Research Article

5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri

Volume: 3 Number: 2 December 24, 2025
TR EN

5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri

Abstract

Bu araştırmada, öğretmen görüşleri doğrultusunda 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı’nda uygulanmaya başlayan OTDÖP ve 5. sınıf Türkçe ders kitabı ölçme ve değerlendirme bileşenleri açısından incelenmiştir. Çalışma, 5. sınıf Türkçe dersini yürüten 14 öğretmenle gerçekleştirilmiş; veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, özellikle sınavların açık uçlu hâle getirilmesi, öğrenci merkezli ve süreç temelli yaklaşımların benimsenmesi, ölçme araçlarının çeşitlendirilmesi ve dört temel dil becerisinin daha bütüncül biçimde değerlendirilmesi yönünde bir dönüşüm yaşandığını göstermektedir. 2024 OTDÖP’nin ilk uygulayıcıları olan öğretmenlerin görüşleri, programın ve ders kitabının ölçme ve değerlendirme bileşenlerinin hem güçlü yönlerini hem de uygulama sürecinde karşılaşılan zorlukları ortaya koymaktadır. Öğretmenler, 2024 OTDÖP ve ders kitabının uygulanmasında zaman yetersizliği, kitaptaki etkinliklerin uzunluğunun odaklanmayı zorlaştırması gibi temel sorunlar bildirmiştir. Ayrıca, öğrenme çıktılarına kanıt sunma güçlüğü, geri bildirimlerin yazılı olarak yansıtılamaması gibi uygulama zorlukları da vurgulanmıştır. Öğretmenler, 2024 OTDÖP’nin ve ders kitabının zayıf yönleri olarak örnek ölçme araçlarının yetersizliğini, etkinliklerin öğrenci düzeyine uygun olmamasını, dil yapılarına yüzeysel yaklaşımı ve programın karmaşık, yorucu yapısını belirtmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin iş yükünün arttığı ve değerlendirme süreçlerinin verimli yürütülemediği de vurgulanmıştır. Güçlü yönler ise öğrencinin tüm becerilerini ölçme olanağı, farklı yöntemlere yer verilmesi, planlamayı kolaylaştırması ve içeriğin zenginliği olarak ifade edilmiştir. Sonuç olarak, 2024 OTDÖP önemli yenilikler sunsa da uygulamada karşılaşılan zorlukların giderilmesi için programın sadeleştirilmesi, hizmet içi eğitimlerin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu sayede, programın hem öğretmenler hem de öğrenciler için daha işlevsel ve etkili bir eğitim aracı haline gelmesi sağlanabilir.

Keywords

Türkçe Öğretmenlerinin Görüşleri, Öğretim Programı, Ders Kitabı, Ölçme ve Değerlendirme

References

  1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (6. Baskı). Sakarya Yayıncılık.
  2. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. BEÜ SBE Dergisi, 7(1), 231–274.
  3. Banaz, E. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın dijital okuryazarlık açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 279–¬290. https://doi.org/10.48066/kusob.1483671
  4. Uysal, B., & Şanal, A. (2025). Teknopedagojik eğitim yaklaşımına göre Türkçe dersi planlamasında Türkçe öğretmenlerinin hazır bulunuşluluğu ve hizmet içi eğitim ihtiyaçları. The Journal of Academic Social Science, 13(164), 483–511. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.81504
  5. Bayram, B., & Eldemir, C. (2025). Türkçe öğretmenlerinin 2024 Türkçe dersi öğrenme çıktılarına yönelik görüşleri. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 11–37. https://doi.org/10.58640/asyar.1661590
  6. Coyne, I. T. (1997). Sampling in qualitative research. Purposeful and theoretical sampling; merging or clear boundaries? Journal of Advanced Nursing, 26(3), 623–630.
  7. Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün & S. B. Demir, Çev). Siyasal Kitabevi.
  8. Çağ, H. D. (2025). 2024 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı’ndaki dinleme/izleme öğrenme çıktılarının 5. sınıf ders kitabındaki görünümleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(1), 249–265. https://doi.org/10.16916/aded.1588343
  9. Çevik, A., & Güneş, F. (2017). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 272–286.
  10. Çiftçi, Ö., Çeçen, M. A., & Melanlıoğlu, D. (2007). Altıncı sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(22), 206–219.
APA
Yağmur, Ş. K. (2025). 5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. Sakarya Dil Dergisi, 3(2), 102-117. https://izlik.org/JA27NP79ST
AMA
1.Yağmur ŞK. 5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. saudil. 2025;3(2):102-117. https://izlik.org/JA27NP79ST
Chicago
Yağmur, Şirin Kübra. 2025. “5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı Ve Ders Kitabının Ölçme Ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri”. Sakarya Dil Dergisi 3 (2): 102-17. https://izlik.org/JA27NP79ST.
EndNote
Yağmur ŞK (December 1, 2025) 5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. Sakarya Dil Dergisi 3 2 102–117.
IEEE
[1]Ş. K. Yağmur, “5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri”, saudil, vol. 3, no. 2, pp. 102–117, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA27NP79ST
ISNAD
Yağmur, Şirin Kübra. “5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı Ve Ders Kitabının Ölçme Ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri”. Sakarya Dil Dergisi 3/2 (December 1, 2025): 102-117. https://izlik.org/JA27NP79ST.
JAMA
1.Yağmur ŞK. 5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. saudil. 2025;3:102–117.
MLA
Yağmur, Şirin Kübra. “5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı Ve Ders Kitabının Ölçme Ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri”. Sakarya Dil Dergisi, vol. 3, no. 2, Dec. 2025, pp. 102-17, https://izlik.org/JA27NP79ST.
Vancouver
1.Şirin Kübra Yağmur. 5. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitabının Ölçme ve Değerlendirme Bileşenlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. saudil [Internet]. 2025 Dec. 1;3(2):102-17. Available from: https://izlik.org/JA27NP79ST