Research Article

Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği)

Volume: 22 Number: 41 June 15, 2020
EN TR

Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği)

Abstract

Zekât ibadetinin, tarihsel sürecine bakıldığında, Medine döneminde farz kılındığı, Hz. Peygamber ve Halifeler döneminde devletin zekât memurları tarafından toplandığı, ancak bu dönemden uzaklaşıldıkça, zekât-devlet ilişkisinin gittikçe zayıfladığı, tarihsel süreç içerisinde de bireysel olarak ifa edildiği görülmektedir. Günümüzde İslam ülkelerinde, toplumda sosyal adaleti temin etmeye yönelik çeşitli kurumsal gelişmeler olduğu bilinmektedir. İslam ülkelerinin bir kısmında zekât kurumunun yasal bir zemine kavuşması ve kurumsal yapının farklı biçimleri ile teşekkül edilmesi açısından önemli gelişmelerin olduğu görülmektedir. Bu ülkelerde, zekât kurumlarında biriken fonlar, yıllar içinde önemli bir artış eğilimi göstermiş, yoksulluk ve gelir eşitsizliği ile mücadelede önemli bir finansman kaynağı haline gelmiştir. Ülkemizde ise, zekâtın yasal bir zeminde kurumsal bir yapıya kavuştuğu söylenemez. Bu çalışmada İslam ülkelerinin zekât uygulamalarına değinilerek, ülkemizde Din hizmetlerini vermekle yükümlü olan Diyanet teşkilatında görev yapan personelin zekâtın kurumsallaşması hakkındaki bakış açısını tespit etmeye yönelik bir alan araştırması yapılmıştır. Bu araştırmada zekâtın kurumsal yapıya kavuşturulmasının gerekliliği ortaya konulurken, oluşturulması muhtemel zekât kurumunun yapısı hakkında öneriler ortaya konulmuştur.

Keywords

İslam Ekonomisi,Zekât,Zekâtın Kurumsallaşması,Zekât ile Yoksulluk İlişkisi,Diyanet Personeli

References

  1. AB, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. “Türkiye’nin Bütünleşik Sosyal Yardım Sistemi”. Erişim 28 Temmuz 2019. https://www.ailevecalisma.gov.tr/SYGM/PDF/Turkiyenin_Butunlesik_Sosyal_Yardim_Sistemi.pdf
  2. Ağır, Hüseyin vd.. “İslam Ülkelerinin Makroekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi”. İsefe. Erişim 07 Mart 2019. https://www.isefe.org/dosyalar/arsiv/2017_1/April2017-Proceedings.pdf
  3. Alias, Haji Mohd Rais Haji. “Malezya’da Zekâtın Kurumsallaşması”. Tarihte ve Günümüzde Zekât Uygulamaları. Ed. Necmeddin Kızılkaya. 447-461. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
  4. Armağan, Servet. “İslam Dininde Sosyal Güvenliğin Temel Müesseseleri”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 14 (2009), 67-84.
  5. Aydın, Murat & Odabaş, Hakkı. “Zekâtın Devlet Eliyle Yönetilmesi ve Malezya Zekât Sistemi Örneği”. Dini Araştırmalar 21/54 (2018), 145-173.
  6. Aykaç, Mustafa vd.. “Gelir ve Servet Dağılımında Zekâtın Rolü”. İsefe. Erişim 07 Mart 2019. https://www.isefe.org/dosyalar/arsiv/2017_1/April2017-Proceedings.pdf
  7. Babar, Muhammad Sajjad & Kahloon, Ali Haider. “Zekâtın Pakistan’da Kurumsallaşması”. Tarihte ve Günümüzde Zekât Uygulamaları. Ed. Necmeddin Kızılkaya. 475488. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
  8. Bardakoğlu, Ali. “Günümüzde İdeal Bir Zekât Teşkilatı Nasıl Olmalı”. Tarihte ve Günümüzde Zekât Uygulamaları. Ed. Necmeddin Kızılkaya. 940-956. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
  9. Bilen, Mahmut. “Küresel Servet Eşitsizliği: Piyasa veya Devlet Eksenli Çözümde İslam Ekonomisinin Konumu”. Türkiye İslam İktisadı Dergisi 3/1 (2016), 17-35.
  10. Bilen, Mahmut & Terzi, Günay. “Türkiye’de Yoksulluk Sorunu ile Mücadelede Zekât Kurumunun Rolü ve Gerekliliği Hakkında Cami Cemaati Üzerine Bir Araştırma”. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi 5/2 (2019), 133-167.
APA
Terzi, G., & Bilen, M. (2020). Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 22(41), 81-114. https://doi.org/10.17335/sakaifd.689221
AMA
1.Terzi G, Bilen M. Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2020;22(41):81-114. doi:10.17335/sakaifd.689221
Chicago
Terzi, Günay, and Mahmut Bilen. 2020. “Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması Ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği)”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22 (41): 81-114. https://doi.org/10.17335/sakaifd.689221.
EndNote
Terzi G, Bilen M (June 1, 2020) Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22 41 81–114.
IEEE
[1]G. Terzi and M. Bilen, “Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği)”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 41, pp. 81–114, June 2020, doi: 10.17335/sakaifd.689221.
ISNAD
Terzi, Günay - Bilen, Mahmut. “Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması Ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği)”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22/41 (June 1, 2020): 81-114. https://doi.org/10.17335/sakaifd.689221.
JAMA
1.Terzi G, Bilen M. Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2020;22:81–114.
MLA
Terzi, Günay, and Mahmut Bilen. “Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması Ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği)”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 41, June 2020, pp. 81-114, doi:10.17335/sakaifd.689221.
Vancouver
1.Günay Terzi, Mahmut Bilen. Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması ve Diyanet Personelinin Bakış Açısı Hakkında Bir Araştırma (Kocaeli Örneği). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2020 Jun. 1;22(41):81-114. doi:10.17335/sakaifd.689221