Year 2018, Volume 10 , Issue 2, Pages 724 - 732 2018-05-30

KASİDEYE FARKLI BİR BAKIŞ: “ZÜĞÜRTLÜK”

Gülden Esra AYDOĞDU [1]


Niyet etmek, kastetmek anlamında kasada  kökünden gelen kaside, isminin de ifade ettiği üzere bir maksadı taşıyan, o maksada yönelik yazılan şiir tarzıdır.

Allah ve Hz. Muhammed’den başlayarak din ve devlet büyüklerinin övüldüğü kaside, bir nazım şeklini ifade eden ad olmaktan çıkıp zaman zaman methiye sözü yerine kullanılmıştır.

Bu durum beraberinde Divan Şiirine yönelik hayattan kopuk, câize şiiri, saray edebiyatı gibi eleştirileri getirmiştir.

Wilkinson Gibb’in başını çektiği bu tutumu kendi edebiyatını Batılı kaynaklardan öğrenen aydınımız da sorgusuz sualsiz kabul edince ortaya Gibb’in tekrarından öte bir yere varamayan tenkitler çıkmıştır.

Hakikatte ise muhtevasında mimarî, tarih, mitoloji, felsefe gibi daha bir çok farklı kaynaktan beslenen bu şiir Zâtî, Fuzûlî gibi hayatını ancak idâme edecek kadar kazanabilen mühim şahsiyetleri de bünyesinde barındırmıştır.

 17. Asırda Ni’metî tarafından kaleme alınmış olan“Züğürtlük” redifli bu kasidenin kendi çapında söz konusu eleştirilere nükteli bir cevap teşkil ettiği düşünülmektedir. 

“Züğürtlük” redifli kaside, Ni’metî, züğürtlük, eleştiri, 17. yy, kaside
  • AKÜN, Ömer Faruk, Divan Edebiyatı, Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi, IX, s. 408.
  • DEVELLİOĞLU, Ferit, OSMANLICA – TÜRKÇE ANSİKLOPEDİK LÛGAT, Aydın Kitabevi, Ankara 1999.
  • ERSÖZ, Gülden Esra, Ni’metî Dîvânı, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana 2007.
  • İSEN, Mustafa, vd., Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, Grafiker Yayınları, Ankara 2015.
  • KAHRAMANOĞLU, Kemal, Divan Şiiri Değişen Dünyada Kaybolmuş Paradigma, Çizgi Kitabevi, Konya 2006.
  • OKUYUCU, Cihan, Divan Edebiyatı Estetiği, L MYayınları, İstanbul 2006.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Gülden Esra AYDOĞDU (Primary Author)
Country: Turkey


Dates

Publication Date : May 30, 2018

ISNAD Aydoğdu, Gülden Esra . "KASİDEYE FARKLI BİR BAKIŞ: “ZÜĞÜRTLÜK”". Şarkiyat 10 / 2 (May 2018): 724-732 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.367368