Research Article

Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü

Volume: 34 Number: 1 April 11, 2023
TR EN

Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü

Abstract

Araştırmanın amacı çift kariyer yetkinliğinin belirlenmesinde hedef yönelimi ile antrenör tarafından oluşturulan güdüsel iklimin rolünü başarı hedefi yaklaşımı ile araştırmak ve bu yetkinliklerin; cinsiyet ve spor deneyimine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu bağlamda araştırmaya, 194 kız (X ̅yaş =15.09±1.53) ve 210 erkek (X ̅yaş =15.46±1.44) olmak üzere 404 (X ̅yaş =15.28±1.49) öğrenci-sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara “Kişisel Bilgi Formu”, “Sporcular için Çift Kariyer Yetkinliği Ölçeği”, “Başarı Algısı Envanteri” ve “Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklim Ölçeği” uygulanmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analiz sonuçları, görev yöneliminin ve destekleyici güdüsel iklim algısının çift kariyer yetkinlik algılarının tümünü yordadığını göstermektedir (p<0.05). Ayrıca, analiz sonuçları ile ego yöneliminin, çift kariyer yetkinliğinin duygusal farkındalık (β=-0.16, p<0.01) ve sosyal zeka ve uyum boyutlarının (β=-0.13, p<0.05) negatif yordayıcısı olduğu ortaya konmuştur. Öte yandan, antrenör tarafından oluşturulan kısıtlayıcı güdüsel iklim algısının çift kariyer yetkinliklerinin belirleyicisi olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Bağımsız örneklemlerde t test analizi sonuçlarına göre çift kariyer yetkinliklerinden sadece duygusal farkındalık (t(373)= 3.43; p<0.05) alt boyutunda cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Sporcuların çift kariyer yetkinlik puanlarında spor deneyimine göre de istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, görev yöneliminin ve antrenörün yarattığı destekleyici güdüsel iklim algısının çift kariyer yetkinliklerini belirlemede rol oynadığı; sporcuların çift kariyer yetkinliklerinin cinsiyet değişkeni açısından farklılık gösterdiği söylenebilir.

Keywords

References

  1. 1. Adie, J.W., Duda, J.L., ve Ntoumanis, N. (2010). Achievement goals, competition appraisals, and the well-and ill-being of elite youth soccer players over two competitive seasons. Journal of Sport and Exercise Psychology, 32(4), 555-579.
  2. 2. Ak, S. (2020). Başarı hedefleri üzerine bir inceleme: Basketbol oyuncularının kendine güvenini, psikolojik temel gereksinimlerini ve iyi oluşunu nasıl etkiler?[Yüksek Lisans Tezi, Çorum].
  3. 3. Ames, C. (1992). Classrooms: Goals, structures, and student motivation. Journal of Educational Psychology, 84, 261-271.
  4. 4. Amorose, A.J., ve Horn, T.S. (2001). Pre-to post-season changes in the intrinsic motivation of first year college athletes: Relationships with coaching behavior and scholarship status. Journal of Applied Sport Psychology, 13(4), 355-373.
  5. 5. Alfermann, D., ve Stambulova, N. (2007). Career transitions and career termination. In: Tenenbaum G, Eklund RC, eds. Handbook of Sport Psychology. 3rd ed. New York: Wiley, 712-736.
  6. 6. Appleton, P.R., Ntoumanis, N., Quested, E., Viadrich, C., ve Duda, J.L. (2016). Initial validation of the coach-created Empowering and Disempowering Motivational Climate Questionnaire (EDMCQ-C). Psychology of Sport and Exercise, 22, 53-65.
  7. 7. Aquilina, D. (2013). A study of the relationship between elite athletes' educational development and sporting performance. The International Journal of the History of Sport, 30(4), 374-392.
  8. 8. Bandura, A. (2006). Toward a psychology of human agency. Perspectives on Psychological Science, 1(2), 164-180.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports Medicine

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 11, 2023

Submission Date

March 1, 2022

Acceptance Date

March 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 34 Number: 1

APA
Karadağ, D., & Aşçı, F. H. (2023). Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. Spor Bilimleri Dergisi, 34(1), 42-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129
AMA
1.Karadağ D, Aşçı FH. Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. HJSS. 2023;34(1):42-58. doi:10.17644/sbd.1081129
Chicago
Karadağ, Duygu, and F. Hülya Aşçı. 2023. “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel Ve Durumsal Faktörlerin Rolü”. Spor Bilimleri Dergisi 34 (1): 42-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129.
EndNote
Karadağ D, Aşçı FH (April 1, 2023) Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. Spor Bilimleri Dergisi 34 1 42–58.
IEEE
[1]D. Karadağ and F. H. Aşçı, “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü”, HJSS, vol. 34, no. 1, pp. 42–58, Apr. 2023, doi: 10.17644/sbd.1081129.
ISNAD
Karadağ, Duygu - Aşçı, F. Hülya. “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel Ve Durumsal Faktörlerin Rolü”. Spor Bilimleri Dergisi 34/1 (April 1, 2023): 42-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129.
JAMA
1.Karadağ D, Aşçı FH. Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. HJSS. 2023;34:42–58.
MLA
Karadağ, Duygu, and F. Hülya Aşçı. “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel Ve Durumsal Faktörlerin Rolü”. Spor Bilimleri Dergisi, vol. 34, no. 1, Apr. 2023, pp. 42-58, doi:10.17644/sbd.1081129.
Vancouver
1.Duygu Karadağ, F. Hülya Aşçı. Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. HJSS. 2023 Apr. 1;34(1):42-58. doi:10.17644/sbd.1081129

Cited By