Research Article

Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme

Number: Advanced Online Publication Early Pub Date: October 4, 2026
EN TR

Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, dili toplumsal bağlam içinde şekillenen dinamik bir olgu olarak ele alan toplumdilbilim yaklaşımını benimsemekte ve kod değiştirme kullanımını cinsiyet değişkeni açısından incelemektedir. Araştırma “Kadın ve Erkeklerin Konuşma Dilinde Dil Kullanımı Özellikleri” başlıklı doktora tezinden üretilmiştir. Veriler 25-50 yaş aralığında bulunan 100 kadın ve 100 erkek katılımcıyla gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilmiştir. Katılımcılara geçmişe yönelik anıları, değiştirmek istedikleri durumlar, gelecek planları, komşuluk ilişkileri ve görsel bir uyaran hakkında görüşlerini ifade etmelerine yönelik sorular yöneltilmiştir. Toplam 136.579 sözcükten oluşan konuşma verisi incelenmiştir. Araştırmada kadın katılımcılarda 15, erkek katılımcılarda ise 29 kod değiştirme örneği tespit edilmiştir. Cinsiyet ile kod değiştirme kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla uygulanan Fisher Exact Test sonucunda kadın ve erkek katılımcılar arasında kod değiştirme kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (Fisher Exact Test, p = 0,422). Bulgular, kod değiştirme kullanımının yalnızca cinsiyet değişkeni üzerinden açıklanamayacağını ve dilsel tercihlerin farklı toplumsal ve bağlamsal değişkenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

Toplumdilbilim, Toplumsal Cinsiyet, Dil ve Cinsiyet, Konuşma Dili, Kod Değiştirme

Ethical Statement

Tez çalışması için Uşak Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan 03.10.2024 tarihli, 2024-184 sayılı kararla etik kurul onayı alınmıştır.

References

  1. Auer, P. (Ed.). (1998). Code-switching in conversation: Language, interaction and identity. Routledge.
  2. Bucholtz, M. (1999). Why be normal?: Language and identity practices in a community of nerd girls. Language in Society, 28(2), 203-223. https://doi.org/10.1017/S0047404599002043
  3. Cameron, D. (2006). Gender and the English language. B. Aarts ve A. McMahon (Ed.), The handbook of English linguistics İçinde (ss. 724–741). Blackwell Publishing. https://doi.org/10.1002/9780470753002.ch30
  4. Crystal, D. (1987). The Cambridge encyclopedia of language. Cambridge University Press.
  5. Çağlar, G. (1992). Dil ve cins: Kadın ve erkeklerin dil kullanımı. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 3, 25-36. https://izlik.org/JA56DK82ZW
  6. Dağabakan, F. Ö. (2016). Bir toplumdilbilimsel değişken olarak Türkiye’de kadın dili araştırmaları ve görsel medyada kadın dili. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 4(1), 40-54. https://izlik.org/JA53EE49BL
  7. Eckert, P. ve McConnell-Ginet, S. (1992). Think practically and look locally: Language and gender as community-based practice. Annual Review of Anthropology, 21, 461-488. https://doi.org/10.1146/annurev.an.21.100192.002333
  8. García, O. (2009). Bilingual education in the 21st century: A global perspective. Wiley-Blackwell.
  9. Grosjean, F. (1982). Life with two languages: An introduction to bilingualism. Harvard University Press.
  10. Gumperz, J. J. (1982). Discourse strategies. Cambridge University Press.
APA
Yıldız, C. S., & Sakalli, E. (2026). Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme. Sakarya Dil Dergisi, Advanced Online Publication, 91-104. https://doi.org/10.65618/saudil.2015258
AMA
1.Yıldız CS, Sakalli E. Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme. saudil. 2026;(Advanced Online Publication):91-104. doi:10.65618/saudil.2015258
Chicago
Yıldız, Cemre Sena, and Erol Sakalli. 2026. “Kadın Ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme”. Sakarya Dil Dergisi, no. Advanced Online Publication: 91-104. https://doi.org/10.65618/saudil.2015258.
EndNote
Yıldız CS, Sakalli E (October 1, 2026) Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme. Sakarya Dil Dergisi Advanced Online Publication 91–104.
IEEE
[1]C. S. Yıldız and E. Sakalli, “Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme”, saudil, no. Advanced Online Publication, pp. 91–104, Oct. 2026, doi: 10.65618/saudil.2015258.
ISNAD
Yıldız, Cemre Sena - Sakalli, Erol. “Kadın Ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme”. Sakarya Dil Dergisi. Advanced Online Publication (October 1, 2026): 91-104. https://doi.org/10.65618/saudil.2015258.
JAMA
1.Yıldız CS, Sakalli E. Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme. saudil. 2026;:91–104.
MLA
Yıldız, Cemre Sena, and Erol Sakalli. “Kadın Ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme”. Sakarya Dil Dergisi, no. Advanced Online Publication, Oct. 2026, pp. 91-104, doi:10.65618/saudil.2015258.
Vancouver
1.Cemre Sena Yıldız, Erol Sakalli. Kadın ve Erkek Konuşurlarda Kod Değiştirme Kullanımı: Toplumdilbilimsel Bir İnceleme. saudil. 2026 Oct. 1;(Advanced Online Publication):91-104. doi:10.65618/saudil.2015258