Research Article

Nabatî Uygarlığı: Petra Şehri Üzerine Bir İnceleme

Number: Cahiliye Özel Sayısı December 15, 2024
EN TR

Nabatî Uygarlığı: Petra Şehri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, antik Nabatî uygarlığının tarihsel ve arkeolojik mirasını inceleyerek Arap Yarımadası’nın kuzeyindeki bu eski dünyanın önemli ticaret merkezlerinden biri olan Petra şehrinin sosyo-ekonomik yapısını ve kültürel etkileşimini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın odak noktası, Petra’nın bu uygarlık içindeki merkezi konumu ve çevresinde oluşan karmaşık sosyo-ekonomik yapılardır. Araştırma, Nabatîlerin ticaret ağları, savunma taktikleri ve coğrafî konumlarının, onları nasıl bir ekonomik güç haline getirdiği ve Petra’nın nasıl bir kültürel sentezin merkezi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu açıdan Petra, Nabatîlerin merkezi olarak zengin tarihi ve etkileyici mimarisi ile dikkati çekmekte ve bu medeniyetin anlaşılmasında kritik rol oynamaktadır. Nabatîler, M.Ö. IV. yüzyıldan itibaren bölgede hakimiyet kurmaya başlamış ve M.S. II. yüzyılın başlarında Roma İmparatorluğu tarafından ele geçirilene kadar bağımsız krallık olarak varlığını sürdürmüştür. Bu süre zarfında Petra, geniş ticaret ağına ev sahipliği yaparak Doğu ve Batı arasındaki ticaretin önemli merkezi haline gelmiştir. İpek Yolu gibi önemli ticaret yollarının kesişim noktasında yer alan Petra, baharat, tütsü ve diğer değerli malların ticaretinde kilit rol oynamıştır. Bu ekonomik başarı, Petra’nın zenginliğinde ve etkileyici kaya mezarları, tapınakları, su yönetim sistemleri ve diğer sivil yapılarındaki mimaride kendini göstermektedir. Nitekim Petra’nın en önemli anıtları olan es-Sîk, el-Hazne, ed-Deyr ve antik tiyatrosu, şehrin mimari ve kültürel zenginliğinin anlaşılmasına katkı sağladığı gibi Nabatîlerin sanat ve mimari anlayışı ile onların sosyal ve dinî hayatları hakkında da önemli bilgiler sunmaktadır. XIX. yüzyılda Batılı seyyahlar tarafından yeniden keşfedilen ve arkeolojik çalışmalar vasıtasıyla gün yüzüne çıkarılan Nabatî mirası, modern tarih ve arkeolojinin çalışma alanları içinde önemini korumaktadır. Tarihçiler ve arkeologlar için Nabatîler ve bu medeniyetin gizemli kenti Petra, Orta Doğu’nun antik tarihini anlamada önemli halkadır. Onların etkileşim içinde olduğu diğer kültürlerle olan ilişkileri, bölgenin tarihsel süreçleri hakkında önemli bilgi vermektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abbâs, İhsân. Târîhû devleti’l-Enbât. Ammân: Dâru’ş-Şurûk, 1987.
  2. Ağırakça, Ahmet. “Nabatîler”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 12 Kasım 2023.
  3. https://islamansiklopedisi.org.tr/nabatiler
  4. al-Bashaireh, Khaled Shenwan-Hodgins, Gregory W. L. “The Chronology of Qasr el-Bınt, Petra: Dıscussıon and New Radıocarbon Date” Palestine Exploration Quarterly. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1179/1743130114Y.0000000003 Erişim 21 Şubat 2024.
  5. Bourbon, Fabio. Petra: Jordan’s Extraordinary Ancient City. New York: Barnes & Noble, 2000.
  6. Bowersock, G. W. Roman Arabia. Cambridge: Harvard University Press, 1983.
  7. Burckhardt, John Lewis, Travels in Syria and the Holy Land. London: John Murray, 1822.
  8. Cevâd Ali. el-Mufassal fî târîhi’l-Arab kable’l-İslâm. 20 Cilt. Beyrut: Dârü’s-Sâkî, 2001.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Medieval History (Other) , History of Islam

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2024

Submission Date

February 28, 2024

Acceptance Date

April 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: Cahiliye Özel Sayısı

ISNAD
Kelpetin, Mahmut. “Nabatî Uygarlığı: Petra Şehri Üzerine Bir İnceleme”. Akademik Siyer Dergisi. Cahiliye Özel Sayısı (December 1, 2024): 49-75. https://doi.org/10.47169/samer.1444755.