Review

SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR

Volume: 6 Number: 1 January 16, 2024
TR EN

SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR

Abstract

Sağlıkta sosyoekonomik eşitsizlikler, toplumda belirli grupların daha az sağlıklı olmasına neden olmakta ve bu grupların daha sık hastalanıp, daha erken yaşta ölmesine yol açmaktadır. Bu durum, kişinin en temel hakkı olan yaşam hakkının sağlanması ilkesine aykırıdır. Bu eşitsizliklerin iyi açıklanması, en aza indirgenmesi ya da en iyi ifadeyle ortadan kaldırılması ise ülkelerin sağlık sistemlerinin etkin yönetilmesinde birincil amacı oluşturmaktadır. Bu nedenle sağlık alanında ortaya çıkan eşitsizliklerin anlaşılması için ortaya konulan yaklaşımların irdelenmesi önemlidir. Bu derleme çalışmada, sağlık eşitsizliklerine yol açan sosyoekonomik nedenler ve bunları açıklamada kullanılan hipotezlere yer verilmektedir. Eşitsizliklerin ele alınmasında, Grossman modeli, doğrudan gelir ve gelir dağılımı hipotezi, sağlık hizmet erişimi hipotezi, allostatik yük hipotezi ve tutumlu fenotip hipotezi açıklanmış ve sağlık düzeyindeki eşitsizlikleri açıklayan teorik yaklaşımlar çok yönlü olarak ele alınmıştır. Ayrıca, eşitsizlikleri azaltmak için atılabilecek adımlara ilişkin politikalar sunulmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Etik beyana gerek duyulmamıştır. Makale derleme makaledir.

References

  1. Baeten, R., Spasova, S., Vanhercke, B., & Coster, S. (2018). Inequalities in access to healthcare: a study of national policies 2018. European Commission.
  2. Bartley, M. (2017). Health inequality: an introduction to concepts, theories and methods. T Polity Press, second edition, ISBN-13: 978-0-7456-9112-.
  3. Bobo, J. K., & Husten, C. (2000). Sociocultural influences on smoking and drinking. Alcohol Research & Health, 24(4), 225.
  4. Braveman, P. (2006). Health disparities and health equity: concepts and measurement. Annu. Rev. Public Health, 27, 167-194.
  5. Braveman, P., Arkin, E., Orleans, T., Proctor, D., Acker, J., & Plough, A. (2018). What is health equity?. Behavioral science & policy, 4(1), 1-14.
  6. Brosschot J. F., Pieper S., Thayer J. F. (2005). Expanding stress theory: Prolonged activation and perseverative cognition. Psychoneuroendocrinology, 30, 1043–1049.
  7. Calkins, K., & Devaskar, S. U. (2011). Fetal origins of adult disease. Current problems in pediatric and adolescent health care, 41(6), 158-176.
  8. Corna, L. M. (2013). A life course perspective on socioeconomic inequalities in health: A critical review of conceptual frameworks. Advances in life course research, 18(2), 150-159.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Economy, Health Promotion

Journal Section

Review

Early Pub Date

January 10, 2024

Publication Date

January 16, 2024

Submission Date

December 6, 2023

Acceptance Date

January 5, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 6 Number: 1

APA
Manavgat, G. (2024). SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. Sağlık Ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 6(1), 106-118. https://doi.org/10.55050/sarad.1401337
AMA
1.Manavgat G. SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. SARAD. 2024;6(1):106-118. doi:10.55050/sarad.1401337
Chicago
Manavgat, Gökçe. 2024. “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”. Sağlık Ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 6 (1): 106-18. https://doi.org/10.55050/sarad.1401337.
EndNote
Manavgat G (January 1, 2024) SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 6 1 106–118.
IEEE
[1]G. Manavgat, “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”, SARAD, vol. 6, no. 1, pp. 106–118, Jan. 2024, doi: 10.55050/sarad.1401337.
ISNAD
Manavgat, Gökçe. “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 6/1 (January 1, 2024): 106-118. https://doi.org/10.55050/sarad.1401337.
JAMA
1.Manavgat G. SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. SARAD. 2024;6:106–118.
MLA
Manavgat, Gökçe. “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”. Sağlık Ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 1, Jan. 2024, pp. 106-18, doi:10.55050/sarad.1401337.
Vancouver
1.Gökçe Manavgat. SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. SARAD. 2024 Jan. 1;6(1):106-18. doi:10.55050/sarad.1401337

Cited By


All works published in this journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC 4.0 ) International License.

To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/