencilerin de en çok hikâye ve masal okumayı sevdiği, öğrencilerin kitabı okuduğu genellikle kitapla ilgili sorular sorarak, özet çıkarttırarak ve kitabı anlattırarak anlamaya çalışıldığı edildiği belirlenmiştir.
Keywords
References
- Catapano, S, Fleming, J., & Elias, M. (2009). Building an effective classroom library. Journal of Language and Literacy Education [Online], 5(1), 59-73.
- Curtis, D., & Carter, M. (2003). Designs for living and learning: Transforming early childhood environments. St. Paul, MN: Redleaf Press.
- Diller, D. (2008). Spaces and places: designing classrooms for literacy. Portland, ME.: Stenhouse.
- Fractor, J. S., Woodruff, M. C., Martinez, M. G., & Teale, W. H. (1993). Let's not miss opportunities to promote voluntary reading: Classroom libraries in the elementary school. The Reading Teacher, 46(6), 476-484.
- Greenwood, H., Creaser, C., & Maynard, S. (2008). Successful primary school libraries: case studies of good practice. Report Submitted to BookTrust.
- Hunter, P. (1999). Classroom libraries level the playing field. Instructor, 13(5), 36-40.
- Laminack, L., & Wadsworth, R. (2012). The classroom library book. St. Louis, MO: Classroom Library Company.MEB (2001), Okul kütüphaneleri yönetmeliği. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2001/08/20010822.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2001/08/20010822.htm adresinden 10.07.2018 tarihinde edinilmişir.
- Miller, D. (2013). Reading in the wild: The book whisperer’s key to cultivating lifelong reading habits. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
- Routman, R. (2002). Reading essentials: The specifics you need to teach reading well. Portsmouth, NH: Heinemann.Şahin, A., İşcan, A., & Maden, S. (2009). İlköğretim öğrencilerinin okul kütüphaneleri ve sınıf kitaplıklarını kullanma durumları (Erzurum ili örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi.
